Rozporządzenie ws. selektywnej zbiórki odpadów. Jak interpretować nowe przepisy?

Jednocześnie zapytano, czy wejście w życie rozporządzenia wpłynie na obowiązywanie uchwał rad gmin w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie.

Odpowiadając na te pytania, Ministerstwo Środowiska wskazało, iż w przypadku, gdy system selektywnego zbierania odpadów komunalnych na terenie gminy różni się od sposobu określonego w rozporządzeniu, wówczas konieczne będzie podjęcie uchwał ws. zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.

Oznacza to zatem, iż wtórna niezgodność aktów prawa miejscowego z rozporządzeniami (a więc aktami normatywnymi usytuowanymi wyżej w hierarchii źródeł prawa) nie wpływa na dalsze obowiązywanie aktów prawa miejscowego. Akty te obowiązują pomimo ich niezgodności z rozporządzeniami. W takiej sytuacji właściwy organ winien dokonać zmiany obowiązujących aktów prawa miejscowego.

Ministerstwo Środowiska wyjaśniło również, iż gminy, które będą korzystały z okresu przejściowego powinny dokonać zmian w stosownych uchwałach nie później niż w momencie rozpoczęcia funkcjonowania systemu na nowych zasadach. Tym samym to od decyzji konkretnej rady gminy zależy, kiedy podjąć stosowne uchwały.

Selektywna zbiórka a podział na sektory

W interpelacji zwrócono się również do Ministerstwa Środowiska z pytaniem, czy w przypadku podziału gminy na sektory okres przejściowy dotyczy całej gminy i liczony jest do czasu zakończenia ostatniej z umów zawartych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, czy też okres ten należy odnosić do każdego z poszczególnych sektorów.

Zapytano jednocześnie, czy w związku z przepisem przejściowym – § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia – na terenie jednej gminy mogą funkcjonować dwa różne modele selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.

W odpowiedzi na powyższe pytania Ministerstwo Środowiska wskazało, iż w przypadku podziału obszaru gminy na sektory termin okresu przejściowego należy określać indywidualnie do każdego z sektorów.

Powyższe stanowisko uznać należy za wyjątkowo dyskusyjne, zaś jego przyjęcie doprowadzić może do znaczących trudności prawnych i organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem gminnego systemu gospodarki odpadami komunalnymi.

Stawia ono także pod znakiem zapytania osiągnięcie celów środowiskowych, dla których wydane było nowe rozporządzenie. Stanowisko ministerstwa oznacza bowiem, iż w jednej gminie (liczącej powyżej 10 tys. mieszkańców) możliwe jest równoległe funkcjonowanie dwóch – niekiedy diametralnie różnych – systemów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.

Osoby mieszkające przy jednej ulicy mogłyby prowadzić do połowy 2021 roku zbiórkę w systemie dotychczasowym (np. w systemie dwupojemnikowym  „suche-mokre”), osoby zaś zamieszkujące ulicę sąsiednią – znajdującą się w innym sektorze – stosowałyby rozbudowany systemem selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W praktyce znacząco utrudnia to prowadzenie skutecznych działań informacyjnych i edukacyjnych.

Sankcje dla opornych?

Kolejne pytanie zawarte w interpelacji poselskiej dotyczyło konsekwencji, jakie grożą gminom, które nie wdrożą rozwiązań zawartych w rozporządzeniu.