System kaucyjny. Co zrobić sklep odmówi przyjęcia opakowania zwrotnego?

Gotówka czy bon?

Spytana, co w sytuacji, gdy konsument otrzyma bon zamiast gotówki za zwrot opakowania zapewniła, że klient ma prawo poprosić o gotówkę. Dodała jednocześnie, że wszystkie nieprawidłowości można zgłaszać do Inspekcji Handlowej nadzorowanej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

MKiŚ wyjaśnia: Zwrot kaucji za opakowania w gotówce, ale bon też możliwy

“System potrzebuje czasu na rozruch”

Pytana była też, czy resort zaniecha nakładania kar na operatorów i sklepy wielkopowierzchniowe na początku działania systemu. Podkreśliła, że system potrzebuje czasu na rozruch. – Ustawa mówi jasno, że te kary mogą być nakładane (…). Zdajemy sobie sprawę, że ten system musi mieć pewien czas na rozruch. Natomiast to nie znaczy, że będziemy przymykać oko, jeżeli np. dany przedsiębiorca nie będzie podejmował działań korygujących. Wówczas WIOŚ mają możliwość najpierw pouczenia, ale potem mogą jak najbardziej nakładać kary – tłumaczyła Sowińska.

Oznaczenia w systemie kaucyjnym

Podkreśliła również, że teraz najważniejsze jest, by konsumenci zapoznali się ze znakiem kaucji; to kwadrat złożony z dwóch strzałek, wewnątrz którego widnieje napis „kaucja” i jej wartość w złotych. – Trzeba spojrzeć na opakowanie i jeżeli ten znak z kwotą kaucji się pojawi, to znaczy, że trzeba je zwrócić niezgniecione do punktu zbiórki – zaznaczyła.

Klucz do zwrotu czyli jak rozpoznać opakowania w systemie kaucyjnym. Oto oznaczenia

Wiceminister zwróciła uwagę, że na Litwie proces rozwoju systemu kaucyjnego, czyli osiągnięcie zbiórki na poziomie 90 proc. trwał dwa lata. – Przewidujemy, że ten proces (w Polsce – PAP) będzie trwał kilka miesięcy, ale ważne jest to, że startujemy – podkreśliła.

Co ze “starymi opakowaniami”?

Jak przekazała, resort szacuje, że proces wycofywania starych opakowań i ich zamiany na nowe będzie trwał „kilka miesięcy, może pół roku, może nawet do roku”. – Myślę, że tak w ciągu sześciu miesięcy powinniśmy mieć większość nowych opakowań na rynku – dodała. Stwierdziła, że możliwe jest też, że od 1 października „nie będzie jeszcze żadnego opakowania” objętego kaucją. – Musimy się uzbroić w pewną cierpliwość. Ten system jest tak zaplanowany, żeby był wdrażany powoli, po to również, żeby dać czas do nauczenia się zarówno sklepom, jak i operatorom, jak i klientom – zaznaczyła wiceminister.

Korzyści z systemu kaucyjnego

Przekonywała też, że system kaucyjny to korzyści dla gospodarki. – W obecnym systemie zbiórki do żółtego pojemnika jesteśmy w stanie recyklingować ok. 45 proc. butelek PET. Potencjał systemu kaucyjnego jest dwa razy większy, czyli ponad 90 proc. – zauważyła. Według niej obecnie reszta butelek „jest spalana, albo w spalarniach, albo w naszych piecach, mimo że jest to nielegalne”.

Od 1 października duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 m kw., będą musiały odbierać puste opakowania i oddawać klientom kaucję. Natomiast mniejsze sklepy będą pobierać kaucję, ale przystąpienie do systemu odbioru opakowań w ich przypadku będzie dobrowolne. System obejmie trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra, a także – od 1 stycznia 2026 r. – szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra.

Te opakowania “nie wchodzą” do systemu kaucyjnego

Systemem kaucyjnym nie będą więc objęte szklane butelki jednorazowego użytku i nie będzie za nie pobierana kaucja. To, czy dana butelka jest jednorazowego, czy wielorazowego użytku, ustala sam producent napoju.

System nie obejmie też opakowań po mleku, jogurtach i innych pitnych produktach mlecznych. Kaucja nie będzie dotyczyć także opakowań wielomateriałowych – kartoników po mleku i sokach.