![AD1A ZIELONE MIASTO 360 ZM [27.10-07.12.2026]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/10/banery-forum-zielone-miasto-1320x250.jpg?pas=11306512862611090306)
Łącznie artykułów: 1380.
Jednym z sztandarowych rozwiązań Ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych było wprowadzenie katalogu klauzul abuzywnych, tj. takich, które nie mogą być zastrzegane przez zamawiających w umowach o zamówienie publiczne. W temacie abuzywności KIO wypowiedziała się w 2021 r. kilkukrotnie.
W biegu do ekologicznej mety coraz więcej sektorów gospodarki zostaje w tyle, nie nadążając z wdrażaniem ambitnych celów Europejskiego Zielonego Ładu. Mimo to Bruksela nie chce zrezygnować z dalszego dokręcania śruby wymagań. Czy taka polityka w końcu zapewni długo wyczekiwany „zielony wzrost”? Czy może raczej wykolei rozpędzony pociąg transformacji, nad którym coraz trudniej zapanować?
W Światowy Dzień Mieszkalnictwa (World Habitat Day) – 4 października 2021 r. – Fundacja Habitat for Humanity Poland zorganizowała webinarium, w czasie którego przedstawiony został raport1 z wynikami badań o pustostanach gminnych.
– W „Polskim Ładzie” wprowadzamy rozwiązania, które zapewnią samorządom stabilne dochody i ułatwią im planowanie i realizację budżetów – zapowiadał rząd. – „Polski Ład” to objaw recentralizacji i zamach na nasze finanse – odpowiadają samorządowcy.
Przesadne nasycenie krajobrazu polskich miast i wsi w okresie Polski Ludowej drzewami z rodzaju Populus przyczyniło się do niesłusznego uznania ich za „drzewny chwast”. Wynikło to z pochopnego sadzenia tych drzew w nieodpowiednich miejscach i w zbyt dużym zagęszczeniu oraz z późniejszej katastrofalnej „pielęgnacji”. Nie są to drzewa, które dobrze znoszą każdy rodzaj cięcia.
Branża recyklingowa ma coraz większe problemy. Zachwianie jej prawidłowego funkcjonowania jest już na tyle poważne, że rynek reaguje na to złośliwymi komentarzami, a nawet czarnymi żartami. Ostatni, który krąży wśród przedsiębiorców, chyba znakomicie pokazuje skalę trudności, z jakimi się obecnie zmagają: „Mamy teraz gospodarkę obiegu nie zamkniętego, lecz śmieciowego”.
Podejmowanym przez Społeczną Straż Ochrony Zieleni Szczecina inicjatywom towarzyszy przeświadczenie, że rozwój miasta i poszanowanie środowiska naturalnego mogą, a wręcz powinny iść w parze.
Rewolucja technologiczna w transporcie publicznym już trwa. Przykładowo Deutsche Bahn już wkrótce zamierza wdrożyć pociąg przyszłości, IdeenZug, w którym każdy pasażer będzie mógł samodzielnie spersonalizować przestrzeń wokół siebie – wyregulować siedzenie, powiększyć miejsce na bagaż czy rower, zapewnić dostęp dla wózka inwalidzkiego, a wszystko to za naciśnięciem jednego przycisku.
Infrastruktura wodno-ściekowa należy do tzw. infrastruktury krytycznej, a więc kluczowej dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Zgodnie ze wskaźnikiem efektywności środowiskowej za 2020 r. (ang. Environmental Performance Index) krajami, które najlepiej radzą sobie z zagospodarowaniem ścieków są Malta, Holandia i Luksemburg. Jeden z wiodących krajów w zakresie zaawansowania systemów kanalizacyjnych to nasi sąsiedzi – Niemcy. Zajmują w rankingu 8. miejsce. Polska sklasyfikowana jest na 40. miejscu, więc chyba nie najgorzej, biorąc pod uwagę, że jest to ranking światowy.
Ogólne odczucie, że miasto nie jest obiektem przyrodniczym, szczególnie w aspekcie cennych elementów przyrody, może okazać się błędne. Wśród różnych typów obszarów zielonych w mieście występują też naturalne i półnaturalne zbiorowiska, kształtowane przez dwa zasadnicze czynniki: przyrodniczy i antropogeniczny. Paradoksalnie, obszary zielone stanowią istotny element przestrzeni zurbanizowanej.
Budowa domów o dopuszczalnej powierzchni zabudowy do 70 m2 bez nadmiernych formalności to jeden z instrumentów „Polskiego Ładu”, dotyczących ułatwienia Polakom wejścia w posiadanie samodzielnego mieszkania.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy 70 mln zł dla samorządów lub ich związków – z dofinansowaniem sięgającym nawet 100% – na przedsięwzięcia w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż wód termalnych. Nabór wniosków w ramach II konkursu programu priorytetowego „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” odbędzie się w terminie od 3 stycznia do 30 czerwca 2022 r.
Wiślana Trasa Rowerowa może być niezwykłą atrakcją turystyki, nie tylko rowerowej, w Polsce. Wystarczy wziąć przykład z krajów Europy Zachodniej. Aby powtórzyć ich sukces, konieczne jest współdziałanie wielu samorządów wojewódzkich. The European Greenways Association zachęca do budowy tras rowerowych w dolinach rzecznych. Rzeki w dziejach ludzkości, gdy nie było jeszcze kolei i dróg, pełniły podstawową funkcję komunikacyjną. Obecnie pasy przybrzeżne rzek są doskonałymi korytarzami komunikacyjnymi dla stworzenia infrastruktury rowerowej ze względu na małe pochylenia i przewyższenia oraz niezależne prowadzenie od dróg samochodowych, z dala od spalin i hałasu. W miastach – z uwagi na to, że zazwyczaj rzeki przepływają przez ich centra i omijają wszelkie przeszkody terenowe – stanowią najczęściej bezkolizyjny korytarz łączący centrum z dzielnicami peryferyjnymi. Jak to się robi w Europie?
Ogrodnictwo działkowe w Polsce ma ponadstuletnią tradycję. Wywodzi się z niemieckiej idei działkowej, która przywiązywała dużą wagę do społeczno-kulturalnego i rekreacyjno-sportowego aspektu ogrodów. W Poznaniu istnieje ponad 80 rodzinnych ogrodów działkowych – ich łączna powierzchnia to blisko 807 ha. Zarówno w Poznaniu, jak i w całej Polsce obserwuje się likwidację ogrodów działkowych z uwagi na ich atrakcyjną lokalizację oraz niejasny status własnościowy zajmowanych przez nie gruntów. Nowo powstające ogrody lokalizowane są na obrzeżach miasta, a ich powierzchnia stale maleje. Kontrowersyjną kwestię stanowi klasyfikacja tych miejsc jako terenów zieleni. Stanowią one przestrzenie półpubliczne o ograniczonym dostępie dla szerszego grona osób, co było mocną stroną podczas pandemii COVID-19.
Proces recyklingu, czyli jedno z najważniejszych działań współczesnego człowieka w zakresie ochrony środowiska, to niezwykle ważny element środowiskowego i gospodarczego funkcjonowania samorządów, który pozwala im na wszechstronne i korzystne działania na rzecz lokalnej społeczności. Recykling w powszechnym i potocznym znaczeniu, czyli ponowne przetworzenie jakiegoś materiału do jego powtórnego wykorzystania, ma dużo szerszy charakter. Dziś bowiem recykling to już nie tylko odzyskiwanie i przetwarzanie szkła, metali czy papieru. To proces dotyczący niemal każdego elementu funkcjonowania samorządu, także oczyszczalni ścieków.
Metan jest gazem cieplarnianym o ponad 20-krotnie większej efektywności ocieplania klimatu w stosunku do dwutlenku węgla. Jest on także prekursorem powstawania szkodliwego ozonu troposferycznego (O3). Jego szkodliwy wpływ na środowisko został dostrzeżony przez decydentów i skłonił ich do rozpoczęcia prac nad europejską dyrektywą metanową. Według danych zawartych w Rezolucji Parlamentu Europejskiego z 21 października 2021 r. w sprawie strategii UE na rzecz ograniczenia emisji metanu (2021/2006/INI), 53% antropogenicznych emisji metanu (CH4) w UE pochodzi z rolnictwa, 26% z odpadów, 19% z energii, a pozostałe 2% z innych źródeł. Emisja metanu z rolnictwa związana jest przede wszystkim z utrzymaniem pogłowia zwierząt gospodarskich, a zwłaszcza przeżuwaczy, które w wyniku fermentacji jelitowej uwalniają do atmosfery znaczne ilości CH4. Do emisji znacznych ilości tego gazu dochodzi w trakcie magazynowania i aplikacji nawozów naturalnych na użytkach rolnych.
„Czarny” piątek staje się „zielonym” piątkiem, sklepy oferują usługi pastowania zakupionego obuwia, a światowy gigant wyposażenia wnętrz prowadzi akcje sprzedaży swoich mebli – klasyków oddanych przez klientów do ponownego użytkowania. Za sprawą proaktywnych firm o zasięgu globalnym pojęcie „gospodarka obiegu zamkniętego” wchodzi do słownika przeciętnego obywatela. Świadomy konsument śmiało wyraża już swoje preferencje i dokonuje przemyślanych wyborów produktów i opakowań, co do których ma pewność, że: znajdują się w sprawdzonym systemie zbiórki, poddawane są recyklingowi lub ponownie użytkowane, zawierają recyklaty.
Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów jest jedną z podstawowych form ochrony przyrody zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 Ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU z 2021 r. poz. 1098). Ma ona umożliwić skuteczną ochronę najcenniejszych składników przyrody ożywionej. Ochrona gatunkowa ma także znaczenie w przypadku ochrony zieleni. Zgodnie z postanowieniami art. 83c ust. 1 ustawy o ochronie przyrody: Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. W związku z tym występowanie w zadrzewieniu gatunków chronionych jest jedną z podstawowych okoliczności faktycznych, która w każdym przypadku musi zostać wyjaśniona, gdyż występowanie gatunków chronionych może rzutować na warunki określane w wydawanej decyzji administracyjnej. Dlatego też każde rozwiązanie związane z ochroną gatunkową musi stanowić przedmiot pogłębionej analizy podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie zieleni we właściwym stanie.
Przeglądając niedawno strony „The Guardian”, natknąłem się na fragment książki Anny Turns pt. Uwolnij się od toksyn: łatwe i zrównoważone sposoby na zmniejszenie zanieczyszczenia chemicznego (Go Toxic Free: Easy and Sustainable Ways to Reduce Chemical Pollution), która ma się ukazać w styczniu przyszłego roku. To niesamowita wycieczka po codziennych produktach gospodarstwa domowego, ujawniająca szkodliwe chemikalia, które czają się w każdym domu. Anna Turns opowiada o szkodach, jakie mogą powodować chemikalia, a także o tym, jak ich unikać – gdzie tylko można.
Oświetlenie stanowi istotną część rozbudowanego systemu infrastruktury miejskiej. Zwiększa dostępność i umożliwia użytkowanie przestrzeni, a postęp technologiczny pozwala na wdrażanie różnych form światła sztucznego. Świadome wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań może znacznie wesprzeć kształtowanie i funkcjonowanie miast inteligentnych i jednocześnie poszerzyć zakres korzyści dla mieszkańców. Trwająca od wielu lat dyskusja na temat zalet oświetlenia wskazuje, że zagadnienia te są bardzo istotne dla kształtowania obszarów zurbanizowanych. Nowoczesne rozwiązania i systemy wdrażane w miejskich przestrzeniach publicznych przyczyniają się do poprawy ich funkcjonowania w bardzo szerokim zakresie. W kontekście bezpieczeństwa pozytywnie wpływają na zwiększenie dostępności dla użytkowników, a przez to podnoszą atrakcyjność tych miejsc i zachęcają do wydłużenia spędzanego w nich czasu czy integracji społecznej.
Deficyt wody jest ogromnym problemem dla rolnictwa. Co roku latem susza dotyka przynajmniej połowy województw. Najważniejszymi przyczynami tego stanu rzeczy są zmiany klimatyczne, lata złej gospodarki wodnej, brak małej retencji oraz spalanie węgla.
Nie od dziś wiadomo, że niejednokrotnie sukces przyjęcia danej koncepcji zagospodarowania terenu publicznego w dużej mierze zależy od tego, jak zostanie ona nazwana i opisana. Często jednak użyte hasła nie do końca są spójne z tym, co dany projekt tak naprawdę w sobie zawiera. Doskonałym przykładem jest słowo „rewitalizacja” (łac. re- + vita – dosłownie: „przywrócenie do życia, ożywienie”). Każdy z nas chyba pamięta, jak w mediach społecznościowych zdemaskowano, co dla włodarzy poszczególnych miast oznaczał ten termin. Mówimy tu o słynnym ewenemencie zmian polskich rynków miejskich, kiedy to procesem „rewitalizacji” nazwano wycięcie starych drzew, kompletną likwidację zieleni i doszczętne zabetonowanie powierzchni oraz postawienie symbolicznej fontanny na środku. I tak oto zamierzone w nazwie „przywrócenie życia” danemu miejscu w rzeczywistości doprowadziło do powstania wyjałowionej, antyklimatycznej przestrzeni, w której mieszkańcy nie chcą przebywać, ponieważ w letnim słońcu mogą się tam dosłownie „usmażyć”.
Gaz ziemny odgrywa istotną rolę w strukturze zużycia energii pierwotnej Polski i Węgier. W przypadku Węgier jest on nawet wyższy, gdyż wynosi 38%, zaś w Polsce 15%. Obydwa państwa wydobywają gaz ziemny, a mimo to są silnie uzależnione od importu tego surowca. Jaka „gazowa” przyszłość czeka oba kraje?
Postępująca w bardzo szybkim tempie globalizacja silnie oddziałuje na emitowane do otoczenia szkodliwe substancje. Jedną z nich jest dwutlenek węgla. Zagadnienie to ma momenty większej popularności wśród światowych społeczeństw, po której przychodzi stagnacja i zapominanie o stale obecnym problemie. A należy pamiętać, iż gaz ten jest jedną ze składowych procesu doprowadzającego do ocieplania się klimatu. Wszystkie aspekty prowadzonej na świecie polityki związanej z dwutlenkiem węgla dotkliwie uderzają w Polskę. Dzieje się tak z uwagi na opieranie się krajowego systemu elektroenergetycznego w zdecydowanej mierze na jednym z surowców energetycznych, jakim jest węgiel (kamienny i brunatny). Należy mieć jednak na uwadze, iż to nie Polska przewodzi w rankingu państw emitujących największe ilości tego szkodliwego gazu.
Przekształcone środowisko, wypielęgnowane tereny zieleni i nowoczesne rolnictwo znacznie utrudniają ptakom znalezienie odpowiednich miejsc do gniazdowania. Z tego powodu niektóre gatunki ptaków nie są tak pospolite, jak kiedyś. A są to przecież ogromni sprzymierzeńcy rolnika i właściciela ogrodu, gdyż głównie lub w większej mierze ich dietę stanowią nasiona licznych chwastów oraz zwierzęta, które – w naszym mniemaniu – uchodzą za szkodniki (owady, gryzonie). Niektóre gatunki ptaków nauczyły się gniazdować w miejscach zastępczych.
