Tarnowskie Góry. Rezerwat w Reptach? Ochrona przyrody i obawy mieszkańców

Położony na terenie Tarnowskich Gór Park Repecki to jedno z najlepiej zachowanych przyrodniczo miejsc na Śląsku.

Jak podali przedstawiciele RDOŚ, opinie i uwagi do projektów aktów prawnych związanych z utworzeniem rezerwatu można zgłaszać do 23 stycznia przyszłego roku.

Rezerwat z historią i UNESCO w tle

„Celem ochrony projektowanego rezerwatu jest zachowanie ze względów kulturowych, historycznych, społecznych, krajobrazowych i przyrodniczych, fragmentu naturalnego ekosystemu lasu bukowego i rzeki Dramy, tworzących integralne otoczenie unikatowej spuścizny górnictwa kruszcowego, stanowiącej fundament historyczny i kulturowy obszaru i jednocześnie obiekt Światowego Dziedzictwa UNESCO” – podała RDOŚ.

Trzy projekty, jedna decyzja

Konsultacjom społecznym poddane są trzy projekty zarządzeń. Pierwszy z nich dotyczy uznania Parku w Reptach za rezerwat przyrody. Drugi opisuje udostępnienie rezerwatu – wyznaczenie szlaków ruchu pieszego, rowerowego i jazdy konnej oraz wskazanie miejsc zbierania grzybów. Trzeci projekt wymienia zadania ochronne dla rezerwatu; obejmuje on m.in. działania takie jak odtworzenie przejścia nad rzeką Dramą, możliwość wprowadzania psów oraz użytkowanie rekreacyjne łąk wzdłuż Dramy.

Aby wziąć udział w konsultacjach, należy zapoznać się z dostępnymi na stronie RDOŚ projektami zarządzeń, ich uzasadnieniami oraz załącznikami, a następnie uzupełnić zamieszczoną na stronie RDOŚ tabelę z uwagami oraz przesłać ją do 23 stycznia pocztą elektroniczną lub tradycyjną.

Mieszkańcy: déjà vu z Segietu

Ogłoszone na początku br. plany utworzenia rezerwatu spotkały się ze sprzeciwem części mieszkańców. Obawiają się oni, że w znaczący sposób utrudni możliwość korzystania z Parku Repeckiego, w którym znajduje się m.in. Górnośląskie Centrum Rehabilitacji „Repty”, Sztolnia Czarnego Pstrąga, szkoła i boisko piłkarskie. Sam park od wielu lat jest bardzo popularnym miejscem rekreacji i sportu, korzysta z niego wielu spacerowiczów, biegaczy, rowerzystów czy amatorów jazdy konnej.

Głos w tej sprawie zabrał m.in. tarnogórski oddział PTTK, który przywołał przykład rezerwatu Segiet na pograniczu Tarnowskich Gór i Bytomia. Po powiększeniu Segietu przez kilkoma laty znacząco ograniczono możliwość korzystania z niego. „Rezerwat Segiet został zamknięty dla społeczeństwa, pozostały zaledwie 3 szlaki” – argumentowali w petycji przewodnicy z PTTK, którzy dodali, że odbyło się to bez konsultacji społecznych.

Przypomnieli, że z Segietu usunięto ławki, kosze na śmieci, spacerowicze nie mogą wchodzić na ścieżki, z których korzystali od dziesięcioleci. Teraz, jak dodali, mieszkańcy obawiają się, że podobny los podzieli Park Repecki. „Powolutku, małymi kroczkami, zostajemy skazani na asfalt i beton. Pod płaszczykiem pięknych słów jesteśmy zmanipulowani” – napisali przedstawiciele PTTK.

Zwolennicy utworzenia rezerwatu w Parku Repeckim odpowiadają, że ich celem jest „ochrona tego miejsca poprzez zagwarantowanie zachowania jego walorów przy jednoczesnym utrzymaniu obecnej jego funkcji służącej szerokiej społeczności od lat”. Argumentowali m.in., że w parku powstał nielegalny tor rowerowy. „Objęcia rezerwatem Parku w Reptach nie należy zatem traktować jako przekształcenie, ale jako zabezpieczenie i gwarancję zachowania niezmiennego status terenu, niezależnie od przyszłych, a nawet mocno wybiegających w przód uwarunkowań gospodarczych i możliwych zagrożeń zewnętrznych, jakich skutki często odczuwamy na przestrzeni nawet ostatnich 10 lat” – napisał RDOŚ.

Dyrekcja zapewniła, że poddawane teraz konsultacjom projekty zarządzeń zostały przygotowane z uwzględnieniem wniosków i uwag zgłaszanych na wcześniejszym etapie prac. „Park w Reptach niezmiennie pozostanie dostępny dla spacerowiczów, rowerzystów i turystów odwiedzających Sztolnię Czarnego Pstrąga. Status rezerwatu trwale wzmacnia ochronę unikalnego Lasu Repeckiego – reliktu Puszczy Śląskiej wraz z siedliskami buczyn oraz rzadkimi gatunkami zwierząt roślin i grzybów, a także wyznacza otulinę wokoło Parku” – oświadczyli przedstawiciele RDOŚ.

Jak dodali chodzi również o „podniesienie rangi i promocję spuścizny górnictwa kruszcowego wraz z atrybutami UNESCO nierozerwalnie związanymi z przyrodą i historią obszaru”. Zapewnili, że rezerwat będzie można zwiedzać z psem po wyznaczonych ścieżkach (w tym również jeździć konno), korzystając z ponad 14 km dróg leśnych i wszystkich asfaltowych.

200 ha starodrzewu i 300 pomników przyrody

Park Repecki, który ma powierzchnię ok. 200 hektarów, to jedno z najlepiej zachowanych przyrodniczo miejsc na Górnym Śląsku. Przez blisko 200 lat nie prowadzono tu intensywnej gospodarki leśnej, co pozwoliło na zachowanie starodrzewu i bogactwa gatunkowego. W Parku w Reptach rośnie ponad 300 drzew o wymiarach pomnikowych, głównie dębów i buków. To także miejsce o wyjątkowej różnorodności biologicznej – występuje tu wiele rzadkich gatunków roślin, zwierząt oraz grzybów.