W ciągu dwóch lat do samorządów trafią 34 mld zł na ochronę ludności i obronę cywilną

W poniedziałek w różnych miastach w Polsce odbywają się konferencje z udziałem parlamentarzystów KO oraz samorządowców poświęcone obronie cywilnej.

We Wrocławiu posłanka KO Anna Sobolak przypomniała, że 1 stycznia tego roku weszła w życie ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej. Regulacja umożliwia powstanie systemu ochrony ludności, który w razie wojny będzie mógł się przekształcić w obronę cywilną. Na realizację nowych rozwiązań rząd będzie przeznaczać rocznie nie mniej niż 0,3 proc. PKB. W tym roku to 16,7 mld zł.

Temat schronów wraca po latach

– Ten dokument po raz pierwszy od dekad mówi o bezpieczeństwie Polek i Polaków; od czasów zimnej wojny tak naprawdę nikt nie zaglądał do schronów, a w czasie agresji Rosji na Ukrainę nasi poprzednicy niestety nie podjęli tematu – mówiła Sobolak.

Przypomniała, że na ochronę ludności i obronę cywilną w ramach wdrażanych regulacji przeznaczono na lata 2025-2026 34 mld zł. – To pieniądze, które bezpośrednio trafią od samorządów, bo to właśnie lokalne władze wiedzą najlepiej, jak te środki lokować – mówiła posłanka.

Wiceprezydent Wrocławia Michał Młyńczak podkreślił, że samorząd liczy na to, że przepisy umożliwiające wykorzystanie środków na ochronę ludności i obronę cywilną będą „czytelne i jasne”. – Chcemy, by przepisy te nie pozostawiały również wątpliwości, co do szybkości możliwości procedowania zarówno w zakresie urbanistycznym, jaki i rzeczowym – mówił Młyńczak.

Miliardy na bezpieczeństwo

Senator KO i b. szef MSWiA Grzegorz Schetyna ocenił, że ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej pozwala zbliżyć się do „zachodnich standardów, jeśli chodzi o lokalne bezpieczeństwo”. – Do tej pory byliśmy zakładnikami obrony cywilnej rozumianej w wymiarze historycznym, dziś to wygląda zupełnie inaczej w krajach Europy Zachodniej – powiedział Schetyna podkreślając, że wdrożenie systemu ochrony ludność w Polsce uda się tylko dzięki przygotowaniu samorządów do dużych, systemowych inwestycji.

Na podstawie obowiązującej od 1 stycznia ustawy opracowany został obowiązujący również od początku roku Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC). Łączny budżet programu wynosi 34 mld zł na lata 2025-2026. W programie przewidziano blisko 5 mld zł dla samorządów na zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną. Przygotowanie obiektów ochrony zbiorowej, ulepszone systemy alarmowania i łączności oraz rozwój obrony cywilnej to główne kierunki działań w ramach Programu OLiOC.

Obrona cywilna w centrum uwagi

Program skupia się na sześciu kierunkach działań. Chodzi m.in. o inwentaryzację i zwiększenie zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej, budowę i modernizację schronów, rozwijanie zdolności reagowania na zagrożenia, a także działania mające zapewnić ciągłość funkcjonowania państwa i dostaw w sytuacjach kryzysu i wojny.

Program zakłada przegląd i sprawdzenie obiektów, które potencjalnie spełniają warunki i mogą służyć za obiekty zbiorowej ochrony. Opinie i dokumentacja techniczna ze sprawdzenia takich obiektów będą jednym z kryteriów wsparcia finansowego udzielanego m.in. na remonty i modernizację budowli ochronnych. W pierwszej kolejności remonty i inwestycje będą nakierowane na obszary objęte Narodowym Programem Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód”, ale także na wskazane przez wojewodów miasta i miejsca szczególnego narażenia. Remontowane będą m.in. schrony pod szkołami, tzw. tysiąclatkami.

Pod koniec listopada rząd przyjął zmiany w uchwale w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. Zmiany wynikają m.in. z konieczności zapewnienia efektywniejszego wydawania pieniędzy z programu. Zgodnie ze zmianami liczba sprzętu (np. pojazdów straży pożarnej) przeznaczonego do zakupu ma charakter minimalny, a nie maksymalny i możliwe jest zakupienie większej ilości sprzętu, jeżeli pozwalają na to wolne środki. Umożliwiono też przesuwanie środków z jednego obszaru na zakup innego wyposażenia i sprzętu.