Zanieczyszczenie tworzywami sztucznymi to światowy kryzys i zagrożenie równie poważne, co globalne ocieplenie – wynika z raportu organizacji pozarządowej Environmental Investigation Agency (EIA). Organizacja apeluje o wiążący traktat ONZ w sprawie ograniczenia produkcji plastiku i ilości odpadów plastikowych.

“Powietrze, którym oddychamy, zawiera mikrocząsteczki plastiku, jest on obecny w ziemi i w jedzeniu. Wedle niemiecko-szwajcarskiego badania z 2019 r. plastik znajduje się nawet w arktycznym śniegu” – przypomina BBC, która opisuje raport.

– Jeśli ta fala zanieczyszczeń nie zostanie powstrzymana, przewidywana ilość tworzyw sztucznych w morzach może przekroczyć łączną wagę wszystkich ryb w oceanie do 2040 r. – komentuje Tom Gammage, jeden z autorów dokumentu. – Widoczne gołym okiem zanieczyszczenie tworzywami sztucznymi wzbudziło ogromne zaniepokojenie opinii publicznej, ale zdecydowana większość jego skutków jest niewidoczna. Zniszczenia wyrządzone przez szalejącą nadprodukcję pierwotnych tworzyw sztucznych i ich cykl życia są nieodwracalne. To zagrożenie dla cywilizacji i podstawowej zdolności planety do utrzymania środowiska nadającego się do życia. Problem ten staje się prawie tak poważny, jak zagrożenie z powodu zmian klimatu.

Trzy główne zagrożenia

“ONZ zidentyfikowała trzy podstawowe zagrożenia dla środowiska: zmiany klimatyczne, utratę różnorodności biologicznej i zanieczyszczenie. Wielostronne porozumienia dotyczące utraty bioróżnorodności i zmian klimatu istnieją od prawie 30 lat, jednak jak dotąd nie dały efektów” – przypomina BBC.

Pomysł stworzenia oddzielnego traktatu w sprawie zagrożenia zanieczyszczeniem plastikiem spotykał się w ostatnich latach z oporem części państw. Jednak według BBC, ponad 100 krajów świata zadeklarowało poparcie dla zaproponowania takiego układu na najbliższej sesji Zgromadzenia Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska w lutym i w marcu.

Prezydent USA Joe Biden ogłosił, że Stany Zjednoczone popierają międzynarodowe porozumienie w sprawie tworzyw sztucznych; wcześniej takie rozwiązanie odrzucał jego poprzednik Donald Trump. Jak zauważa BBC, amerykański Kongres może jednak nie przystać na dołączenie kraju do porozumienia, ponieważ większość tworzyw sztucznych produkuje się z ropy i gazu, surowców ważnych dla krajowej gospodarki.

Jak dotąd Chiny milczą w tej sprawie, choć wytwarzają większość plastiku pierwotnego. Jednak to Stany Zjednoczone i Wielka Brytania generują najwięcej odpadów w przeliczeniu na osobę.

Profesor Richard Thompson z Uniwersytetu w Plymouth w Wielkiej Brytanii przekazał w rozmowie z BBC, że traktat ONZ powinien skoncentrować się na analizie pełnego cyklu życia tworzyw sztucznych.

Przekroczona tzw. granica planetarna

– U podstaw problemu leży niezrównoważony poziom produkcji i konsumpcji. Opowiadanie się za działaniami, które jedynie promują używanie tworzyw sztucznych “nadających się do recyklingu” nie będzie skuteczne, gdy brakuje lokalnej infrastruktury do zbierania, oddzielania i opłacalnego recyklingu tych tworzyw sztucznych – skomentował Thompson.

Hans Peter Arp, profesor chemii na Norweskim Uniwersytecie Nauki i Technologii, uważa, że istnieje wiele niewiadomych, ale zanieczyszczenie tworzywami sztucznymi już przekroczyło tzw. granicę planetarną, co oznacza zagrożenie dla ludzkości.

– Racjonalną odpowiedzią na globalne zagrożenie stwarzane przez kumulujące się i trudno odwracalne zanieczyszczenie tworzywami sztucznymi jest szybkie zmniejszenie zużycia pierwotnych materiałów z tworzyw sztucznych oraz skoordynowanie na szczeblu międzynarodowym strategii gospodarowania odpadami – podkreślił Arp.

Czytaj więcej

Skomentuj