Zielone akcenty miast

Zrównoważony rozwój miasta jest możliwy tylko wówczas, gdy spełnia ono wymagania i potrzeby jego mieszkańców. Za jeden z ważniejszych elementów odpowiedzialnych za kształtowanie wysokiej jakości środowiska zamieszkania, wypoczynku i rekreacji jest uznawana obecność terenów zieleni, charakteryzujących się zróżnicowaną wielkością oraz przeznaczeniem.

Przestrzeń dla wszystkich

Parki, skwery i zieleńce są przestrzeniami docenianymi ze względu na możliwość ich użytkowania w odmienny sposób przez różne grupy mieszkańców. Dla dzieci i młodzieży przestrzenie zielone będą głównie miejscem zabawy i uprawiania sportu, dorośli wykorzystają je również do odpoczynku po pracy, spacerowania, spotkań i wspólnych rozmów.

Osobną grupę stanowią osoby o specjalnych wymaganiach, np. niepełnosprawne ruchowo lub intelektualnie, niewidome i niedowidzące czy też po prostu starsze, mniej sprawne, dla których tereny zieleni powinny pełnić dokładnie takie same funkcje, ale zwykle wymagają specjalnego przystosowania. Tereny bezpieczne i przystosowane dla wszystkich użytkowników można stworzyć jedynie dzięki stosowanemu na szeroką skalę projektowaniu uniwersalnemu lub projektowaniu „bez wykluczeń”. Parki „bez barier” stanowią doskonałe miejsce do wypoczynku i rekreacji wszystkich mieszkańców miast, ale pełnią także bardzo ważną funkcję w procesie integracji społecznej osób niepełnosprawnych i starszych.

Integracja społeczna, rozwój ruchowy, nauka poprzez zabawę, ale przede wszystkim zabawa dla samej przyjemności to kluczowe wyznaczniki idealnego placu zabaw, będącego nieodłącznym składnikiem wielu parków i zieleńców miejskich. Warto obserwować najmłodszych użytkowników terenów zieleni podczas swobodnej zabawy, aby móc później za pomocą odpowiednio wykreowanej przestrzeni wspomagać ich prawidłowy rozwój fizyczny, emocjonalny, społeczny i intelektualny. Zachowania dzieci są doskonałą wskazówką w ramach projektowania funkcjonalnych placów zabaw.

Partycypacja społeczna

Niezwykle ważnym zagadnieniem w projektowaniu nowych terenów zieleni, a także w procesie rewitalizacji już istniejących, jest poznanie potrzeb i oczekiwań samych mieszkańców. To właśnie bezpośredni użytkownicy terenu powinni mieć możliwość zgłaszania swoich pomysłów już na etapie przygotowania projektu, aby w pełni wykorzystywać potencjał przestrzeni publicznej. Obecnie w wielu miastach podejmowane są inicjatywy promujące ideę partycypacji społecznej w kreowaniu miejskiej przestrzeni publicznej, w tym również terenów zieleni. Takie działania zostały z sukcesem zrealizowane m.in. w Kielcach oraz w Gdyni.

Więcej na ten temat w kwietniowym wydaniu „Zieleni Miejskiej” oraz na konferencji z cyklu “Woda i zieleń w mieście” pt: “Parki, skwery i zieleńce”, która odbędzie się 24 kwietnia w Szczecinie.