Problem niechcianych dróg wciąż aktualny

Nowe przepisy miały zastąpić obowiązujący nadal art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym odcinek drogi zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Nowy mechanizm prawny określania statusu zastępowanych odcinków dróg publicznych wzbudził jednakże wątpliwości Prezydenta RP co do jego zgodności z przepisami Konstytucji RP i zawartą w nich zasadą określania zadań samorządu w ustawie, a także z konstytucyjnie chronioną samodzielnością gminy będącej podstawową jednostką samorządu terytorialnego, w związku z czym nowelizacja został skierowana w trybie kontroli prewencyjnej (tj. jeszcze przed jej podpisaniem) do Trybunału Konstytucyjnego.

Z uwagi na to, że do dnia dzisiejszego Trybunał Konstytucyjny nie rozstrzygnął wniosku Prezydenta RP, przez co wzbudzający szereg kontrowersji art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych w dalszym ciągu obowiązuje w dotychczasowym brzmieniu, grupa posłów PiS postanowiła wnieść kolejny projekt nowelizacji tego przepisu (projekt ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych – druk sejmowy nr 3227). Przepis ten jest o tyle „kłopotliwy”, że zmienia kategorię „starej” drogi na gminną, w przypadku wybudowania nowego odcinka, zarówno w sytuacji, gdy droga ta była gminna, powiatowa, ale również w przypadku drogi wojewódzkiej, czy nawet krajowej. Objęcie przez gminy własności zastępowanych odcinków dróg publicznych rodzi po ich stronie znaczne koszty finansowe związane z koniecznością utrzymywania tych dróg w należytym stanie. Obecnie obowiązujące brzmienie przepisu art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych doprowadziło to do sytuacji, gdy tak, jak w przypadku oddania do użytkowania drogi ekspresowej S­5 pomiędzy Poznaniem a Gnieznem, stara droga krajowa DK­5, automatycznie została przekazana na rzecz samorządów gminnych (w tym przypadku Pobiedzisk, Swarzędza i Łubowa). Gminy te, z uwagi na swój niewielki rozmiar, nie są w stanie pokryć wydatków związanych z utrzymaniem odcinków tych dróg, leżących na ich terenie. Obecnie w Trybunale Konstytucyjnym znajduje się wniosek sześciu gmin kwestionujących zgodność art. 10 ust. 5 ustawy z Konstytucją RP oraz Europejską Kartą Samorządu Lokalnego (sygn. K 54/12).

Mateusz Karciarz, Anna Kudra, Kancelaria Prawna Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu

Więcej na ten temat przeczytasz w serwisie prawodlasamorzadu.pl 

Mateusz Karciarz, Anna Kudra, Kancelaria Prawna Dr Krystian Ziemski & Partners