Gdańsk pod wodą? Za 100 lat to bardzo prawdopodobne - ostrzegają naukowcy

„Nieuchronny charakter i narastające tempo wzrostu poziomu morza pokazują niebezpieczeństwo, jakie niesie zmiana klimatu. W razie niepowodzenia w redukcjach emisji gazów cieplarnianych być może już niedługo będziemy musieli zmierzyć się z problemem podtopień w strefie przybrzeżnej i przygotować się na zalewanie coraz większej powierzchni lądu” – piszą w komunikacie naukowcy PAN.

Od XIX w. poziom mórz podniósł się o ponad 20 cm. Od lat 60. XX w. wzrost poziomu morza gwałtownie przyśpieszył, co ma związek z coraz szybszym topnieniem lodowców i lądolodów. W latach 2006-2015 tempo wzrostu średnio wynosiło aż 3,6 mm na rok i było aż 2,5 razy większe niż w latach 1901-1990. W ciągu ostatniej dekady to aż 4,8 mm na rok. Jeśli to tempo wzrostu się utrzyma, w roku 2100 co roku poziom mórz będzie się podnosił o 15 mm.

Co to oznacza dla polskiego wybrzeża? „Wstępne wyniki wskazują na brak pionowych ruchów dna dla zachodnich krańców polskiego wybrzeża oraz jego środkowej części, a także na obniżanie się o około 1 mm na rok wybrzeża w rejonie Zatoki Gdańskiej i nawet 2 mm na rok w rejonie Żuław” – czytamy w komunikacie naukowców PAN.

Nie jest to jednak dobra wiadomość, bo taki rozwój wypadów może spowodować w tym rejonie przyspieszenie wzrostu względnego średniego poziomu morza o dodatkowe ok. 10-20 cm na stulecie. Skutkiem mogą być zwiększeniem zagrożeń związanych ze wzrostem poziomu morza i obejmowaniem przez te zagrożenia coraz większych obszarów, w tym historycznej części Gdańska, Żuław czy Półwyspu Helskiego.

Naukowcy zwracają też uwagę, że w ciągu 80 lat zdarzenia ekstremalne, które dotąd występowały mniej więcej raz na sto lat, teraz będą zdarzały się co najmniej raz w roku i to w wielu lokalizacjach. „W perspektywie 30 lat w rejonie Europy centralnej i Bałtyku prawdopodobne będą wezbrania sztormowe, które mogą być kilkakrotnie częstsze niż w przeszłości” – piszą.

Działający przy prezesie PAN zespół wskazuje na konieczność szybkich działań takich, jak:

• opracowanie strategii ochrony wybrzeża,
• opracowanie wymagań dotyczących planowania i projektowania inwestycji infrastrukturalnych,
• opracowanie wytycznych związanych z gospodarką przestrzenną, dotyczących zarówno środków ochrony wybrzeża i rejonów przybrzeżnych, jak i określenia sposobów użytkowania terenów zagrożonych coraz częstszymi zalaniami, które uwzględniałyby możliwość bezpowrotnej utraty niektórych z nich.