Apel o konsultacje dotyczące KPEiK

Ponad 30 organizacji zaapelowało do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o przeprowadzenie konsultacji publicznych w sprawie aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu, które nie zostały zakończone do terminu 30 czerwca br.

List otwarty został skierowany do minister Pauliny Hennig-Kloski, w którym zaznaczono, że Polska potrzebuje przyspieszenia transformacji energetycznej w sposób odpowiedzialny społecznie. Konieczne jest uruchomienie rzetelnego procesu konsultacji publicznych, uwzględniającego ambitny scenariusz WAM. Sygnatariusze listu podkreślili również, że konieczne jest przestrzeganie przepisów prawa UE i Konwencji z Aarhus dotyczących konsultacji publicznych.

Opóźnienie

– Pomimo wyznaczenia w art. 14 ust. 2 ww. rozporządzenia daty 30 czerwca 2024 r. jako ostatecznego terminu przedłożenia tego dokumentu Komisji Europejskiej, nasz kraj nie wywiązał się z tego obowiązku. Powstałe opóźnienie nie może być jednak powodem pominięcia konsultacji publicznych ani przeprowadzenia ich w sposób fasadowy – ocenili sygnatariusze listu.

W liście zauważono, że Polska jest jedynym państwem UE, które nie przygotowało długoterminowej strategii dotyczącej neutralności klimatycznej do 2050 r. Aktualizacja Krajowego Planu do 2030 r. zakłada redukcję emisji gazów cieplarnianych o 35 proc. w stosunku do 1990 r. oraz zwiększenie udziału energii odnawialnej w różnych sektorach gospodarki. 

– Polska stoi przed koniecznością pilnego przyspieszenia transformacji energetycznej oraz budowy gospodarki neutralnej klimatycznie w sposób odpowiedzialny społecznie. Odpowiednio zaprojektowane działania wzmocnią nasze bezpieczeństwo i długookresową odporność na szoki klimatyczne, społeczne i gospodarcze. Przygotowanie skutecznej odpowiedzi na te bezprecedensowe wyzwania wymaga uwzględnienia perspektyw wszystkich sektorów oraz grup społecznych – zaznaczyli autorzy listu.

Proponowane terminy

Wiceminister klimatu i środowiska poinformował, że KPEiK trafi do konsultacji zewnętrznych pod koniec sierpnia, a na zgłaszanie uwag przewidziano 30 dni. Konieczne jest opracowanie skutecznej strategii, która uwzględni perspektywy wszystkich sektorów gospodarki i grup społecznych. Aktualizacja KPEiK nie powinna być traktowana jedynie formalnie, ale jako szansa na uporządkowanie transformacji energetycznej w Polsce.
Krajowy plan Energii i Klimatu jest kluczowym dokumentem dla polskiej gospodarki, zwłaszcza dla sektora energetycznego w kontekście transformacji energetycznej. Polska wysłała do KE wstępną wersję aktualizacji KPEiK, zakładając redukcję emisji o 35% do 2030 r. Planuje osiągnięcie 29,8% udziału OZE w zużyciu energii brutto i udział OZE w produkcji energii elektrycznej na poziomie 50,1%. Sektor ciepłownictwa ma przewidziany udział OZE na poziomie 32,1%, a w transporcie – 17,7%.

Komentarz MKiŚ

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podało redakcji Portalu Komunalnego, że zważywszy na wymagania z unijnego rozporządzenia 2018/1999 ws. zarządzania unią energetyczną, zakres zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu jest bardzo szeroki, co wpływa na czasochłonność i rozbudowany zakres prac niezbędnych do przeprowadzenia we współpracy z różnymi resortami i instytucjami. Obecnie tylko 5 z 27 państw członkowskich UE przekazało krajowe plany do KE, co świadczy o skali wyzwań systemowych, z którymi mierzy się wiele krajów.

Wpływ na zakres prac nad projektem aktualizacji KPEiK miały także wyzwania w implementacji nowych celów i wymagań nakładanych na państwa członkowskie UE w wyniku przyjętych w ostatnim czasie zmian w unijnej legislacji. Jedne z kluczowych elementów pakietu Fit for 55, które mają istotne znaczenie dla zawartości aKPEiK (np. EED czy REDIII), zostały zatwierdzone w II poł. 2023 r. i obecnie trwają przygotowania do ich wdrożenia.

Określenie nowych celów krajowych i wkładów do celów UE wymaga zarówno analiz prognostycznych, jak również weryfikacji i uzupełnienia polityk i działań. Określanie krajowych celów musi opierać się na rzetelnych analizach prognostycznych, dlatego opracowanie aKPEiK bez podstawy analitycznej wiązałoby się z ryzykiem określenia celów niemożliwych do realizacji lub nieadekwatnych do oczekiwań. Obecnie prowadzimy prace dot. odbioru prognoz w scenariuszu aktywnych działań rządu.