Pierwszy duży zakwit złotej algi w 2025 powstrzymany, glon nie dostał się do Odry

Od 5 do 9 lipca 2025 roku w rzece Kłodnicy dozowany był nadtlenek wodoru, który skutecznie zneutralizował lokalny zakwit złotej algi. Złota alga na tym odcinku rzeki została usunięta, dzięki czemu nie dostała się do Odry. Operację koordynował Wojewoda Śląski, przy udziale służb środowiskowych i wojsk chemicznych. Dozowanie nadtlenku wodoru prowadzone było pod nadzorem ekspertów z Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego. Zabieg był bezpieczny dla ryb i innych organizmów wodnych, co potwierdziły badania terenowe. Metoda dozowania nadtlenku wodoru jest stosowana wyłącznie interwencyjnie, w sytuacji zagrożenia Odry. Podobna akcja miała miejsce w 2024 roku. Trwają prace nad systemowymi rozwiązaniami – w ramach współpracy międzyresortowej ze środowiskami akademickimi powstał plan ograniczenia zasolenia Odry.
– To działanie było przykładem skutecznego zarządzania środowiskowego opartego na wiedzy naukowej, współpracy między służbami i szybkim reagowaniu na zagrożenia. Dzięki temu udało się ochronić Odrę przed kolejnym kryzysem ekologicznym – podkreśliła Urszula Zielińska, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Kontrolowane dozowanie perhydrolu

Zabieg dozowania nadtlenku wodoru (perhydrolu) w Kłodnicy został przeprowadzony w sposób kontrolowany i zgodny z rekomendacjami ekspertów współpracujących z Międzyresortowym Zespołem ds. Odry. Odbywał się pod nadzorem naukowym Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (PIB).

Badania terenowe, wykonane niezależnie, m.in. pod kierunkiem dr. hab. Bogdana Wziątka z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, potwierdziły bezpieczeństwo zabiegu dla ryb i innych organizmów wodnych. W strefie działania środka obserwowano obecność żywych organizmów wodnych w dobrej kondycji.

Plan długofalowych działań

Międzyresortowy Zespół ds. Odry, we współpracy z Politechniką Wrocławską i Instytutem Ochrony Środowiska – PIB, opracował plan ograniczenia zasolenia Odry. Proponowane rozwiązania zakładają wdrożenie innowacyjnej technologii odsalania wód pokopalnianych, ponieważ wysokie zasolenie sprzyja rozwojowi złotej algi.

Plan został przekazany do Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów. Sytuacja na Odrze jest cały czas monitorowana przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.

Jak działa nadtlenek wodoru?

W 2024 roku przeprowadzono analogiczną interwencję, polegającą na kontrolowanym dozowaniu rozcieńczonego nadtlenku wodoru do wody. Zastosowanie tego środka pozwoliło ograniczyć liczebność złotej algi o 90–99%.

Nadtlenek wodoru powoduje degradację i rozpad komórek złotej algi, co skutecznie hamuje jej dalsze rozprzestrzenianie się. Dużą zaletą tej metody jest to, że po rozpadzie na tlen i wodę nie pozostają w środowisku żadne szkodliwe związki, które mogłyby się kumulować w wodzie lub osadach dennych i negatywnie wpływać na inne organizmy.

Międzyresortowy Zespół ds. Odry podjął decyzję o zastosowaniu kontrolowanego dozowania nadtlenku wodoru jako skutecznej metody walki ze złotą algą. Dzięki szybkiemu i skoordynowanemu działaniu zakwit został powstrzymany.

To potwierdza, że interwencje oraz stały monitoring są kluczowe dla ochrony ekosystemu Odry.