Krzysztof Gruszczyński: UC100 jest w legislacji, nie boimy się go

Zdaniem Krzysztofa Gruszczyńskiego, dialog z Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz rozmowy wewnątrzbranżowe sprawiają, że obawy związane z projektem UC100 stopniowo maleją. Kluczowe jest to, że strumień odpadów opakowaniowych ma pozostać w gestii gmin, a nie producentów. – Najważniejsze, że to gminy będą zarządzać odpadami. Producent nie powinien mieć nad nimi kontroli – podkreśla. Temat ten niewątpliwie będzie się przewijał podczas grudniowego Kongresu Envicon. 

Szef Alby Polska jest przekonany, że w nowej ustawie uda się wypracować rozwiązania zgodne z postulatami branży. Zwraca uwagę na potrzebę jasnych zasad finansowania systemu, zwłaszcza określenia algorytmów opłat za poszczególne frakcje odpadów. – Jak planować inwestycje, skoro nie wiemy, ile dostaniemy? – pyta retorycznie.

„Czystościówka” z pieniądzem znaczonym

W branży wiele emocji budzi nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Choć na razie nie ma oficjalnych informacji o jej ostatecznym kształcie, Gruszczyński jest przekonany, że znajdzie się w niej zapis o tzw. pieniądzu znaczonym.
– To byłby ogromny sukces organizacji branżowych i samorządowych. Te środki powinny wpływać w pierwszej kolejności na zmniejszenie opłat dla mieszkańców, a nie na zakup śmieciarek czy inne wydatki niezwiązane z celem ROP-u – mówi.

Jego zdaniem ustawa może również wprowadzić zapisy dotyczące jakości odzysku, co pozwoli lepiej oceniać efektywność instalacji przetwarzania odpadów. Ważne będzie też uwzględnienie kosztów logistyki w systemie opłat.

System kaucyjny – na papierze, nie w praktyce

Rozmowa nie mogła ominąć tematu systemu kaucyjnego, który formalnie wystartował, ale – jak mówi Gruszczyński – na razie tylko „na papierze”.
– W praktyce system nie działa i nie zacznie działać w przyszłym roku. Realny start to najwcześniej 2027 r., kiedy opłata produktowa stanie się wystarczająco wysoka, by system był ekonomicznie uzasadniony – wyjaśnia.

Według niego, producenci wciąż wolą zapłacić karę niż inwestować w drogi system. Tymczasem głównym motywem jego wprowadzenia miała być potrzeba taniego dostępu do recyklatu – surowca, który staje się coraz bardziej pożądany.
Gruszczyński ostrzega jednak, że dopóki rynek zalewany jest tanim, importowanym recyklatem z Chin, system kaucyjny nie będzie w Polsce realnie potrzebny.

– Jesteśmy w stanie osiągnąć te same poziomy odzysku nowoczesnymi technologiami, dziesięć razy taniej. System kaucyjny nie jest nam niezbędny. Wprowadźmy system hybrydowy – także w wersji digitalnej, opartej o smartfony i sztuczną inteligencję – postuluje.

Szansa na lepszy ROP

Na zakończenie rozmowy Gruszczyński wyraził przekonanie, że Polska ma wyjątkową szansę stworzyć efektywny system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta.
– Ten, kto wprowadza system jako ostatni, ma bonus – może uniknąć błędów innych. Wiemy już, co nie działa, choćby w Szwecji, która po latach wróciła do modelu opartego na gminach – zauważa.

W jego ocenie polski ROP ma szansę stać się systemem, który realnie zawróci tworzywa do obiegu i zmotywuje producentów do projektowania opakowań nadających się do recyklingu.

– UC100 jest w legislacji, czekamy na jego wejście do parlamentu. Nie boimy się UC100 – podsumowuje z uśmiechem.

29. Kongres Ochrony Środowiska ENVICON 

odbędzie się w dniach 02-03 grudnia 2025 r. 

w Hotelu VIENNA HOUSE BY WYNDHAM Andel’s Łódź

Sprawdź szczegóły na: envicon.abrys.pl