Zmiana punktu zero na wodowskazach w Warszawie i Gusinie

Decyzję o zmianie ogłosiły Wody Polskie, a wniosek w tej sprawie złożył Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW). Jak podkreślono, korekta była konieczna ze względu na notowane w ostatnich latach niskie stany wód w Wiśle, które są wynikiem procesów naturalnych, takich jak erozja koryta rzeki, a także skutków długotrwałych susz hydrologicznych.

Czym jest „rzędna zera” wodowskazu?

Według wyjaśnień Wód Polskich, „rzędna zera” wodowskazu to nic innego jak wysokość punktu odniesienia pomiaru względem poziomu morza. To od tego miejsca zaczyna się skala pomiarowa, dzięki której można określić, czy poziom wody w rzece się podnosi, czy opada. Każdy wodowskaz ma swój indywidualny punkt odniesienia, który może być zmieniany, jeśli zajdzie taka potrzeba — na przykład gdy koryto rzeki ulega obniżeniu.

Nowe wartości na wodowskazach mogą więc wydawać się wyższe niż wcześniej, jednak nie oznacza to, że w Wiśle faktycznie przybyło wody. Jak zaznaczyły Wody Polskie w oficjalnym komunikacie, „to jedynie zmiana sposobu pomiaru”. W pierwszych dniach po wprowadzeniu zmian wyniki mogą być mylące dla osób, które śledzą poziomy Wisły na bieżąco, dlatego zalecono ostrożność przy planowaniu wszelkich aktywności nad rzeką.

Przykład różnicy w pomiarach

Punkt zero na obu wodowskazach został obniżony o 100 centymetrów. Oznacza to, że dawne wskazanie poziomu wody wynoszące 6 centymetrów, po zmianie będzie odczytywane jako 106 centymetrów. Rzeczniczka prasowa IMGW, Agnieszka Prasek, wyjaśniła, że nie zmienia się faktyczna ilość wody w rzece, lecz sam punkt odniesienia dla pomiaru.

Jak podkreśliła, w ostatnich latach dno Wisły uległo znacznemu obniżeniu. To zjawisko jest naturalnym procesem erozji rzecznej, ale może być także wynikiem ingerencji człowieka, takich jak prace hydrotechniczne. W efekcie mogłoby dojść do sytuacji, w której stan wody zostałby odnotowany jako ujemny, co z fizycznego punktu widzenia jest niemożliwe. Aby uniknąć takich przypadków, konieczne było ustalenie nowego, niższego punktu odniesienia.

Stan wody to nie głębokość rzeki

Rzeczniczka IMGW przypomniała również, że stan wody mierzony na wodowskazie nie jest równoznaczny z głębokością rzeki. Wodowskaz to urządzenie zainstalowane w określonym miejscu, które pokazuje względny poziom wody względem punktu zero. Odczyt z wodowskazu służy do porównywania zmian, a nie do określania faktycznej głębokości Wisły. To bardzo ważne rozróżnienie, ponieważ w przestrzeni publicznej pojęcia te są często mylone.

Wraz ze zmianą punktu zero dostosowane zostaną także progi stanów ostrzegawczych i alarmowych. To ważne z punktu widzenia służb hydrologicznych i zarządzania kryzysowego, ponieważ pomiary te stanowią podstawę do wydawania ostrzeżeń o zagrożeniu powodziowym. Nowe wartości progowe będą wyższe, jednak ich realne znaczenie pozostanie takie samo jak dotychczas.

Aktualne stany wody w Warszawie i Gusinie

W poniedziałek, tuż po wprowadzeniu zmian, stan wody na wodowskazie Warszawa-Bulwary Wiślane wynosił 178 centymetrów, natomiast w Gusinie 160 centymetrów. Warto jednak pamiętać, że te dane nie oznaczają faktycznego wzrostu poziomu wody, lecz odzwierciedlają nowy sposób jej pomiaru.