Ruszyło głosowanie na Zwierzę Roku. 12 gatunków, jeden zwycięzca

Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska zainaugurowała w Poznaniu głosowanie w plebiscycie na Zwierzę Roku 2026. Głos można oddać na jedno z 12 zwierząt, w tym niedźwiedzia brunatnego, wilka, czy zimorodka.

Jak podkreśliła Paulina Hennig-Kloska, plebiscyt „Zwierzę Roku” to nie tylko kampania edukacyjna, ale również zaproszenie do współodpowiedzialności za wspólne dobro, jakim jest przyroda w Polsce. Plebiscyt realizowany jest z myślą o edukacji na temat rodzimych gatunków zwierząt i zwróceniu uwagi na ich znaczenie w ekosystemie.

– To jest niezwykle ważny moment, bo pierwszy raz w ten plebiscyt, wybór zwierzęcia roku 2026, będziemy mogli zaangażować wszystkich obywateli, studentów, naukowców. W ramach pracy w resorcie wytypowaliśmy 12 gatunków. Mogły je zgłaszać wszystkie jednostki resortowe, parki narodowe, GDOŚ, Departament Ochrony Przyrody. Z tego wszystkiego wybraliśmy 12 gatunków. Jest z czego wybierać, konkurencja jest bardzo mocna – powiedziała Hennig-Kloska.

Edukacja i wspólne działanie

W tegorocznej edycji plebiscytu swój głos można oddać na 12 zwierząt. To żółw błotny, wodniczka, żuraw, ryś euroazjatycki, wilk szary, bóbr europejski, chomik europejski, łoś euroazjatycki, zimorodek, niedźwiedź brunatny, nadobnica alpejska, oraz węgorz europejski. Głosować można za pośrednictwem strony gov.pl/web/klimat. Głosowanie potrwa do 31 stycznia 2026 r., a zwycięzca ma zostać ogłoszony w lutym.

Minister zaznaczyła, że „działania naukowe, przyrodnicze muszą iść w parze z edukacją, zrozumieniem i akceptacją społeczną”. – Tylko wtedy, wspólnym wysiłkiem, zmianą często codziennych zachowań, jesteśmy w stanie utrzymać bioróżnorodność, jaka nas otacza w lepszym zakresie, niż dzisiaj wskazują na to niestety ryzyka i zagrożenia – mówiła.

Bohater poprzedniej edycji

Zwierzęciem Roku 2025 był bocian biały. Minister podziękowała w poniedziałek w Poznaniu naukowcom z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UPP) za włącznie się w działania ministerstwa związane z plebiscytem i zorganizowanie spisu bocianów.

Koordynator Spisu Bociana Białego w Polsce dr Marcin Tobółka z Katedry Zoologii UPP podkreślił, że ogólnopolski spis gniazd bociana białego był przeprowadzony w 2024. Wskazał, że była to akcja, która jest częścią międzynarodowego spisu, prowadzonego na terenie całego obszaru występowania tego gatunku, czyli całej Europy, a także część Azji i Afryki. W ogólnopolskim spisie brali udział naukowcy, a także wielka grupa wolontariuszy, dzięki którym skontrolowano teren ponad 90 proc. powierzchni kraju.

– Na serwerze naszej uczelni działa baza, do której można się zalogować, można się zarejestrować i wprowadzać również teraz nawet pojedyncze obserwacje o bocianach. Te osoby biorące udział w spisie były właśnie użytkownikami tej bazy. Wprowadziły one ponad 50 tys. rekordów; czyli zarówno gniazda, jak i też potwierdzenie braku gniazda, bo mieliśmy dane archiwalne o starych gniazdach i ci ludzie też weryfikowali, czy gniazdo jeszcze istnieje czy nie – mówił.

Dodał, że „przez ostatni czas wszyscy koordynatorzy krajowi i koordynatorzy regionalni intensywnie pracowali po to, żeby te dane jeszcze przejrzeć, przeczyścić i w efekcie mamy mniej więcej całkiem precyzyjny szacunek tej liczebności”.

– W międzyczasie, jakby równolegle, pracowali też nasi koledzy z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Warszawie, którzy metodą losowanych kwadratów policzyli również bociany nieco inną metodą i to przeliczyli na teren całego kraju. Okazało się, że nasze wyliczenia z tych dwóch różnych metod są całkiem zbieżne i w tym momencie możemy bezpiecznie powiedzieć, że w Polsce mamy między 44 a 50 tys. par lęgowych bocianów. Tyle mieliśmy w 2024 roku – powiedział.

Dr Tobółka zaznaczył, że liczba bocianów białych w Polsce jest wysoka w porównaniu z innymi państwami. Wskazał, że „np. sąsiednie Niemcy, które są powierzchniowo mniej więcej o 1/3 większe mają 16 tys. par – czyli polska populacja jest trzykrotnie większa od populacji niemieckiej. W Ukrainie liczebność populacji jest nieco podobna, też jest to ok. 45 a 50 tys. par, ale kraj jest znacznie większy od Polski. Polska populacja jest sześcio-siedmiokrotnie większa od populacji francuskiej, także jest u nas bocianów naprawdę dużo, możemy być z tego dumni”.

Ekspert podziękował także wszystkim obserwatorom, którzy wzięli udział w spisie. Zaznaczył, że w samej bazie zarejestrowanych było ok. 1300 osób, a obserwacje zazwyczaj prowadzone były w grupach, zatem zaangażowanie obserwatorów było bardzo duże.