Decyzja GIOŚ w sprawie Toru Poznań. Działania wynikające z przepisów prawa i licznych skarg mieszkańców

Postępowanie w sprawie było prowadzone w odpowiedzi na liczne skargi okolicznych mieszkańców, którzy od wielu lat wskazywali na uciążliwości związane z ponadnormatywnym hałasem. Ochrona zdrowia i komfortu życia mieszkańców stanowi w takich sprawach istotny interes społeczny, który organy Inspekcji Ochrony Środowiska są zobowiązane uwzględniać. Jak podkreśl GIOŚ w wydanym 15 kwietnia 2026 komunikacie, kluczowe znaczenie w tej sprawie ma decyzja Prezydenta Miasta Poznania z 2005 roku, która określa dopuszczalne poziomy hałasu dla Toru Poznań. Inspekcja Ochrony Środowiska nie ustala tych norm – jej rolą jest wyłącznie weryfikacja, czy są one dotrzymywane.

Emisje “uciążliwości”, rola organów samorządowych i planowanie przestrzenne

Mechanizm sporu wokół Toru Poznań jest tożsamy z pojawiającymi się protestami dotyczącymi instalacji komunalnych. W obu przypadkach punktem zapalnym jest emisja uciążliwości – w Przeźmierowie jest to hałas, w przypadku zakładów zagospodarowania odpadów najczęściej odór lub zapylenie. Mieszkańcy terenów sąsiadujących z instalacjami komunalnymi, podobnie jak sąsiedzi toru, coraz skuteczniej korzystają z drogi administracyjnej, wymuszając na organach kontrolnych (WIOŚ i GIOŚ) rygorystyczne przestrzeganie norm środowiskowych.

Szkolenie online, 24 kwietnia

Kontrole podmiotów korzystających ze środowiska

Delikty administracyjne, wykroczenia i przestępstwa przeciwko środowisku

kontrole.abrys.pl

Kwestie zagospodarowania terenów wokół toru, w tym przeznaczenie gruntów oraz wydawanie pozwoleń budowlanych, pozostają w kompetencji organów samorządowych. Inspekcja Ochrony Środowiska nie ma wpływu na te procesy. To również ważny aspekt w kontekście instalacji komunalnych, gdzie konflikty często wynikają z błędów planistycznych, w efekcie których następuje przybliżania zabudowy mieszkaniowej do terenów przemysłowych, co nieuchronnie prowadzi do późniejszych zgłoszeń o uciążliwościach.

Co ważne, w przypadku Toru Poznań w toku postępowania organ umożliwił prowadzącemu tor podjęcie działań technicznych mających na celu ograniczenie emisji hałasu, w szczególności poprzez budowę i modernizację ekranów akustycznych. Wyznaczono także dodatkowe terminy na usunięcie naruszeń. Pomimo tych działań i upływu czasu, nie wykazano trwałego dotrzymania dopuszczalnych norm hałasu.

Obowiązek prawny wstrzymania działalności

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, w przypadku nieusunięcia naruszeń w wyznaczonym terminie, organ inspekcji ma obowiązek wstrzymać użytkowanie instalacji. W tej sytuacji organy Inspekcji Ochrony Środowiska nie miały możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia. Ta sama zasada “braku uznaniowości” dotyczy zakładów komunalnych – jeśli instalacja stale przekracza normy emisji gazów lub pyłów, GIOŚ musi zareagować radykalnie, bez względu na znaczenie gospodarcze obiektu.

Jak podkreśla GIOŚ, decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa oraz ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie przepisy przewidują możliwość wznowienia działalności toru w przypadku skutecznego usunięcia przyczyn naruszeń i potwierdzenia tego stosownymi pomiarami.