Rozwiązaniem ma być Standard idealny selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych – wspólna inicjatywa organizacji reprezentujących najważniejsze materiały opakowaniowe. Podczas Forum Recyklingu w Lublinie rozmawiano również o aluminium, PPWR, kaucji i o tym, dlaczego nawet sposób zgniecenia kawałka folii może wpływać na jego szanse w sortowni.
Jedno państwo, wiele instrukcji selektywnej zbiórki
Podstawą dobrego recyklingu jest właściwa selektywna zbiórka. Problem zaczyna się wtedy, gdy mieszkaniec nie ma pewności, jakie zasady właściwie obowiązują. Jacek Wodzisławski zwrócił uwagę, że w praktyce szczegółowe instrukcje selektywnej zbiórki różnią się pomiędzy samorządami.
– Analizujemy instrukcje segregacji 50 największych miast w Polsce i poza puszką napojową praktycznie każde inne opakowanie, które sprawdzaliśmy, jest różnie komunikowane – powiedział Jacek Wodzisławski. Dobrym przykładem są opakowania aerozolowe. Jedne samorządy pozwalają wyrzucać opróżnione opakowania do żółtego pojemnika, inne tego zabraniają. Jeszcze inne wskazują PSZOK jako miejsce docelowe.
– Będąc w podróży i mając różne rodzaje opakowań, nie powinienem się zastanawiać, czy w tej gminie jest tak, czy inaczej – powiedział Jacek Wodzisławski.
Czym jest standard idealny selektywnego zbierania odpadów?
Odpowiedzią na ten problem ma być inicjatywa ujednolicenia instrukcji selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych. Fundacja RECAL określa przygotowane rozwiązanie jako standard idealny. Projekt został opracowany przez organizacje branżowe reprezentujące najważniejsze materiały opakowaniowe. Obejmuje szkło, papier, metale, tworzywa sztuczne oraz opakowania wielomateriałowe. Jego celem jest stworzenie spójnych komunikatów, dzięki którym mieszkaniec będzie otrzymywał tę samą instrukcję niezależnie od miejsca zamieszkania.
– Standard idealny nie dotyczy tylko aluminium. Dotyczy wszystkich rodzajów materiałów opakowaniowych – podkreślił Jacek Wodzisławski. W prace zaangażowane są m.in. Stowarzyszenie Papierników Polskich, Stowarzyszenie Polski Recykling, Związek Pracodawców Polskie Szkło, Fundacja ProKarton i Fundacja RECAL.
Inicjatywa jest nadal rozwijana. RECAL zapowiedział na 3 grudnia 2026 r. specjalny webinar dotyczący wdrażania standardu idealnego, skierowany przede wszystkim do gmin i sortowni.
Zobacz całą rozmowę z Jackiem Wodzisławskim
Jak przygotować odpady przed wyrzuceniem i co zmienia PPWR?
Nie można oczekiwać dobrego sortowania i wysokiego poziomu recyklingu, jeżeli materiał już na pierwszym etapie trafia do niewłaściwego strumienia.
– Jeżeli oczekujemy, że coś zostanie wysegregowane, to najpierw musi prawidłowo wejść do systemu. Selektywna zbiórka zapewnia jakość – powiedział Jacek Wodzisławski. Dlatego rekomendacje zaczynają się od prostych czynności wykonywanych przez mieszkańca.
Opakowanie należy przede wszystkim opróżnić. Jeżeli nie jest objęte systemem kaucyjnym, można je również zmniejszyć, aby zajmowało mniej miejsca w pojemniku i podczas transportu.
Rozwój systemu selektywnej zbiórki będzie wymagał uwzględniania kolejnych rodzajów produktów. Podczas rozmowy pojawił się przykład kapsułek do kawy. Jacek Wodzisławski wskazał, że po rozpoczęciu stosowania PPWR część takich kapsułek jest traktowana jako opakowanie, co ma znaczenie również dla przyszłych systemów ich zbierania. PPWR jest stosowany od 12 sierpnia 2026 r., ale wiele jego szczegółowych mechanizmów będzie wdrażanych etapami. Komisja Europejska nadal pracuje m.in. nad aktami wykonawczymi dotyczącymi harmonizowanego oznakowania opakowań i pojemników. To oznacza, że praktyczny system będzie się jeszcze zmieniał.
Opakowania aluminiowe w żółtym pojemniku – dlaczego kształt ma znaczenie?
Jednym z najbardziej praktycznych fragmentów rozmowy była instrukcja dotycząca opakowań aluminiowych. Co do zasady opakowania, w których aluminium jest materiałem dominującym, należy opróżnić, zmniejszyć i umieścić w żółtym pojemniku. Jacek Wodzisławski zwrócił jednak uwagę na drobny szczegół. Nie należy tworzyć z aluminiowej folii czy tacki idealnie okrągłej kulki.
– W sortowniach część taśmociągów jest pochyła. Jeżeli mamy okrągłe przedmioty, mogą kręcić się na dole zamiast przechodzić przez proces sortowania – wyjaśnił. Lepszym rozwiązaniem jest więc zgniecenie materiału i lekkie spłaszczenie go. To drobny przykład pokazujący, że skuteczność recyklingu zależy czasem od bardzo prostych decyzji podejmowanych jeszcze w domu. Podczas rozmowy pojawiło się również pytanie o zawartość recyklatu w folii aluminiowej. Jacek Wodzisławski wyjaśnił, że do jej produkcji potrzebne jest aluminium o bardzo wysokiej czystości. Uzyskanie dokładnie takiego stopu ze zmieszanych strumieni aluminium może być trudne. Nie oznacza to jednak, że sama zużyta folia nie nadaje się do recyklingu.
– W pełni nadaje się do recyklingu. Zgniećmy ją, nadajmy jej spłaszczony kształt i wrzućmy do żółtego pojemnika – powiedział.
Puszka powinna znowu stać się puszką – ekoprojektowanie i uni-alloy
Aluminium jest szczególnym materiałem również dlatego, że jego recykling pozwala zachować bardzo dużą wartość surowca. Problemem pozostaje jednak skład chemiczny poszczególnych stopów. Stop stosowany do produkcji puszek napojowych można stosunkowo łatwo wykorzystać w innych sektorach, np. budownictwie lub motoryzacji. Znacznie trudniejsze jest jednak wykonanie ruchu odwrotnego i wykorzystanie dowolnego stopu aluminium do produkcji nowych puszek. Dlatego branży zależy na zamykaniu obiegu możliwie blisko pierwotnego zastosowania.
– Zależy nam, żeby prowadzić recykling dokładnie tego konkretnego stopu chemicznego – powiedział Jacek Wodzisławski. Według danych przywołanych przez rozmówcę ponad 70% aluminium wykorzystywanego w przeciętnej puszce napojowej może pochodzić z recyklingu.
Ekspert podkreślił także, że wykorzystanie aluminium pochodzącego z recyklingu pozwala znacząco ograniczyć zapotrzebowanie na energię względem produkcji metalu pierwotnego. Nawet typowa puszka napojowa nie jest dziś całkowicie jednorodna materiałowo. Korpus i wieczko wykonuje się ze stopów o nieco innych parametrach, między innymi dlatego, że wieczko musi łatwo się otwierać. Jacek Wodzisławski poinformował, że trwają na prace nad rozwiązaniem określanym jako uni-alloy – ujednoliceniem stopu stosowanego do obu części puszki.
– Chodzi o to, żeby stop chemiczny był dokładnie taki sam. Zakładamy, że dzięki temu będziemy w stanie zwiększyć zawartość materiału pochodzącego z recyklingu – powiedział.
To przykład ekoprojektowania, w którym zmiana samego produktu może ułatwić późniejsze zawracanie materiału do tego samego zastosowania.
Aluminium a system kaucyjny oraz wyzwania dla sortowni
System kaucyjny poprawia jakość części zbieranego materiału. Puszki napojowe trafiają dzięki niemu do stosunkowo czystego, jednorodnego strumienia. Dla recyklingu aluminium to dobra wiadomość. Nie oznacza to jednak, że sortownie komunalne mogą przestać interesować się metalami. Jacek Wodzisławski zwrócił uwagę na drobne opakowania aluminiowe pozostające poza systemem kaucyjnym.
– Sortownie powinny zadbać o to, żeby drobne aluminium było wydzielane zarówno z frakcji grubej, jak i drobnej. To zapewni dodatkowe pieniądze dla systemu i zwiększa naszą niezależność surowcową – zauważył ekspert. Polska nie dysponuje dużymi zasobami metali, dlatego odzysk tego, co już znajduje się w gospodarce, ma również znaczenie surowcowe.
Brak ROP-u w Polsce – półśrodki czy droga sądowa?
W rozmowie pojawił się również znacznie bardziej kontrowersyjny wątek. Po latach dyskusji wokół rozszerzonej odpowiedzialności producenta Jacek Wodzisławski postawił pytanie, czy organizacje branżowe nie powinny rozważyć drogi sądowej wobec państwa za brak skutecznego wdrożenia zasady zanieczyszczający płaci.
– Zacząłem się zastanawiać, czy ileś organizacji nie powinno po prostu zaskarżyć państwa polskiego do sądu – powiedział. Co ciekawe, stanowisko Jacka Wodzisławskiego różni się w tym miejscu od części rozmówców Forum Recyklingu. Podczas konferencji pojawiał się postulat, aby przyjąć nawet niedoskonały ROP, a później poprawiać go w kolejnych nowelizacjach. Jacek Wodzisławski jest wobec tego pomysłu sceptyczny.
– Po 22 latach, kiedy tak naprawdę wiemy, czego chcemy, będziemy wprowadzać jakieś fragmenty, a potem zaczniemy je przebudowywać? Jeżeli mamy dostateczny zasób wiedzy, żeby zrobić to prawidłowo, to po co półśrodki? – powiedział. Jego zdaniem system powinien od początku uwzględniać m.in. sensowną ekomodulację i rzeczywiste różnice w kosztach zagospodarowania poszczególnych rodzajów opakowań. To interesujący kontrapunkt wobec innych głosów z Forum Recyklingu, które opowiadały się za szybkim uruchomieniem ROP-u i jego późniejszym doskonaleniem.
PPWR wymusi wspólny język segregacji i harmonizowane oznakowanie
Standard idealny może okazać się ważny również dlatego, że podobny kierunek wynika z PPWR. Rozporządzenie przewiduje harmonizowane oznakowanie opakowań informacjami o ich składzie materiałowym, co ma być oparte na łatwych do zrozumienia piktogramach. Odpowiednie oznaczenia mają pojawić się również na pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki. PPWR stanowi, że oznakowanie opakowań zacznie być obowiązkowe od 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące od wejścia w życie odpowiedniego aktu wykonawczego – zależnie od tego, który termin będzie późniejszy. Komisja Europejska nadal przygotowuje szczegółowe akty dotyczące etykietowania. Standard idealny może więc pozwolić Polsce przygotować się do tej zmiany wcześniej.
– Moglibyśmy wdrożyć coś, co za moment i tak będzie wymagane przez PPWR. W końcu zrobilibyśmy coś z wyprzedzeniem, a nie po terminie – powiedział Jacek Wodzisławski.
Harmonizacja zasad nie jest wyłącznie kwestią estetyki instrukcji na pojemniku. Jest pierwszym etapem całego procesu recyklingu.
– Myślmy o tym, co nas łączy, a nie co nas dzieli. RECAL buduje mosty, a nie kopie rowy – podsumował Jacek Wodzisławski.
![AD1A ZIELONE MIASTO 360 ZM [27.10-07.12.2026]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/10/banery-forum-zielone-miasto-1320x250.jpg?pas=3874486432611161047)
![ad1b puchar recyklingu 26 partnerzy [05.11-01.12.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/11/puchar-recyklingu-partnerzy1320-x-250-px.jpg?pas=11426965502611161047)
![ad1c abrys wydarzenia [od 03.03.25]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2025/03/wydarzenia.abrys_.pl-320-x-520-px.png?pas=13805505102611161047)










![ad1d budowlane [28.10-15.12.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/10/budowlane-1320-x-250-px.png?pas=4477402952611161047)









Komentarze (0)