Do 8 tys. zł na mikroretencję. WFOŚiGW przygotowują nabory wniosków

Zatrzymywanie wody opadowej coraz częściej przestaje być traktowane jako dodatkowe rozwiązanie ogrodowe, a staje się elementem adaptacji do zmian klimatu. W warunkach coraz częstszych okresów suszy, fal upałów i gwałtownych opadów mikroretencja ma znaczenie zarówno dla gospodarstw domowych, jak i dla lokalnych systemów odwodnienia.

Nowy nabór wniosków ma wspierać inwestycje, które pozwolą gromadzić wodę opadową i roztopową oraz wykorzystywać ją m.in. do podlewania ogrodów. Wsparcie będzie kierowane do właścicieli, współwłaścicieli oraz użytkowników wieczystych domów jednorodzinnych.

Nabory przez wojewódzkie fundusze

Wnioski będą przyjmowane przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Nabory zostaną uruchomione w ramach umów podpisanych z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Na realizację projektów w całym kraju przewidziano 173 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. Dokumentacja naborowa ma być dostępna od 1 czerwca na stronach właściwych WFOŚiGW.

Zgodnie z zapowiedziami nabór wniosków rozpocznie się 22 czerwca. Oznacza to, że osoby zainteresowane dofinansowaniem powinny sprawdzać komunikaty funduszu właściwego dla swojego województwa, ponieważ to tam będą publikowane szczegółowe zasady składania dokumentów.

Na co można otrzymać dofinansowanie?

Program obejmuje przedsięwzięcia związane z zakupem, dostawą, montażem, budową, rozbudową i uruchomieniem instalacji służących do zagospodarowania wód opadowych i roztopowych.

Wsparcie będzie można przeznaczyć m.in. na rozwiązania umożliwiające zbieranie wody z dachów, chodników i podjazdów, magazynowanie jej w zbiornikach, retencjonowanie w gruncie oraz ponowne wykorzystanie deszczówki, np. do podlewania ogrodu.

Dofinansowanie nie obejmie nieruchomości, które otrzymały już wsparcie z programu Moja Woda.

Do 90 proc. kosztów, maksymalnie 8 tys. zł

W ramach programu Mikroretencja będzie można otrzymać dotację do 90 proc. kosztów kwalifikowanych, jednak nie więcej niż 8 tys. zł.

Wsparcie będzie udzielane w formie refundacji kosztów kwalifikowanych poniesionych na zakończone już przedsięwzięcia. Dotacja obejmie koszty poniesione od 1 lipca 2024 r.

Określono także minimalne wymagania dla projektów. Wartość kosztów kwalifikowanych musi wynosić co najmniej 2 tys. zł, łączna pojemność zbiorników do magazynowania wody opadowej powinna wynosić minimum 2 m³, a powierzchnia, z której retencjonowana jest woda, co najmniej 50 m².

Mikroretencja jako odpowiedź na lokalne problemy z wodą

Znaczenie mikroretencji w Polsce rośnie wraz z nasilaniem się zjawisk pogodowych, które szczególnie obciążają tereny zurbanizowane i podmiejskie. Problemem jest nie tylko niedobór wody w okresach bezdeszczowych, ale także szybki spływ wód opadowych po intensywnych deszczach.

Na wielu posesjach deszczówka jest nadal traktowana jak odpad, który należy jak najszybciej odprowadzić z dachu, podjazdu czy chodnika. W praktyce oznacza to większe obciążenie kanalizacji deszczowej, mniejszą infiltrację wody do gruntu i pogłębianie przesuszenia terenów zieleni.

Rozwiązania mikroretencyjne działają w odwrotnym kierunku: pozwalają zatrzymać wodę tam, gdzie spadła. W skali pojedynczej posesji może to oznaczać mniejsze zużycie wody wodociągowej do podlewania ogrodu. W szerszej skali rozproszone systemy zbierania i retencjonowania deszczówki mogą ograniczać presję na infrastrukturę odwodnieniową i poprawiać odporność lokalnych terenów na suszę.

Mała retencja, duże znaczenie dla miast i gmin

Choć program skierowany jest do właścicieli domów jednorodzinnych, jego znaczenie wykracza poza pojedyncze gospodarstwa domowe. Mikroretencja jest jednym z elementów szerszej polityki adaptacji do zmian klimatu, obok błękitno-zielonej infrastruktury, rozszczelniania nawierzchni, ogrodów deszczowych, rowów infiltracyjnych czy zwiększania powierzchni biologicznie czynnych.

Dla samorządów istotne jest także budowanie świadomości mieszkańców. Zatrzymywanie wody na posesji może ograniczać skutki suszy, wspierać zieleń przydomową i zmniejszać ryzyko lokalnych podtopień po gwałtownych opadach. To szczególnie ważne w miejscowościach, w których rozwój zabudowy zwiększa udział powierzchni nieprzepuszczalnych.

Mikroretencja nie zastąpi dużych inwestycji w systemy odwodnienia, kanalizację deszczową czy miejską retencję, ale może je uzupełniać. Jej przewagą jest rozproszenie, prostota i możliwość szybkiego wdrażania na poziomie indywidualnych nieruchomości.