Projekt ROP budzi kontrowersje [WIDEO]

Jakie są założenia MKiŚ dla polskiego modelu ROP? Pieniądze zebrane w systemie przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej mają trafić do gmin, instalacji komunalnych oraz recyklerów. Fundusz ma pobierać pieniądze od producentów wprowadzających produkty w opakowaniach. Jak duża będzie opłata? To ma zależeć od tego, czy przedsiębiorcy postawią na ekoprojektowanie. Opakowania mniej szkodliwe dla środowiska zostaną objęte niższą opłatą.

Jednak diabeł tkwi w szczegółach, a po publikacji projektu ustawy oznaczonego symbolem UC100 nie brakuje krytycznych opinii. Gabriela Lenartowicz, posłanka KO i przewodnicząca podkomisji sejmowej ds. monitorowania gospodarki odpadami, uważa wręcz, że proponowane prawo w obecnym kształcie ma małe szanse, aby przejść chociażby przez… konsultacje międzyresortowe. Spodziewa się uwag m.in. z resortu rolnictwa (reprezentującego producentów żywności) oraz superresortu finansów i gospodarki (mogącego zauważyć w ROP parapodatek).

– Jeżeli założymy, że projekt przejdzie ten proces i trafi do parlamentu, to spowoduje w nim ogromną burzę – przewiduje posłanka KO.

Potrzebujemy motywacji do ekomodulacji

Zdaniem Gabrieli Lenartowicz w projekcie ustawy brakuje zachęty do ekoprojektowania. Powołuje się tu na przykład opłaty za wprowadzanie szklanych opakowań, która ma być dziesięciokrotnie niższa niż ta za opakowania z tworzyw sztucznych.

– Jest to daleko idące uproszczenie, bo opłata wyliczana jest od każdej tony wprowadzonych opakowań, a szkło jest od tworzyw znacznie cięższe. Może się okazać, że przejście na opakowania szklane będzie nawet droższe od pozostania przy plastikowych – argumentuje Lenartowicz.

Brak zachęty do inwestycji

Posłanka KO zauważa też, że w proponowanej legislacji brakuje elementu motywującego gminy, instalacje komunalne i recyklerów do inwestowania w nowoczesne rozwiązania z zakresu gospodarki odpadami. Jej zdaniem mechanizm powinien być tak skonstruowany, aby premiował beneficjentów stawiających na inwestycje, które w ostatecznym rozrachunku uczynią recykling tańszym i bardziej efektywnym procesem. – Jeśli kryterium wypłat ma być liczba ludności w gminie, a nie takie projekty, to samorządy i recyklerzy mogą postawić na najtańsze, a nie najlepsze rozwiązania – ostrzega parlamentarzystka.

Zauważa też, że opłaty od wprowadzających opakowania mają pokryć koszty netto gospodarki odpadami. Posłanka chciałaby poznać zapisy, na podstawie których będą one obliczane. Przestrzega przed sytuacją, w której takie deklaracje “będą tylko radosną twórczością wykonujących sprawozdania”.

Co będzie dalej?

– Wciąż mamy szansę stworzyć nowoczesne oraz dobre dla ekologii i ekonomii rozwiązanie – przekonuje Gabriela Lenartowicz. Jej zdaniem będzie to “egzamin, jak interesariusze systemu potrafią współdziałać na rzecz obywateli”.  

W ubiegłym tygodniu zakończyły się konsultacje społeczne dotyczące projektu ustawy oznaczonej symbolem UC100; wciąż nie znamy ich rezultatu, jednak można się spodziewać, że do Ministerstwa Klimatu i Środowiska spłynęły setki uwag. Już dziś wiemy, że ich autorami są także przedsiębiorstwa z branży komunalnej oraz urzędy marszałkowskie.

ROP i nowy ład w gospodarce odpadami. Stanowisko ZGWRP na tle debaty o projekcie ustawy UC100