Lotniska będą musiały zapewnić samolotom zasilanie elektryczne

Rada Ministrów ma we wtorek rozpatrzyć przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury projekt nowelizacji ustawy – Prawo lotnicze. Jego głównym celem jest dostosowanie krajowych przepisów do regulacji unijnych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T oraz infrastruktury paliw alternatywnych.

Proponowane zmiany wpisują się w politykę ograniczania negatywnego wpływu transportu lotniczego na środowisko. Dotyczą przede wszystkim obsługi samolotów podczas postoju na lotniskach, kiedy energia niezbędna do funkcjonowania systemów pokładowych często pochodzi z urządzeń wykorzystujących paliwa lotnicze.

Nowe regulacje mają skłonić zarządzających portami lotniczymi do rozbudowy infrastruktury energetycznej i stopniowego zastępowania rozwiązań spalinowych zasilaniem elektrycznym.

Samoloty będą korzystać z zasilania zewnętrznego

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest wprowadzenie obowiązku zapewnienia samolotom zewnętrznego zasilania energią elektryczną podczas postoju. Rozwiązanie to ma ograniczyć wykorzystywanie pokładowych pomocniczych jednostek zasilających APU (Auxiliary Power Unit), które zużywają paliwo lotnicze, dostarczając energię niezbędną do pracy urządzeń pokładowych. W praktyce oznacza to konieczność wyposażenia odpowiednich stanowisk postojowych w instalacje umożliwiające pobór energii elektrycznej z infrastruktury lotniska.

Projekt przewiduje także obowiązek zapewnienia systemów dostarczania wstępnie klimatyzowanego powietrza, określanych jako PCA (Pre-Conditioned Air). Technologia ta pozwala ogrzewać lub chłodzić kabinę samolotu podczas postoju bez konieczności korzystania z pokładowych systemów zasilanych przez APU. Zastosowanie obu rozwiązań ma ograniczyć emisję dwutlenku węgla, tlenków azotu i innych zanieczyszczeń powietrza oraz zmniejszyć poziom hałasu generowanego podczas obsługi naziemnej statków powietrznych.

Kary do 10 tys. zł za każde stanowisko

Projekt nowelizacji przewiduje mechanizmy egzekwowania nowych obowiązków. Zarządzającym lotniskami, którzy nie dostosują stanowisk postojowych do wymaganych standardów, mają grozić sankcje finansowe. Kara ma wynosić 10 tys. zł za każde stanowisko niespełniające określonych wymagań. W przypadku większych portów lotniczych, dysponujących kilkudziesięcioma stanowiskami postojowymi, łączna wysokość kar może być znacząca.

Dostosowanie infrastruktury będzie wymagało odpowiedniego przygotowania inwestycji, w tym rozbudowy instalacji elektroenergetycznych, zapewnienia wystarczających mocy przyłączeniowych oraz montażu urządzeń do zasilania samolotów i dostarczania klimatyzowanego powietrza.

Mniejsze porty lotnicze z możliwością zwolnień

Nowe wymogi będą dotyczyć portów lotniczych należących do bazowej i kompleksowej transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T, przy czym zakres poszczególnych obowiązków będzie zależał m.in. od wielkości lotniska i rodzaju stanowisk postojowych.

Regulacje obejmą między innymi porty obsługujące ponad 4 mln pasażerów rocznie. Projekt przewiduje jednak możliwość zastosowania zwolnień dla części lotnisk o mniejszym natężeniu ruchu. Jak wskazano w Ocenie Skutków Regulacji, państwa członkowskie UE mogą zwolnić porty lotnicze należące do bazowej lub kompleksowej sieci TEN-T, w których w ciągu trzech poprzednich lat odbywało się średnio mniej niż 10 tys. komercyjnych operacji lotniczych rocznie, z obowiązku zapewnienia zasilania elektrycznego na wszystkich oddalonych stanowiskach postojowych.

Rozwiązanie ma uwzględniać różnice w skali funkcjonowania poszczególnych portów oraz ograniczyć obciążenia inwestycyjne w przypadku lotnisk obsługujących relatywnie niewielki ruch.

Nowe obowiązki będą wprowadzane etapami

Harmonogram dostosowania infrastruktury lotniskowej przewiduje kilka terminów. Od 1 stycznia 2030 r. mają obowiązywać wymagania dotyczące zasilania elektrycznego samolotów na stanowiskach oddalonych. Od tego samego dnia energia wykorzystywana do zasilania samolotów ma pochodzić z sieci elektroenergetycznej lub być wytwarzana na miejscu bez wykorzystania paliw kopalnych.

Kolejne terminy dotyczą dostarczania wstępnie klimatyzowanego powietrza. Od 1 stycznia 2031 r. obowiązek ten ma objąć wskazane lotniska należące do bazowej sieci TEN-T, natomiast od 1 stycznia 2041 r. – odpowiednie porty sieci kompleksowej. Warto zaznaczyć, że unijne rozporządzenie AFIR przewidziało wcześniejszy termin zapewnienia zasilania elektrycznego na stanowiskach kontaktowych – 31 grudnia 2024 r.

Elektryfikacja lotnisk wyzwaniem dla infrastruktury energetycznej

Nowe regulacje oznaczają dla zarządzających portami lotniczymi konieczność uwzględnienia dodatkowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Szczególnie istotne będzie zapewnienie odpowiedniej przepustowości wewnętrznych sieci elektroenergetycznych oraz możliwości jednoczesnego zasilania wielu samolotów. Inwestycje mogą obejmować modernizację stacji transformatorowych, rozbudowę przyłączy energetycznych, instalację naziemnych punktów zasilania oraz systemów zarządzania energią.

Z punktu widzenia samorządów i mieszkańców gmin sąsiadujących z lotniskami szczególne znaczenie mają spodziewane korzyści środowiskowe. Ograniczenie wykorzystania urządzeń spalinowych podczas postoju samolotów może przyczynić się do poprawy jakości powietrza oraz zmniejszenia hałasu w bezpośrednim otoczeniu portów.

Jednocześnie wzrost zapotrzebowania lotnisk na energię elektryczną będzie wymagał współpracy z operatorami sieci dystrybucyjnych i odpowiedniego planowania inwestycji energetycznych. Elektryfikacja naziemnej obsługi samolotów staje się tym samym kolejnym elementem transformacji infrastruktury transportowej, obok rozwoju elektromobilności, odnawialnych źródeł energii i modernizacji systemów zasilania obiektów publicznych.