Luka inwestycyjna w gospodarce odpadami. Konieczne co najmniej potrojenie mocy przerobowych

Anita Sowińska, Podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska odpowiedziała na zapytanie poselskie dotyczące luki inwestycyjnej w gospodarce odpadami. W ramach programu “Racjonalna gospodarka odpadami zawarto umowy na budowę lub rozbudowę 17 instalacji, które będą w stanie spalać 0,767 mln Mg rocznie, to zbyt mało jak na potrzeby kraju, w którym ponad 30 milionów mieszkańców codziennie generuje odpady komunalne.

W Krajowym planie gospodarki odpadami 2028 określono niezbędne moce termicznego przekształcania niesegregowanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z przetwarzania odpadów komunalnych oszacowano wartości trzykrotnie wyższe od aktualnych możliwości działających w naszym kraju instalacji.

Potrzebujemy sortowni

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej “Racjonalna gospodarka odpadami część 3) Wykorzystanie paliw alternatywnych na cele energetyczne” ma na celu wspieranie budowy nowych oraz rozbudowy istniejących instalacji termicznego przetwarzania odpadów komunalnych z wytwarzaniem energii w kogeneracji. Do dzisiaj podpisano umowy na 17 inwestycji ITPOK o łącznej mocy 0,767 mln Mg rocznie. Nabór zakończył się w kwietniu br.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska szacuje brakujące moce przerobowe stacji zautomatyzowanego segregowania odpadów selektywnie zebranych, papieru, tworzyw sztucznych, odpadów wielomateriałowych oraz metali na 4 mln Mg rocznie do 2028 roku, a do 2034 roku to zapotrzebowanie wzrośnie o dodatkowe 0,6 mln Mg. Oznacza to wprost, że w ciągu najbliższych 3-4 lat należy wybudować 200 sortowni odpadów komunalnych z selektywnej zbiórki o przepustowości 20 tys. Mg rocznie każdej z nich. Alternatywą jest doposażenie istniejących sortowni w 6 sorterów optycznych z niezbędnym układem przenośników rozdzielających frakcje. Do 2034 roku potrzebnych będzie 30 dodatkowych sortowni selektywnie zebranych odpadów komunalnych o tej samej przepustowości.

Rok 2022. Poziom recyklingu ok 28%

Tę wartość oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi do masy wytworzonych odpadów komunalnych na podstawie art.3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dn. 12 września 1996 r (Dz. U. z 2024r. poz. 399, z późn. zm.). Jak podaje MKiŚ wartości te nie są ostateczne ze względu na trwającą weryfikację danych.

Sortownie to nie wszystko

Anita Sowińska z MKiŚ wylicza, że Polska musi wybudować 5 instalacji fermentacji bioodpadów o przepustowości 150 tys. Mg rocznie oraz 7-10 kompostowni o mocy przerobowej 15 tys. do 10 tys. Mg rocznie. Ponadto niezbędnych jest 20-25 instalacji przetwarzania odpadów z tworzyw sztucznych dla różnych frakcji o mocy przerobowej 40 tys. Mg, z czego blisko połowę do recyklingu folii PE z odpadów komunalnych. Do przerobu odpadów z tektury i papieru potrzebnych będzie do 2034 roku mocy blisko miliona Mg rocznie, a odpadów wielomateriałowych ok. 340 tys. Mg.