Między ideami a gospodarką. Rozmowa o współpracy branży z MKiŚ

Eksperci rozpoczęli rozmowę od oceny pierwszych kilku miesięcy działaniu systemu kaucyjnego. Jak ocenia ten okres minister Krzysztof Galos? – Na pewno takiej reformie mogła towarzyszyć dyskusja o tym, jakie opakowania powinniśmy objąć kaucją, a już dzisiaj widzimy, że ta dyskusja się rozszerza: o jednorazowe opakowania szklane. Powinniśmy też pamiętać, że jesteśmy na pierwszym etapie rozwoju systemu kaucyjnego, a każda tak ogromna reforma wymaga czasu – mówił prof. Galos. Podsumował, że założenia będziemy mogli weryfikować po roku od startu systemu, czyli jesienią.

– Był to krok potrzebny i w dobrym kierunku, jednak jak zawsze diabeł tkwi w szczegółach. My też widzimy, że nie wszystko udało się zrobić, bo wciąż w wielu miejscach nie ma jeszcze recyklomatów – dodawał. Zauważył też, że z perspektywy Głównego Geologa Kraju najbardziej zależy mu na tym, byśmy poprawili wskaźniki selektywnej zbiórki szkła jednorazowego.

Jak przełamać opór wobec spalarni?

Aleksander Sobolewski z Instytutu Technologii Paliw i Energii podjął również wątek społecznego oporu, jaki towarzyszy budowie niemal każdej kolejnej inwestycji z branży termicznego przekształcania odpadów. Krzysztof Galos wspominał, że na podobny opór napotykała energetyka jądrowa, wobec której protestowały społeczności w całym kraju, a nie tylko sąsiadujące z inwestycją. – Przez lata to się zmieniło dzięki niezwykle skutecznej kampanii edukacyjnej. Mam nadzieję, że kolejne branże doczekają się podobnych akcji informacyjnych: mówię tu nie tylko o spalarniach odpadów, ale też biogazowniach i biometanowniach – mówił Galos. Jego zdaniem powinniśmy zacząć taką edukację od najmłodszych lat – wśród uczniów szkół.

Sobolewski zauważył jednak, że aby taka kampania mogła być skuteczna, najpierw potrzebna jest… akceptacja polityczna. – Czy taka akceptacja dla termicznego przekształcania jest dziś w MKiŚ? W mojej ocenie w resorcie widać poparcie wyłącznie dla recyklingu, ale nie wszystko da się poddać recyklingowi – mówił ekspert. Prof. Galos nie odpowiedział na to pytanie wprost, jednak zasugerował, że „z liczbą takich obiektów nie powinniśmy przesadzić”. Dodawał, że powinniśmy szukać dobrych zagranicznych wzorców – krajów, w których udało się dobrze wyważyć balans między recyklingiem a odzyskiem energii z odpadów. Jego zdaniem to pomoże rozmawiać z urzędnikami resortu, w którym ścierają się dwa światy: ochrony środowiska i gospodarki.

Paliwa z odpadów: między regulacjami, rynkiem i potrzebami energetyki

Czy ciepło z odpadów to ciepło odpadowe?

Zdaniem Aleksandra Sobolewskiego taki konflikt widać na przykład przy temacie ciepła odpadowego: zgodnie z polską interpretacją przepisów nie jest nim ciepło z odpadów, a to oznacza, że nie można zaliczyć go do OZE. Odmienne podejście przyjęły na przykład Francja i Niemcy, gdzie ITPOK jest bardzo dużo.

Kolejnym punktem spornym jest współspalanie węgla i odpadów w ciepłowniach. Takie rozwiązanie pomogłoby zredukować ilość magazynowanego paliwa alternatywnego, ale jednocześnie budzi duże kontrowersje. – Tutaj zauważamy administracyjny problem, bo o ile odpady leżą w kompetencjach MKiŚ, o tyle ciepłownictwem zajmuje się już Ministerstwo Energii. My jednak wiemy, że największym wyzwaniem w transformacji energetycznej nie będzie przejście na OZE w energetyce, ale rezygnacja z węgla w ciepłownictwie – przyznawał minister Krzysztof Galos. Jego zdaniem jeżeli udałoby się współspalać odpady w ciepłowniach, moglibyśmy się do tego przybliżyć.

Co ważne, zasugerował, że jeśli trafią do niego argumenty przedstawicieli branży gospodarki, przekaże je odpowiednim urzędnikom w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.