Nowy odwiert geotermalny w Szaflarach. Możliwa produkcja prądu

Odwiert geotermalny w Szaflarach od początku zapowiadany był jako przedsięwzięcie o potencjale rekordowym w skali światowej. Zakładano osiągnięcie głębokości 7 km i temperatury przekraczającej 150°C. Prace wiertnicze rozpoczęły się w kwietniu 2023 roku, a ich zakończenie planowano pierwotnie na wiosnę 2024 roku.

Realizacja inwestycji napotkała jednak poważne trudności techniczne. Na głębokości około 6 km wystąpiły wyjątkowo twarde formacje skalne, następnie doszło do awarii głównego silnika wiertni oraz zerwania przewodu głównego na poziomie 6096 m. W efekcie prace zakończono na głębokości 6103,2 m, czyli płycej, niż zakładano w pierwotnym projekcie.

Mimo to, jak podkreślają przedstawiciele gminy, uzyskane parametry odwiertu okazały się lepsze od prognoz. – Na ostateczne wyniki potwierdzone raportami jeszcze czekamy, ale już dziś możemy powiedzieć, że zarówno wydajność, jak i temperatura wody są wyższe niż przewidywano – zaznaczył wójt gminy Szaflary, Rafał Szkaradziński.

Dwa horyzonty wodonośne i nowy potencjał złoża

Podczas realizacji odwiertu potwierdzono istnienie dwóch horyzontów wodonośnych. Oprócz znanego już poziomu, z którego korzysta m.in. Geotermia Podhalańska, ujawniono nowy horyzont na głębokości około 5 tys. metrów. To właśnie on ma stać się podstawą dalszego rozwoju projektu w gminie Szaflary.

Zgodnie z wstępnymi danymi temperatura wody sięga nawet 120°C, przy stosunkowo niskiej mineralizacji, szacowanej na około 12 g/dm³. Wydajność złoża może wynosić około 400 m³ na godzinę, co znacząco przekracza wcześniejsze założenia projektowe.

– Parametry odwiertu pozwalają nie tylko na stabilne zasilanie systemu ciepłowniczego, ale dają również realne podstawy do myślenia o produkcji energii elektrycznej na znaczną skalę – podkreślił wójt Szkaradziński.

Energia elektryczna i szansa na niezależność energetyczną

Według władz gminy Szaflary, uzyskane parametry otworu stwarzają unikalne możliwości w skali kraju. Temperatura bliska 120°C umożliwia zastosowanie technologii pozwalających na wytwarzanie energii elektrycznej z zasobów geotermalnych.

Na pytanie, czy produkowana energia wystarczyłaby wyłącznie na potrzeby przedsiębiorstwa ciepłowniczego, wójt odpowiada jednoznacznie: – Z pewnością ilość wytwarzanej energii elektrycznej wystarczy dla przedsiębiorstwa, ale też będzie mogła trafiać do innych odbiorców. To projekt, który może zapewnić niezależność energetyczną na naszym obszarze.

Jak zaznaczył, produkcja energii elektrycznej z geotermii w Szaflarach miałaby charakter pionierski. – To byłby projekt bez precedensu w skali kraju. Żaden inny odwiert w Polsce nie dysponuje obecnie podobnymi parametrami. Teren, na którym się znajdujemy, daje wyjątkowe możliwości – dodał Szkaradziński.

Finansowanie i rozbudowa sieci geotermalnej

Realizacja inwestycji od początku wspierana jest przez instytucje publiczne. Jak poinformował wójt, gmina może liczyć na wsparcie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Uzyskanie tak korzystnych parametrów odwiertu ma dodatkowo wzmocnić współpracę z tymi instytucjami przy kolejnych etapach projektu.

Równolegle z pracami przy odwiercie trwa budowa magistrali geotermalnej, która ma służyć do ogrzewania budynków mieszkalnych. – Zaawansowanie robót wynosi obecnie około 50 procent. Magistrala powstaje przede wszystkim z myślą o mieszkańcach gminy, jako szkielet dla przyszłych osiedlowych sieci ciepłowniczych – wyjaśnił Szkaradziński. Zaznaczył również, że Nowy Targ realizuje własny odcinek magistrali, który również będzie zasilany z odwiertu w Szaflarach.

Jeszcze w tym roku gmina planuje rozpocząć budowę pierwszych przyłączy do około 80 budynków w sołectwie Szaflary. Łącznie wydane zostały pozwolenia na budowę blisko tysiąca przyłączy ciepłowniczych na terenie czterech sołectw. – Ograniczeniem mogą być jedynie środki finansowe oraz bariery administracyjne, które mamy nadzieję jak najszybciej usunąć – dodał wójt.

Władze gminy nie wykluczają wykonania kolejnych odwiertów geotermalnych. Zdaniem Szkaradzińskiego projekt w Szaflarach wpisuje się zarówno w strategię Unii Europejskiej, jak i w politykę energetyczną rządu RP, stanowiąc istotny element budowania bezpieczeństwa energetycznego Podhala i całego regionu.