Polska wśród państw chcących powrotu do projektu gigafabryk AI

Temat przyszłości gigafabryk AI był jednym z głównych punktów konferencji „Baltic AI GigaFactory we Wrocławiu – Nauka, Gospodarka, Bezpieczeństwo”, zorganizowanej przez Politechnika Wrocławska. Uczelnia zabiega o udział w realizacji projektu Baltic AI GigaFactory, który zakłada budowę fabryki sztucznej inteligencji o bardzo dużych mocach obliczeniowych. Wartość inwestycji szacowana jest na około 3 mld euro.

Koalicja państw na rzecz ambitnego projektu

Pod koniec grudnia Komisja Europejska zmieniła koncepcję realizacji gigafabryk AI. Zamiast modelu opartego na współpracy państw i konsorcjów naukowo-biznesowych zaproponowano europejski przetarg, w którym będą mogły uczestniczyć także globalne koncerny technologiczne. W ocenie strony polskiej oznacza to odejście od rozwiązań, nad którymi przez wiele miesięcy pracowały państwa członkowskie.

W reakcji na nową propozycję KE zawiązała się koalicja państw, do której – obok Polski – należą m.in. Francja, Niemcy, Czechy, Hiszpania, Szwecja, Dania, Austria i Holandia. Jak podkreśla wiceminister Standerski, celem jest przywrócenie modelu, który „otworzy nowy rozdział we współpracy państwa i biznesu” oraz zapewni krajom UE realny wpływ na lokalizację i sposób realizacji inwestycji.

Rola sektora prywatnego

Według pierwotnych założeń, prezentowanych m.in. przez przewodniczącą KE Ursula von der Leyen, tylko połączenie zasobów publicznych i prywatnego kapitału pozwoli Europie odpowiedzieć na wyzwania infrastrukturalne związane z rozwojem AI. Zdaniem polskiego rządu obecna formuła przetargowa ogranicza rolę państw jedynie do wniesienia wkładu finansowego, bez wpływu na strategiczne decyzje.

Budowa gigafabryk AI ma być wspierana z unijnego funduszu InvestAI, którego budżet wynosi 20 mld euro. W pierwotnym wniosku Baltic AI GigaFactory zakładano, że 65 proc. kosztów inwestycji poniesie sektor prywatny, a 35 proc. sektor publiczny, w tym państwa konsorcjum i Komisja Europejska. Ostateczny kształt projektu będzie zależał od przepisów, nad którymi KE nadal pracuje, oraz od skuteczności działań koalicji państw zabiegających o powrót do bardziej ambitnej wizji europejskich gigafabryk AI.