Ponad 100 tys. awarii w zeszłym roku. Infrastruktura wodna w kryzysie

Wysokie koszty energii oraz rosnące ceny materiałów eksploatacyjnych powodują, że około 90% firm wstrzymało inwestycje. W 2024 roku zgłoszono już ponad 100 tys. awarii, a sytuacja może się jeszcze pogorszyć.

Potrzebne szybkie działania i zmiany regulacyjne

Marszałek Senior Marek Sawicki podkreśla konieczność natychmiastowych działań:
– Potrzeby są ogromne – od wytwarzania i oszczędzania energii, przez odnawianie i wykorzystanie zasobów wodnych, aż po infrastrukturę transportową oraz wodno-kanalizacyjną, w tym gospodarkę ściekową. Wymaga to szybkich zmian regulacyjnych i ułatwień w zakresie pozwoleń technicznych i środowiskowych oraz finansowania. Priorytetem jest wskazanie obszarów wymagających natychmiastowej interwencji i skierowanie tam pierwszych środków.

Od kilku lat obserwuje się rosnące zadłużenie jednostek samorządu terytorialnego, co skutkuje wstrzymaniem kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. Znaczna część systemów wodno-kanalizacyjnych pochodzi jeszcze z XX wieku i bez kompleksowej modernizacji grozi eskalacją problemu.
– Bez stabilnego finansowania i odpowiednich regulacji ryzykujemy pogłębienie kryzysu wodociągowego – mówi Tomasz Wojtczak, prezes Amiblu Poland. – Konieczna jest alokacja środków. Obecnie większość funduszy przeznaczona jest na projekty retencyjne, a Komitet postuluje o równomierne rozłożenie środków na modernizację sieci wodociągowych, rozwój infrastruktury kanalizacyjnej oraz alternatywne źródła wody, takie jak woda pierwotna.

Reforma systemu taryfowego – infrastruktura zagrożona

Marek Kowalski, Przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich, zwraca uwagę na konieczność reformy systemu taryfowego:
– Obecny model nie odzwierciedla rzeczywistych kosztów funkcjonowania przedsiębiorstw wodociągowych. Bez zmian firmy będą zmuszone do dalszego ograniczania inwestycji, co odbije się na jakości usług i bezpieczeństwie dostaw wody – ocenia. Postuluje również reformę Programu FEnIKS, którego obecne kryteria ograniczają możliwość ubiegania się o środki przez gminy poniżej 15 000 mieszkańców. Komitet proponuje przesunięcie środków i zwiększenie limitów, aby wszystkie gminy mogły korzystać z dofinansowania na projekty wodno-kanalizacyjne.

Kluczowe propozycje Komitetu ds. Wody

Komitet ds. Wody przedstawił szereg propozycji mających na celu stabilizację sytuacji branży. Wśród nich wyróżnia się:

1. Implementacja znowelizowanej Dyrektywy Unijnej o Wodzie Pitnej – Dostosowanie krajowych standardów jakości wody pitnej do wymogów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184. Nowe przepisy nakładają obowiązek regularnego monitorowania jakości wody i zaostrzają normy dotyczące wody przeznaczonej do spożycia, co wymaga inwestycji w infrastrukturę i zmian w przepisach krajowych.
2. Dalsze działania na rzecz modernizacji infrastruktury wodno-kanalizacyjnej – Komitet ds. Wody zapowiada intensyfikację działań w celu zapewnienia stabilnego finansowania branży oraz wdrożenia mechanizmów wspierających modernizację sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.

O Komitecie ds. Wody przy Federacji Przedsiębiorców Polskich

Komitet ds. Wody FPP powstał w odpowiedzi na prace Unii Europejskiej nad rozwojem niebieskiej infrastruktury. Jego celem jest integracja branży wodnej oraz wypracowanie skutecznych rozwiązań legislacyjnych i finansowych. W ramach współpracy z Water Europe, FPP przewodniczy grupie ekspertów ds. Finansowania Inwestycji Wodnych – Water and Finance.

W skład Komitetu wchodzą przedstawiciele przemysłu, instytucje publiczne, organizacje pozarządowe, stowarzyszenia branżowe oraz środowisko naukowe. Dzięki wymianie informacji i doświadczeń dąży on do opracowania optymalnych rozwiązań w zakresie gospodarki wodnej i wpływu na prace nad European Blue Deal.

Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) to organizacja wspierająca polski biznes i rozwój gospodarki. Reprezentuje firmy różnej wielkości i branż, współpracując z partnerami krajowymi i zagranicznymi. Jej celem jest tworzenie stabilnych warunków dla przedsiębiorców oraz wspieranie innowacyjnych inicjatyw gospodarczych.