Prezes Bogdanki: dumping to nie wolny rynek, to wypychanie z rynku

W ocenie prezesa Stopy sprzedaż węgla poniżej kosztów wydobycia „zaburza podstawowe mechanizmy rynkowe: zaniża ceny i wypycha z rynku podmioty, które – jak Bogdanka – funkcjonują bez systemowych dopłat do bieżącej działalności wydobywczej”.

Mechanizm wypychania z rynku

Podkreślił, że Bogdanka jest kopalnią efektywną kosztowo i dobrze zarządzaną. – Natomiast nawet najlepsza efektywność ma swoje granice, jeśli rynek „ustawia” cenę poniżej racjonalnego poziomu. Efekt jest prosty: spada marża, trudniej utrzymać rentowność przy niezmienionych standardach bezpieczeństwa, jakości i inwestycji odtworzeniowych – stwierdził Stopa.

Na mocy ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego spółki objęte tzw. Nowym Systemem Wsparcia otrzymują państwowe dotacje do redukcji zdolności wydobywczych. Zgodnie z zapisami ustawowymi są to: Polska Grupa Górnicza, Południowy Koncern Węglowy oraz Węglokoks Kraj, której jedyna kopalnia zakończyła wydobycie z końcem 2025 r.

Przedstawiciele Polskiej Grupy Górniczej poinformowali w poniedziałek, że spółka wykorzystała 6 mld zł z pomocy publicznej przyznanej w ub.r. w wysokości 5,6 mld zł oraz 0,8 mld zł zaoszczędzonych z 2024 r.

Prezes Stopa zaznaczył, że kopalnia w Bogdance jest jedyną dużą kopalnią dostarczającą węgiel do energetyki zawodowej, która funkcjonuje bez dopłat do bieżącego wydobycia. W jego ocenie konieczne jest uporządkowanie mechanizmów wsparcia tak, aby nie promowały sprzedaży surowca poniżej kosztów.

– Jeśli krajowy producent, który nie otrzymuje dotacji, konkuruje z surowcem sprzedawanym poniżej kosztów, to nie jest to „wolny rynek”, tylko mechanizm, który prowadzi do wypychania efektywnych podmiotów – ocenił.

Transparentne wsparcie zamiast zaniżania cen

Zdaniem prezesa Bogdanki warte rozważenia są mechanizmy „bardziej transparentne i rynkowo neutralne”, np. w ramach rynku mocy. Jak podkreślił, regulacje nie powinny karać podmiotów efektywnych za brak dopłat, lecz premiować efektywność wydobycia, jakość zarządzania, bezpieczeństwo pracy i odpowiedzialne podejście do środowiska.

21 stycznia br. grupa kapitałowa LW Bogdanka opublikowała wstępne wyniki finansowe za 2025 r. Przychody ze sprzedaży netto mają wynieść 2,8 mld zł, zysk netto – 263,8 mln zł, EBITDA – 543,1 mln zł, a EBIT – 304,4 mln zł.

Spółka zapowiedziała przeprowadzenie testu na utratę wartości, wobec czego wstępne wyniki mogą ulec zmianie. Produkcja węgla handlowego w 2025 r. wyniosła 7,57 mln ton, a sprzedaż – 7,65 mln ton. Wstępny plan produkcyjny na 2026 r. zakłada wydobycie ok. 8 mln ton.

Według prezesa Stopy dane te pokazują przede wszystkim „skalę presji rynkowej, z którą mierzy się cały sektor węgla energetycznego w Polsce”. Wskazał na spadek cen węgla, rosnącą konkurencję surowca sprzedawanego poniżej kosztów oraz systematycznie malejący krajowy popyt.

Dywidenda pod znakiem zapytania, dywersyfikacja w toku

Pytany o dywidendę, prezes podkreślił, że priorytetem pozostaje bezpieczeństwo finansowe spółki, stabilność operacyjna oraz finansowanie niezbędnych inwestycji. Decyzje w tej sprawie mają zostać podjęte po zamknięciu roku i ocenie sytuacji rynkowej. Publikację raportu za 2025 r. zaplanowano na 10 kwietnia.

Spółka reaguje na spadek zapotrzebowania na węgiel poprzez rozwój usług transportowych na kolei, budowę spalarni odpadów medycznych i weterynaryjnych przy kopalni, własne projekty OZE oraz poprawę efektywności energetycznej zakładu. Zarząd koncentruje się na poprawie efektywności operacyjnej, elastycznym dostosowywaniu skali wydobycia do realnego popytu i rygorystycznej kontroli kosztów.

W wymagającym otoczeniu rynkowym Bogdanka – jak zaznaczył Stopa – wciąż generuje zysk operacyjny i dodatnie przepływy pieniężne. Na wyniki wpłynęło również uzyskane blisko 145 mln zł odszkodowania za zniszczenia spowodowane wylewem wód podziemnych w lutym 2023 r.

Strategia do 2049 r. i rola w grupie Enea

Strategia rozwoju grupy kapitałowej ENEA S.A., do której należy kopalnia, zakłada zużycie węgla w aktywach grupy na poziomie 4,5 mln ton w 2030 r. oraz 2,3 mln ton w 2035 r. Strategia Bogdanki przewiduje średnią produkcję w latach 2025–2030 na poziomie ok. 8,2 mln ton, a w latach 2031–2035 – ok. 6,6 mln ton.

Prezes zapowiedział dalszą dywersyfikację kierunków sprzedaży, w tym do odbiorców przemysłowych i energetyki spoza grupy, oraz elastyczne podejście do wolumenu w długim terminie. – Będziemy dostosowywać produkcję do realnego popytu, przy zachowaniu bezpieczeństwa finansowego i racjonalnej struktury zatrudnienia – zapowiedział.

Kopalnia w Bogdance została dopisana do znowelizowanej w grudniu ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, która przewiduje możliwość objęcia instrumentami osłonowymi m.in. jej pracowników. Zgodnie z harmonogramem ostatnim z podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny energetyczny w Polsce będzie właśnie kopalnia w Bogdance, która ma zakończyć wydobycie do końca 2049 r.

Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A. jest producentem węgla kamiennego, którego odbiorcami są m.in. firmy przemysłowe, w tym podmioty z branży elektroenergetycznej we wschodniej i północno-wschodniej Polsce. Spółka zatrudnia ok. 5 tys. osób, jest notowana na GPW od 2009 r., a w 2015 r. weszła w skład kontrolowanej przez Skarb Państwa grupy kapitałowej Enea z siedzibą w Poznaniu, która posiada blisko 65 proc. jej akcji.