Projekt ustawy UC100 trafia na SKRM. KSE wydaje rekomendację z protokołem rozbieżności

Projekt ustawy UC100 stanowi kluczową regulację wdrażającą do polskiego porządku prawnego zasady unijnego rozporządzenia PPWR (2025/40), dyrektywy SUP (2019/904) oraz dyrektywy ramowej o odpadach (2008/98/WE). Przepisy te wprowadzają m.in. nowe zasady Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) oraz ramy dla funkcjonowania krajowego systemu kaucyjnego.

Pismami z 9 września 2026 r. KSE skierował do SKRM pełen pakiet dokumentów, w tym:

• ostateczny tekst projektu ustawy z 28 sierpnia 2026 r.,
• tabele zgodności z rozporządzeniem PPWR oraz dyrektywą SUP,
• uzasadnienie oraz Ocenę Skutków Regulacji (OSR),
• tabelę uwzględnionych uwag (obejmującą m.in. uzgodnione poprawki Ministerstwa Finansów oraz UOKiK),
• protokół rozbieżności.

Kluczowe spory resortowe

Mimo rekomendacji KSE, projekt trafia pod obrady SKRM z poważnymi rozbieżnościami stanowisk między Ministerstwem Klimatu i Środowiska (MKiŚ) a innymi resortami:

1. MSWiA i wyłączenie służb mundurowych: MSWiA podtrzymało wniosek o generalne wyłączenie Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Ochrony Państwa spod reżimu ustawy i systemu kaucyjnego. MKiŚ nie uwzględniło tej uwagi, podkreślając, że rozporządzenie 2025/40 nie przewiduje podmiotowych zwolnień dla służb publicznych, a proponowane wyłączenie osłabiłoby szczelność systemu i utrudniło osiągnięcie unijnych poziomów zbiórki.
2. Ministerstwo Finansów i koszty dla budżetu: Resort finansów podtrzymał zastrzeżenia dotyczące wpływu ustawy na finanse publiczne. MF wskazało, że zwiększenie wydatków NFOŚiGW i IOŚ-PIB ogranicza przestrzeń wydatkową w ramach Stabilizującej Reguły Wydatkowej (SRW). Zakwestionowało również potrzebę tworzenia nowych etatów w MKiŚ i urzędach marszałkowskich oraz podniosło brak precyzyjnych kalkulacji kosztów dla gmin (np. za usługi atestacyjne czy oznakowanie pojemników). MKiŚ odpowiedziało, że koszty gmin pokryje opłata opakowaniowa, a nowe etaty są konieczne do obsługi skomplikowanego systemu ROP.
3. UOKiK – nadzór rynku oraz rola NFOŚiGW: Prezes UOKiK sprzeciwił się przekazaniu zadań nadzoru rynku nad opakowaniami Inspekcji Handlowej zamiast Inspekcji Ochrony Środowiska, argumentując to brakiem kompetencji merytorycznych IH w sprawach środowiskowych. Ponadto UOKiK skrytykował przyznanie NFOŚiGW roli scentralizowanej organizacji ROP, wskazując na brak analiz wpływu takiej państwowej ingerencji na konkurencję i dotychczas działające organizacje odzysku. MKiŚ odrzuciło uwagi, twierdząc, że model publiczny zapewni stabilność i przejrzystość gospodarowania środkami.
4. MRiRW – obciążenie sektora rolno-spożywczego: Ministerstwo Rolnictwa wskazało na ryzyko obciążenia producentów żywności wysokimi opłatami ROP (szacowanymi nawet na 60% z rocznej puli około 6 mld zł) z powodu braku możliwości zwiększenia recyklowalności niektórych opakowań bez uszczerbku dla bezpieczeństwa żywności. MKiŚ poinformowało, że zmiana kluczowych założeń na tym etapie opóźniłaby pełną ścieżkę legislacyjną.
5. MFiPR – opłaty od „małpek” i woda z kranu: MFiPR wnioskowało o włączenie do systemu kaucyjnego małych szklanych butelek po alkoholu (do 300 ml) oraz wprowadzenie obowiązku serwowania darmowej wody z kranu w gastronomii. MKiŚ uznało te postulaty za wykraczające poza priorytetowe wdrożenie rozporządzenia PPWR i odrzuciło je w ramach obecnego procesu.

Zastrzeżenia RCL dotyczące terminów wejścia w życie

Istotnym elementem dokumentacji jest stanowisko Rządowego Centrum Legislacji (RCL). RCL zaznaczyło, że w związku z zaawansowaniem kalendarza prac nierealne jest wejście w życie części przepisów w zakładanym w projekcie w zakładanym terminie.

RCL podkreśliło, że przesądzanie o nowych terminach ma charakter merytoryczny i musi zostać dokonane przez projektodawcę najpóźniej na etapie prac w SKRM/Radzie Ministrów. Ponadto po ustaleniu ostatecznego kształtu merytorycznego projekt będzie wymagał jeszcze gruntownego dopracowania pod względem legislacyjno-redakcyjnym.