Rozporządzenie metanowe: PE chce przesunięcia terminów o trzy lata

Zmiany mogą mieć istotne znaczenie dla sektora energetycznego, w tym przedsiębiorstw zajmujących się dostawami i dystrybucją paliw kopalnych. Ostateczny kształt przepisów będzie przedmiotem negocjacji z państwami członkowskimi.

W czwartek Parlament Europejski przyjął stanowisko w sprawie zmian w unijnym rozporządzeniu dotyczącym ograniczania emisji metanu w sektorze energetycznym. Europosłowie opowiedzieli się za dalej idącym przesunięciem terminów wdrażania części obowiązków niż to, które 14 października zaproponowała Komisja Europejska.

Decyzja wpisuje się w trwającą w Unii Europejskiej dyskusję o wpływie nowych regulacji środowiskowych na bezpieczeństwo dostaw energii i funkcjonowanie rynku paliw. Impulsem do ponownego przeanalizowania harmonogramu wdrażania przepisów stał się kryzys energetyczny związany z wojną na Bliskim Wschodzie.

Obowiązki importerów paliw dopiero w 2031 roku?

Jedna z najważniejszych propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczy przesunięcia terminu wprowadzenia obowiązków raportowania dla importerów ropy naftowej, gazu ziemnego i węgla na rynek unijny. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami określone wymogi miały zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Komisja Europejska zaproponowała przesunięcie tego terminu na 1 stycznia 2028 r. Parlament Europejski chce jednak znacznie dłuższego okresu dostosowawczego – do 31 maja 2031 r.

Obowiązki dotyczą wykazania przez importerów, że umowy dostaw zawarte lub odnowione po 4 sierpnia 2024 r. obejmują paliwa podlegające mechanizmom monitorowania emisji metanu zgodnym z unijnymi standardami. Regulacje mają służyć ograniczeniu emisji tego gazu cieplarnianego w całym łańcuchu dostaw paliw kopalnych, również poza granicami Unii Europejskiej.

Raportowanie intensywności emisji metanu również później

Europosłowie proponują także odroczenie obowiązku przedstawiania danych dotyczących intensywności emisji metanu w paliwach kopalnych wprowadzanych na unijny rynek. Zgodnie ze stanowiskiem Parlamentu Europejskiego wymóg ten miałby obowiązywać od 5 sierpnia 2031 r., czyli dwa lata później, niż pierwotnie przewidywano.

Intensywność emisji metanu jest jednym ze wskaźników wykorzystywanych do oceny wpływu wydobycia, przetwarzania i transportu paliw kopalnych na środowisko. Dane te mają umożliwiać porównywanie emisyjności poszczególnych źródeł dostaw oraz skuteczniejsze monitorowanie emisji w sektorze energetycznym.

Dodatkowy czas dla operatorów sektora ropy i gazu

Propozycje Parlamentu Europejskiego obejmują również wydłużenie terminów sprawozdawczych dla operatorów działających w sektorze ropy naftowej i gazu ziemnego. Chodzi o obowiązek przedkładania zweryfikowanych raportów łączących pomiary emisji metanu na poziomie poszczególnych źródeł emisji oraz całych obiektów. Zgodnie z przyjętym stanowiskiem PE operatorzy mieliby otrzymać dodatkowe trzy lata na dostosowanie się do tych wymagań.

Nowe proponowane terminy to:

• Luty 2030 r. – w odniesieniu do aktywów zarządzanych bezpośrednio przez operatorów.
• Sierpień 2031 r. – w przypadku aktywów, którymi operatorzy nie zarządzają bezpośrednio.

Wydłużenie terminów miałoby zapewnić przedsiębiorstwom więcej czasu na przygotowanie odpowiednich systemów pomiarowych, weryfikację danych i dostosowanie procedur raportowania do unijnych wymagań.

Wyjątek dla paliw z państw objętych sankcjami

Parlament Europejski zastrzegł jednocześnie, że proponowane odroczenie nie powinno obejmować paliw pochodzących z państw objętych unijnymi sankcjami zakazującymi lub ograniczającymi import. Wyłączenie miałoby dotyczyć również paliw eksportowanych z takich państw bezpośrednio lub pośrednio.

Oznacza to, że złagodzenie harmonogramu wdrażania przepisów nie miałoby zastosowania do dostaw objętych wskazanymi ograniczeniami sankcyjnymi.

Co zmiany oznaczają dla sektora komunalnego?

Unijne rozporządzenie metanowe dotyczy przede wszystkim emisji powstających w sektorze paliw kopalnych, w szczególności podczas wydobycia, przesyłu, magazynowania i dystrybucji ropy naftowej, gazu ziemnego oraz węgla. Z perspektywy gospodarki komunalnej istotne znaczenie mają regulacje obejmujące infrastrukturę gazową oraz przedsiębiorstwa uczestniczące w łańcuchu dostaw paliw.

Ewentualne przesunięcie terminów może wpłynąć na harmonogram dostosowywania infrastruktury, systemów monitorowania emisji i procedur sprawozdawczych w przedsiębiorstwach objętych regulacją. Należy jednak podkreślić, że proponowane zmiany dotyczą określonych obowiązków i terminów ich realizacji, a nie całkowitego zawieszenia rozporządzenia metanowego. Pozostałe wymagania wynikające z obowiązujących przepisów nadal pozostają w mocy.

Ostateczna decyzja po negocjacjach z państwami UE

Stanowisko przyjęte przez Parlament Europejski nie oznacza jeszcze zmiany obowiązującego prawa. Aby nowe terminy weszły w życie, konieczne jest uzgodnienie ostatecznej treści przepisów z Radą Unii Europejskiej.

Komisja Europejska przedstawiła swoją propozycję 14 października, a Parlament Europejski procedował sprawę w trybie pilnym, aby umożliwić przyjęcie zmian jeszcze przed końcem roku. Państwa członkowskie rozpoczęły jednak prace nad projektem dopiero w środę. Teraz wypracowanie wspólnego stanowiska przez kraje UE może potrwać kilka tygodni.

Dopiero wynik negocjacji między Parlamentem Europejskim a Radą UE przesądzi, jak długi okres dostosowawczy otrzymają importerzy paliw i operatorzy infrastruktury energetycznej.