Ruszają konsultacje odnowionego programu "Czyste Powietrze"

Z informacji opublikowanej na stronie Funduszu wynika, że tego dnia ma odbyć się spotkanie z przedstawicielami samorządów poświęcone informacji na temat planu działań w programie “Czyste Powietrze” oraz prezentacji założeń nowej odsłony programu. Fundusz poinformował, że na spotkanie w formule online można się zgłosić do piątku (6 grudnia) do godziny 14.00 poprzez dostępny na stronie NFOŚiGW formularz.

Podejrzane umowy na 600 mln zł

Pod koniec listopada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) wstrzymał przyjmowanie nowych wniosków w ramach programu “Czyste Powietrze”, tłumacząc to koniecznością reformy i uszczelnienia systemu. Zdaniem urzędników takich zmian nie da się zrobić bez przerwy. Dlatego Fundusz zadeklarował, że program w nowej odsłonie wróci 31 marca 2025 r.

Na początku tego tygodnia NFOŚiGW informował, że składa zawiadomienie do prokuratury dotyczące kilku firm, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie popełniania przestępstw w ramach “Czystego Powietrza”. Wskazywano, że podejrzane umowy opiewają na ok. 600 mln zł. Nieprawidłowości mają dotyczyć 6 tys. wniosków o dotacje, najczęściej o najwyższy poziom dofinansowania, który w programie wynosi 136,2 tys. zł.

Nowa koncepcja z operatorami i audytorami

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami reforma “Czystego Powietrza” przewiduje, że maksymalne dotacje dla najmniej zamożnych będą udzielane tylko właścicielom budynków, i to takim, którzy są nimi minimum trzy lata. Wprowadzeni mają zostać również operatorzy, którzy będą przygotowywać wniosek i pomagać beneficjentowi przejść przez całą inwestycję oraz doprowadzić do jej zakończenia zgodnego z wytycznymi Funduszu. Wykonawcy będą musieli mieć ubezpieczenie OC. Audytorzy z kolei będą faktycznie sprawdzać budynki. Zaliczka ma być wypłacana na konto celowe beneficjenta, a nie wykonawcy. Planowane jest też wprowadzenie limitów dotacji na poszczególne kategorie kosztów w programie.

Przedstawiciele Funduszu jak i MKiŚ wskazywali, że najwięcej nadużyć dotyczyło kwestii prefinansowania inwestycji. Taki mechanizm wprowadzono od lipca 2022 r. Jeszcze przed rozpoczęciem remontu można było otrzymać z wyprzedzeniem do 50 proc. maksymalnej kwoty dotacji. Pozostałe 50 proc. wypłacane było po zakończeniu inwestycji. Te pieniądze trafiały do wykonawcy robót, który miał podpisaną umowę z beneficjentem programu na realizację zadania. Z prefinansowania mogły skorzystać osoby kwalifikujące się do podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania w “Czystym Powietrzu”. Zgodnie z założeniami, ta forma pomocy była skierowana do osób, których nie stać na samodzielne przeprowadzenie inwestycji termomodernizacyjnej.