Śnięcie ryb w Pilchowicach. Prokuratura wszczęła śledztwo

Śledztwo prowadzone jest w kierunku przestępstwa przeciw środowisku, z art. 182 Kodeksu karnego. Chodzi o zanieczyszczenie wody w takiej skali, że może ono zagrażać życiu lub zdrowiu człowieka albo spowodować istotne obniżenie jakości wody. Postępowanie powierzono Komendzie Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim. Zabezpieczana ma być dokumentacja od inwestora, wykonawcy oraz osób, które wydawały zgody na poszczególne etapy prac.

Do śnięcia ryb doszło po spuszczeniu wody ze zbiornika Pilchowice. Działania te były związane z remontem zapory należącej do Tauron Ekoenergia. Jak podają służby, w ostatnich dniach zakończono odławianie martwych ryb, a do utylizacji trafiło łącznie 15 ton.

Zakaz korzystania z Bobru

Wojewoda dolnośląska Anna Żabska wydała rozporządzenie w sprawie zakazu korzystania z rzeki Bóbr od zapory Pilchowice do zbiornika Rakowice. Decyzja zapadła po badaniach jakości wody. Z ustaleń wynika, że wody na tym odcinku nie spełniają wymagań określonych dla kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli.

Zakaz obejmuje m.in. kąpiel, rekreacyjne korzystanie z wody, połów ryb, pojenie zwierząt oraz wykorzystywanie wody do celów gospodarczych. Za jego naruszenie grozi kara grzywny.

Jednocześnie Dolnośląski Urząd Wojewódzki informuje, że sytuacja tlenowa w Bobrze poprawia się. Wyniki pomiarów z 3 lipca wskazywały na poprawę warunków tlenowych na większości monitorowanych odcinków rzeki w porównaniu z wcześniejszymi pomiarami. Służby podtrzymują jednak zalecenie unikania kontaktu z wodą do czasu zakończenia badań.

Resort: nie ma wskazań na toksyczne substancje

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podało, że dotychczasowe wyniki badań laboratoryjnych nie wskazują, aby przyczyną zdarzenia było zanieczyszczenie toksycznymi substancjami chemicznymi. Według resortu potwierdzono natomiast bardzo wysoką zawiesinę oraz pogorszenie parametrów jakości wody charakterystyczne dla wzruszenia osadów dennych i deficytu tlenu. Kolejne analizy są nadal prowadzone.

Badania osadów dennych mają zostać wykonane przez operatora zbiornika we współpracy z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska. Monitoring jakości wód ma być kontynuowany od zapory Pilchowice do jezior Rakowickich, a w razie potrzeby także aż do ujścia Bobru do Odry.

Międzyresortowy Zespół ds. Odry analizuje wpływ zdarzenia na ekosystem Bobru oraz potencjalne ryzyko dla Odry. Bóbr jest jednym z jej dopływów, dlatego sprawa ma znaczenie nie tylko lokalne, ale również z punktu widzenia bezpieczeństwa całego systemu rzecznego.

Remont zapory i stanowisko Tauronu

Prace przy zaporze w Pilchowicach są związane z jej modernizacją po uszkodzeniach powstałych w czasie powodzi w 2024 r. Według WIOŚ we Wrocławiu Tauron Ekoenergia poinformował 3 czerwca właściwe instytucje o rozpoczęciu opróżniania zbiornika Pilchowickiego. 29 czerwca do inspektoratu wpłynęło zgłoszenie o występowaniu śniętych ryb w Bobrze. Z informacji przekazanych WIOŚ przez przedstawiciela wykonawcy wynikało, że zjawisko miało związek z remontem zapory i końcowym zrzutem wody, który doprowadził do niedoboru tlenu w wodzie.

Tauron Ekoenergia w wydanym oświadczeniu podkreślił, że modernizacja zapory w Pilchowicach jest inwestycją o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa mieszkańców Dolnego Śląska. Spółka wskazała, że przez blisko 50 lat zapora nie przechodziła kompleksowej modernizacji, a zbiornik nie był opróżniany.

Zarząd spółki zadeklarował gotowość do przedstawienia dokumentów po zakończeniu działań organów administracji. Tauron utrzymuje, że prace były realizowane z należytą starannością, zgodnie z regulacjami prawnymi i środowiskowymi. Jednocześnie spółka zapowiedziała przeznaczenie dodatkowych środków na odbudowę ekosystemu Jeziora Pilchowickiego i rzeki Bóbr, w tym przygotowanie wieloletniego programu rekultywacji obejmującego odbudowę siedlisk, odtworzenie bioróżnorodności oraz zarybianie.

Sprawa ważna dla ochrony wód

Zdarzenie w Pilchowicach pokazuje, jak duże znaczenie przy inwestycjach hydrotechnicznych mają monitoring środowiskowy, nadzór nad pracami i planowanie działań ograniczających ryzyko dla ekosystemów wodnych. W przypadku zbiorników, które nie były opróżniane przez wiele lat, kluczowe znaczenie mogą mieć osady denne, warunki tlenowe i tempo prowadzenia prac.

Ostateczne przyczyny masowego śnięcia ryb będą jednak znane dopiero po zakończeniu badań i postępowania prowadzonego przez właściwe służby.