Suligowski o kaucji: skala rośnie, system wymaga wspólnego nadzoru

Jednym z głównych tematów rozmowy z Tomaszem Suligowskim podczas zorganizowanej przez firmę Abrys konferencji “Kompleksowa Gospodarka Odpadami” w Pobierowie była potrzeba powołania organizacji parasolowej dla operatorów systemu kaucyjnego.

Organizacja parasolowa dla systemu kaucyjnego

Prezes OK Operator Kaucyjny podkreśla, że operatorzy już ze sobą współpracują i od ponad półtora roku regularnie spotykają się, aby uzgadniać kwestie związane z funkcjonowaniem systemu. Jednocześnie jego zdaniem nie wszystkie problemy można rozwiązać w drodze porozumień pomiędzy konkurującymi ze sobą spółkami. Dlatego potrzebna byłaby instytucja posiadająca formalne umocowanie i określone kompetencje.

W takim gremium, poza producentami, powinni znaleźć się również przedstawiciele handlu, branży gospodarki odpadami oraz recyklerów. Jak wskazuje Suligowski, pozwoliłoby to spojrzeć na system nie tylko z perspektywy zbiórki opakowań, ale całego obiegu surowców.

Do zadań organizacji mogłoby należeć ustalanie i kontrolowanie standardów, audytowanie elementów systemu, prowadzenie centralnej bazy opakowań i automatów, a także nadzór nad centrami zliczania oraz przepływem danych.

Suligowski zwraca uwagę, że obecnie każdy operator ma dostęp przede wszystkim do własnych danych. Jego zdaniem potrzebny jest podmiot, który posiadałby pełniejszą informację o liczbie opakowań wprowadzanych i zwracanych na rynku, a także o rozliczeniach i przepływach kaucji pomiędzy operatorami. Taki nadzór miałby również ograniczać ryzyko nadużyć.

OK zebrał ponad 1,2 mld opakowań

Rozmowa była również okazją do podsumowania dotychczasowego działania systemu. Suligowski ocenia, że pierwszy rok był przede wszystkim okresem skalowania. Początkowo liczba opakowań znajdujących się w systemie była niewielka, natomiast kolejne miesiące, szczególnie okres letni, pozwoliły sprawdzić jego funkcjonowanie przy znacznie większych wolumenach.

Do końca sierpnia OK Operator Kaucyjny zebrał ponad 1,22 mld opakowań PET i puszek, czyli ponad 28 tys. ton materiału. Spółka prowadzi przy tym zbiórkę również na rzecz innych operatorów.

Według Suligowskiego istotną kwestią jest jakość materiału trafiającego do recyklingu. Surowiec pochodzący z systemu kaucyjnego jest mniej zanieczyszczony, a po odsortowaniu i usunięciu balastu udział materiału kierowanego do recyklera zbliża się – według danych operatora – do 90 proc.

Prezes OK Operator Kaucyjny wskazuje również, że w pierwszym okresie działania systemu pojawiały się problemy z obsługą większej liczby zwrotów, szczególnie w sezonie letnim. Jego zdaniem ich skalę ograniczyło zwiększenie liczby automatów w dużych sieciach handlowych.

Więcej automatów i zmiany w przepisach

Zdaniem Suligowskiego liczba automatów do zwrotu opakowań będzie nadal rosła. Obecnie nie są one dostępne równomiernie w całym kraju, a problemy z dostępnością punktów zwrotu mogą być szczególnie widoczne m.in. w miejscowościach turystycznych w okresach największego ruchu.

OK Operator Kaucyjny rozwija zbiórkę automatyczną również w mniejszych placówkach handlowych. Firma przygotowała ofertę, w której operator pokrywa koszt urządzenia, jego instalacji, abonamentu i serwisu, a sklep otrzymuje wynagrodzenie za prowadzenie zbiórki. Według Suligowskiego automatyzacja może ograniczać koszty i zapotrzebowanie na pracę personelu w porównaniu ze zbiórką manualną.

W rozmowie poruszono także kwestię ważności voucherów wydawanych przy zwrocie opakowań. Suligowski zaznacza, że okresu ich ważności nie określają operatorzy. Zgodnie z dotychczasowymi interpretacjami powinien on wynosić co najmniej miesiąc, choć część sieci handlowych stosuje terminy dwu- lub trzymiesięczne.

W perspektywie kolejnego roku prezes OK Operator Kaucyjny spodziewa się dalszego zwiększenia poziomu automatyzacji i dostępności punktów zwrotu. Jednocześnie wskazuje na potrzebę zmian legislacyjnych wynikających z doświadczeń pierwszego roku działania systemu.

Do kwestii wymagających doprecyzowania zalicza m.in. rozliczenia pomiędzy operatorami w sytuacji, gdy jeden z nich zbiera z rynku dużą liczbę opakowań należących do pozostałych podmiotów. Zdaniem Suligowskiego doświadczenia z systemu kaucyjnego powinny być również wykorzystane w pracach nad pełnym systemem rozszerzonej odpowiedzialności producenta.