![AD1A PZO 2026 [13.05-09.06.26]](https://portalkomunalny.pl/wp-content/uploads/2026/05/pzo-2026-baner-1320-x-250-px.png?pas=6506902402606032158)
Łącznie artykułów: 1350.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy 70 mln zł dla samorządów lub ich związków – z dofinansowaniem sięgającym nawet 100% – na przedsięwzięcia w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż wód termalnych. Nabór wniosków w ramach II konkursu programu priorytetowego „Udostępnianie wód termalnych w Polsce” odbędzie się w terminie od 3 stycznia do 30 czerwca 2022 r.
Wiślana Trasa Rowerowa może być niezwykłą atrakcją turystyki, nie tylko rowerowej, w Polsce. Wystarczy wziąć przykład z krajów Europy Zachodniej. Aby powtórzyć ich sukces, konieczne jest współdziałanie wielu samorządów wojewódzkich. The European Greenways Association zachęca do budowy tras rowerowych w dolinach rzecznych. Rzeki w dziejach ludzkości, gdy nie było jeszcze kolei i dróg, pełniły podstawową funkcję komunikacyjną. Obecnie pasy przybrzeżne rzek są doskonałymi korytarzami komunikacyjnymi dla stworzenia infrastruktury rowerowej ze względu na małe pochylenia i przewyższenia oraz niezależne prowadzenie od dróg samochodowych, z dala od spalin i hałasu. W miastach – z uwagi na to, że zazwyczaj rzeki przepływają przez ich centra i omijają wszelkie przeszkody terenowe – stanowią najczęściej bezkolizyjny korytarz łączący centrum z dzielnicami peryferyjnymi. Jak to się robi w Europie?
Ogrodnictwo działkowe w Polsce ma ponadstuletnią tradycję. Wywodzi się z niemieckiej idei działkowej, która przywiązywała dużą wagę do społeczno-kulturalnego i rekreacyjno-sportowego aspektu ogrodów. W Poznaniu istnieje ponad 80 rodzinnych ogrodów działkowych – ich łączna powierzchnia to blisko 807 ha. Zarówno w Poznaniu, jak i w całej Polsce obserwuje się likwidację ogrodów działkowych z uwagi na ich atrakcyjną lokalizację oraz niejasny status własnościowy zajmowanych przez nie gruntów. Nowo powstające ogrody lokalizowane są na obrzeżach miasta, a ich powierzchnia stale maleje. Kontrowersyjną kwestię stanowi klasyfikacja tych miejsc jako terenów zieleni. Stanowią one przestrzenie półpubliczne o ograniczonym dostępie dla szerszego grona osób, co było mocną stroną podczas pandemii COVID-19.
Proces recyklingu, czyli jedno z najważniejszych działań współczesnego człowieka w zakresie ochrony środowiska, to niezwykle ważny element środowiskowego i gospodarczego funkcjonowania samorządów, który pozwala im na wszechstronne i korzystne działania na rzecz lokalnej społeczności. Recykling w powszechnym i potocznym znaczeniu, czyli ponowne przetworzenie jakiegoś materiału do jego powtórnego wykorzystania, ma dużo szerszy charakter. Dziś bowiem recykling to już nie tylko odzyskiwanie i przetwarzanie szkła, metali czy papieru. To proces dotyczący niemal każdego elementu funkcjonowania samorządu, także oczyszczalni ścieków.
Metan jest gazem cieplarnianym o ponad 20-krotnie większej efektywności ocieplania klimatu w stosunku do dwutlenku węgla. Jest on także prekursorem powstawania szkodliwego ozonu troposferycznego (O3). Jego szkodliwy wpływ na środowisko został dostrzeżony przez decydentów i skłonił ich do rozpoczęcia prac nad europejską dyrektywą metanową. Według danych zawartych w Rezolucji Parlamentu Europejskiego z 21 października 2021 r. w sprawie strategii UE na rzecz ograniczenia emisji metanu (2021/2006/INI), 53% antropogenicznych emisji metanu (CH4) w UE pochodzi z rolnictwa, 26% z odpadów, 19% z energii, a pozostałe 2% z innych źródeł. Emisja metanu z rolnictwa związana jest przede wszystkim z utrzymaniem pogłowia zwierząt gospodarskich, a zwłaszcza przeżuwaczy, które w wyniku fermentacji jelitowej uwalniają do atmosfery znaczne ilości CH4. Do emisji znacznych ilości tego gazu dochodzi w trakcie magazynowania i aplikacji nawozów naturalnych na użytkach rolnych.
„Czarny” piątek staje się „zielonym” piątkiem, sklepy oferują usługi pastowania zakupionego obuwia, a światowy gigant wyposażenia wnętrz prowadzi akcje sprzedaży swoich mebli – klasyków oddanych przez klientów do ponownego użytkowania. Za sprawą proaktywnych firm o zasięgu globalnym pojęcie „gospodarka obiegu zamkniętego” wchodzi do słownika przeciętnego obywatela. Świadomy konsument śmiało wyraża już swoje preferencje i dokonuje przemyślanych wyborów produktów i opakowań, co do których ma pewność, że: znajdują się w sprawdzonym systemie zbiórki, poddawane są recyklingowi lub ponownie użytkowane, zawierają recyklaty.
Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów jest jedną z podstawowych form ochrony przyrody zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 Ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU z 2021 r. poz. 1098). Ma ona umożliwić skuteczną ochronę najcenniejszych składników przyrody ożywionej. Ochrona gatunkowa ma także znaczenie w przypadku ochrony zieleni. Zgodnie z postanowieniami art. 83c ust. 1 ustawy o ochronie przyrody: Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. W związku z tym występowanie w zadrzewieniu gatunków chronionych jest jedną z podstawowych okoliczności faktycznych, która w każdym przypadku musi zostać wyjaśniona, gdyż występowanie gatunków chronionych może rzutować na warunki określane w wydawanej decyzji administracyjnej. Dlatego też każde rozwiązanie związane z ochroną gatunkową musi stanowić przedmiot pogłębionej analizy podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie zieleni we właściwym stanie.
Przeglądając niedawno strony „The Guardian”, natknąłem się na fragment książki Anny Turns pt. Uwolnij się od toksyn: łatwe i zrównoważone sposoby na zmniejszenie zanieczyszczenia chemicznego (Go Toxic Free: Easy and Sustainable Ways to Reduce Chemical Pollution), która ma się ukazać w styczniu przyszłego roku. To niesamowita wycieczka po codziennych produktach gospodarstwa domowego, ujawniająca szkodliwe chemikalia, które czają się w każdym domu. Anna Turns opowiada o szkodach, jakie mogą powodować chemikalia, a także o tym, jak ich unikać – gdzie tylko można.
Oświetlenie stanowi istotną część rozbudowanego systemu infrastruktury miejskiej. Zwiększa dostępność i umożliwia użytkowanie przestrzeni, a postęp technologiczny pozwala na wdrażanie różnych form światła sztucznego. Świadome wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań może znacznie wesprzeć kształtowanie i funkcjonowanie miast inteligentnych i jednocześnie poszerzyć zakres korzyści dla mieszkańców. Trwająca od wielu lat dyskusja na temat zalet oświetlenia wskazuje, że zagadnienia te są bardzo istotne dla kształtowania obszarów zurbanizowanych. Nowoczesne rozwiązania i systemy wdrażane w miejskich przestrzeniach publicznych przyczyniają się do poprawy ich funkcjonowania w bardzo szerokim zakresie. W kontekście bezpieczeństwa pozytywnie wpływają na zwiększenie dostępności dla użytkowników, a przez to podnoszą atrakcyjność tych miejsc i zachęcają do wydłużenia spędzanego w nich czasu czy integracji społecznej.
Deficyt wody jest ogromnym problemem dla rolnictwa. Co roku latem susza dotyka przynajmniej połowy województw. Najważniejszymi przyczynami tego stanu rzeczy są zmiany klimatyczne, lata złej gospodarki wodnej, brak małej retencji oraz spalanie węgla.
Nie od dziś wiadomo, że niejednokrotnie sukces przyjęcia danej koncepcji zagospodarowania terenu publicznego w dużej mierze zależy od tego, jak zostanie ona nazwana i opisana. Często jednak użyte hasła nie do końca są spójne z tym, co dany projekt tak naprawdę w sobie zawiera. Doskonałym przykładem jest słowo „rewitalizacja” (łac. re- + vita – dosłownie: „przywrócenie do życia, ożywienie”). Każdy z nas chyba pamięta, jak w mediach społecznościowych zdemaskowano, co dla włodarzy poszczególnych miast oznaczał ten termin. Mówimy tu o słynnym ewenemencie zmian polskich rynków miejskich, kiedy to procesem „rewitalizacji” nazwano wycięcie starych drzew, kompletną likwidację zieleni i doszczętne zabetonowanie powierzchni oraz postawienie symbolicznej fontanny na środku. I tak oto zamierzone w nazwie „przywrócenie życia” danemu miejscu w rzeczywistości doprowadziło do powstania wyjałowionej, antyklimatycznej przestrzeni, w której mieszkańcy nie chcą przebywać, ponieważ w letnim słońcu mogą się tam dosłownie „usmażyć”.
Gaz ziemny odgrywa istotną rolę w strukturze zużycia energii pierwotnej Polski i Węgier. W przypadku Węgier jest on nawet wyższy, gdyż wynosi 38%, zaś w Polsce 15%. Obydwa państwa wydobywają gaz ziemny, a mimo to są silnie uzależnione od importu tego surowca. Jaka „gazowa” przyszłość czeka oba kraje?
Postępująca w bardzo szybkim tempie globalizacja silnie oddziałuje na emitowane do otoczenia szkodliwe substancje. Jedną z nich jest dwutlenek węgla. Zagadnienie to ma momenty większej popularności wśród światowych społeczeństw, po której przychodzi stagnacja i zapominanie o stale obecnym problemie. A należy pamiętać, iż gaz ten jest jedną ze składowych procesu doprowadzającego do ocieplania się klimatu. Wszystkie aspekty prowadzonej na świecie polityki związanej z dwutlenkiem węgla dotkliwie uderzają w Polskę. Dzieje się tak z uwagi na opieranie się krajowego systemu elektroenergetycznego w zdecydowanej mierze na jednym z surowców energetycznych, jakim jest węgiel (kamienny i brunatny). Należy mieć jednak na uwadze, iż to nie Polska przewodzi w rankingu państw emitujących największe ilości tego szkodliwego gazu.
Przekształcone środowisko, wypielęgnowane tereny zieleni i nowoczesne rolnictwo znacznie utrudniają ptakom znalezienie odpowiednich miejsc do gniazdowania. Z tego powodu niektóre gatunki ptaków nie są tak pospolite, jak kiedyś. A są to przecież ogromni sprzymierzeńcy rolnika i właściciela ogrodu, gdyż głównie lub w większej mierze ich dietę stanowią nasiona licznych chwastów oraz zwierzęta, które – w naszym mniemaniu – uchodzą za szkodniki (owady, gryzonie). Niektóre gatunki ptaków nauczyły się gniazdować w miejscach zastępczych.
Najwyższy budynek świata – Burdż Chalifa – o wysokości 828 m, którego budowę zakończono w 2009 r., jest wizytówką Dubaju, największego miasta Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Na pierwszy rzut oka miasto wydaje się obrazem nieskończonego bogactwa. To właśnie tu odbyła się wystawa Dubaj Expo 2020. Poznajemy bogactwo Dubaju, gdy wodząc wzrokiem w górę, dostrzegamy niekończący się, pionowy, błyszczący świat wysokościowców dzielnicy Downtown, zbudowanej na pustyni, w sąsiedztwie Zatoki Perskiej. Gdy jednak przemieszczamy się w kierunku pogranicza miasta, znaczenia nabiera poziomy układ niskiej zabudowy zatłoczonych biedniejszych dzielnic. Normalnością staje się widok licznych autobusów dowożących pracowników na nocne zmiany z obrzeży miasta do centrum – otchłani wielkości, nowoczesnych rozwiązań i wysokościowców o niespotykanych formach architektonicznych.
Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z sierpnia 2021 r. rozszerzyła katalog obowiązkowych elementów dokumentów zamówienia sporządzanych w związku z potrzebą nabycia usług odpadowych. Został on wyrażony w art. 6d ust. 4 Ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dodany do listy element powiązany jest z zadaniem gmin, które mocą wspomnianej noweli zostało wyrażone w art. 3 ust. 2 pkt 6b u.c.p.g. i które polega na obowiązku zapewnienia przez gminy zagospodarowania odpadów zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami.
Sektor publiczny, dzieląc łańcuchy dostaw z sektorem prywatnym, ponosi współodpowiedzialność w osiąganiu celów polityki środowiskowej i innowacyjnej państwa. Aby w pełni wykorzystać potencjał zielonych innowacji w transformacji krajowej gospodarki w kierunku zeroemisyjności, należy zwiększyć ich siłę nabywczą przez zielone i innowacyjne zamówienia publiczne zapewniając jednocześnie wiarygodną ofertę technologiczną.
Ponad tysiąc uwag trafiło do resortu klimatu i środowiska podczas konsultacji ustawy o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, zwanej potocznie ustawą o rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Jak informuje Aleksander Brzozka z Ministerstwa Klimatu i Środowiska: – W ramach uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych 134 podmioty zgłosiły swoje uwagi do projektu. Liczba poszczególnych uwag przekracza tysiąc.
Organizacje ekologiczne mogą włączać się w postępowania związane z uzyskiwaniem zezwoleń na inwestycję również na końcowym etapie tego procesu. Nawet jeśli wcześniej nie były stroną postępowania.
Dobiega końca rozpoczęty w połowie 2018 r. projekt LIFE URBANGREEN, który potwierdza oczywiste założenia, że lepsze zarządzanie zieloną infrastrukturą miasta, a w szczególności lepsza dbałość o drzewa, zwiększa wartość dostarczanych mieszkańcom usług ekosystemowych. Co więcej, nakłady poniesione na utrzymanie zieleni zwracają się wielokrotnie.
Portale społecznościowe stanowią aktualnie istotny element życia wielu osób. Powstałe początkowo do tworzenia sieci kontaktów oraz przedstawiania siebie szerokiemu gronu, dziś pozwalają m.in. na tworzenie tematycznych profili, które chętnie obserwowane są przez zainteresowanych daną tematyką. Aktualnie na serwisach takich jak Facebook, Instagram czy YouTube można odnaleźć wiele profili o tematyce przyrodniczej, prowadzonych zarówno przez różnego rodzaju organizacje, jak i przez osoby prywatne – profesjonalistów oraz amatorów. Wiele przyrodniczych profili w różnym stopniu związanych jest z tematyką drzew.
Związki per- i polifluoroalkilowe (PFAS, ang. Perfluorinated Alkylated Substances) stanowią obszerną rodzinę obejmującą tysiące syntetycznych związków chemicznych, które mają liczne zastosowania w różnych obszarach życia i są obecne w środowisku. Pierwsze z nich otrzymano w czasie II wojny światowej i były one składnikami materiałów służących do przechowywania fluorku uranu (VI), stosowanego w produkcji bomby atomowej. Istnieją dwa sposoby pozyskiwania związków perfluorowanych. Pierwszym jest elektrochemiczna fluoryzacja Simsona, natomiast drugi to metoda telomeryzacji. Istnieje także możliwość otrzymywania perfluorowanych związków na drodze bezpośredniej fluoryzacji w fazie płynnej.
Sieć wodociągowa i kanalizacyjna najczęściej stanowią własność przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego bądź zostają temu przedsiębiorstwu oddane do używania. W konsekwencji to na przedsiębiorstwie ciąży obowiązek zapewnienia prawidłowego działania sieci, w tym dokonywania jej konserwacji i napraw. W praktyce gestorzy sieci wodociągowych i kanalizacyjnych często spotykają się z problemem braku dostępu do sieci w celu usunięcia powstałych na niej awarii, jeśli sieci te przebiegają przez nieruchomości należące do osób trzecich.
Rozwój technologiczny sprzyja miastom. Wysokospecjalistyczne osiągnięcia informacyjne i informatyczne wychodzą naprzeciw rosnącym potrzebom aglomeracji. Miasta rosną i potrzebują coraz sprawniejszych i wydajniejszych systemów zarządzania. Zarządzania nie zza biurka, ale realnego, żywego. Systemy muszą być obecne w społeczeństwie i reagować natychmiast na pojawiające się wydarzenia. Człowiek jako jednostka nie jest w stanie sprostać tym wymaganiom. Pomóc mogą inteligentne rozwiązania informatyczne.
Już wkrótce wszystkie budynki, także te komunalne, wyposażane będą w najnowsze rozwiązanie, czyli inteligentne liczniki energetyczne, a ich stosowanie stanie się obowiązkiem prawnym. Ta zmiana wiązać się będzie prawdopodobnie z nieprzeciętnymi korzyściami – tak dla odbiorców energii, jak i dla jej dystrybutorów. Niecodzienne powiązanie rezultatów pracy naukowców i ekspertów pozwolić ma na budowę i wprowadzanie do powszechnego użytku nowoczesnych urządzeń kontrolujących zużycie energii. Obok tego zaimplementowane zostaną nowe przepisy, które zmuszą producentów, dystrybutorów i użytkowników energii do racjonalnej gospodarki jej zasobami.
