Transformacja energetyczna Śląska a miejsca pracy dla młodych

Wiceminister Marian Zmarzły uczestniczył w konferencji „Odpowiedzialność nie kończy się wraz z wydobyciem”, zorganizowanej przez samorząd Rydułtowy. Burmistrz Marcin Połomski przypomniał, że miasto przez dekady rozwijało się wokół górnictwa, pracy i solidarności, a dziś stoi przed wyzwaniem określenia swojej przyszłości.

Zmarzły podkreślił, że transformacja energetyczna i społeczna musi mieć charakter sprawiedliwy. Zaznaczył, że mieszkańcy Śląska wykazują dużą zdolność adaptacji, jednak potrzebują realnych szans rozwoju w nowych warunkach gospodarczych.

Miejsca pracy dla młodych najważniejszym celem

Zdaniem wiceministra kluczowe jest stworzenie warunków, w których młodzi mieszkańcy regionu znajdą zatrudnienie poza sektorem górniczym.

– Dla mnie największym wyzwaniem jest to, aby wszyscy młodzi ludzie mogli znaleźć tu pracę i nie musieli wyjeżdżać – wskazał. Podkreślił, że chodzi nie tylko o zatrudnienie, ale także o budowanie więzi z regionem, w którym chcą rozwijać kariery i zakładać rodziny.

Zmarzły zaznaczył, że obecna nowelizacja ustawy górniczej, zapewniająca osłony dla odchodzących pracowników, rozwiązuje sytuację jednej grupy. Kluczowe pozostaje jednak tworzenie nowych miejsc pracy, wspierane m.in. przez fundusze europejskie i krajowe, w tym Fundusz Transformacji Województwa Śląskiego.

Bezpieczeństwo energetyczne a przyszłość górnictwa

Wiceminister przyznał, że wcześniejsze mechanizmy osłonowe nie zawsze przynosiły oczekiwane efekty, jednak wyciągnięto z nich wnioski. Umowa społeczna dla górnictwa z maja 2021 r. określa harmonogram zamykania kopalń i stanowi podstawę działań państwa.

Jednocześnie zmieniająca się sytuacja międzynarodowa wymusza ponowną refleksję nad bezpieczeństwem surowcowym i energetycznym Polski. Z tego względu do znowelizowanej ustawy górniczej włączono kolejne spółki, co wiąże się z koniecznością uzyskania zgody Komisji Europejskiej na pomoc publiczną.

– Czekamy na decyzję notyfikacyjną, a cały proces może potrwać jeszcze około półtora roku – wskazał Zmarzły.

Odnosząc się do przyszłości sektora, zaznaczył, że choć zużycie węgla będzie stopniowo spadać – m.in. wraz z rozwojem energetyki gazowej i planowanym odejściem od węgla brunatnego w perspektywie 8–10 lat – to w okresie przejściowym surowiec ten pozostanie istotny dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Samorządy o wyzwaniach transformacji

Wicemarszałek województwa śląskiego Leszek Pietraszek podkreślił, że zamykanie kopalń wiąże się z koniecznością odpowiedniego przygotowania lokalnych społeczności.

Zwrócił uwagę na trwające prace nad aktualizacją strategii województwa oraz dyskusje dotyczące podziału środków w nowej perspektywie unijnej, w której nie przewidziano już Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

Jak zaznaczył Pietraszek, dla takich miejsc jak Rydułtowy transformacja oznacza nie tylko zmiany w energetyce, ale także głębokie procesy społeczne i gospodarcze. Kluczowe jest planowanie nowych funkcji terenów pokopalnianych jeszcze przed zamknięciem zakładów, aby mogły one płynnie przejść do nowej roli w lokalnej gospodarce.