W ciągu dwóch lat ma powstać narodowa strategia leśna

Przedstawiciel MKiŚ zapewnił, że w prace nad dokumentem będzie zaangażowane szerokie grono interesariuszy – m.in. przemysł drzewny, Lasy Państwowe, samorządy, organizacje przyrodnicze, strona społeczna.

Polityka leśna a zmiany klimatu

Jak podkreślił, resort klimatu odpowiada za politykę leśną państwa w kontekście zmian klimatycznych. “Będziemy musieli przyspieszyć w niektórych miejscach przebudowę drzewostanów, być może w niektórych aspektach obniżyć wiek rębności po to, żeby radzić sobie ze zmianami klimatycznymi” – dodał Dorożała. Zwrócił uwagę, że takie gatunki drzew jak świerk czy sosna radzą sobie coraz gorzej.

Pytany o perspektywę czasową, jaką obejmie nowa strategia, wiceminister powiedział, że zostanie to określone w trakcie prac.

Handel drewnem i jego eksport nie leżą w gestii MKiŚ

Dorożała zwrócił też uwagę, że kwestie związane z międzynarodowym handlem drewnem i jego eksportem nie leżą w gestii ministerstwa klimatu; inicjatywę w tej sprawie podjął resort rozwoju i technologii. Według wiceministra, MRiT powinien skupiać się m.in. na wywozie drewna poza UE.

Dorożała odniósł się również do pomysłu wprowadzenia dodatkowej grupy GTU do rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju ws. szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Taką inicjatywę zgłosiły w ub.r. Lasy Państwowe. Jak tłumaczono wówczas, chodzi o to, by drewno stało się 14. grupą GTU. Według leśników pozwoliłoby to powiązać nieprzetworzone drewno z zapisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego ws. udostępniania na rynku unijnym i wywozu z UE niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów, a zatem lepiej kontrolować rynek.

“To rozwiązanie dotyczące stricte tego kodu (…) na ten moment nie wydaje się najbardziej efektywne” – ocenił Dorożała. Jego zdaniem naraziłby ono przedsiębiorców w Polsce “na dość istotne zmiany w kontekście sprzedaży drewna”. “Tego nie chcemy robić” – podkreślił. Przypomniał, że KAS pracuje nad wdrożeniem systemu e-faktur, który miałby ruszyć od nowego roku. “Ten system będzie rewolucyjnym narzędziem w kontekście tej kontroli, bo w tym kodzie (GTU – PAP) chodziło de facto o kontrolowanie konkretnego surowca, gdzie on jest wysyłany” – dodał.

Zwrócił ponadto uwagę, że resort klimatu, LP oraz KAS razem współpracują i prowadzą kontrole ws. drewna, kwestii jego przerobu w kraju.

Eksport drewna w ujęciu rok do roku wzrósł

Wiceminister przyznał, że eksport drewna w ujęciu rok do roku wzrósł, choć w drugiej połowie 2024 r. nastąpił spadek wysyłki drewna w odniesieniu do pierwszej połowy ub.r. Przypomniał, że Komisja Europejska ogłosiła przesunięcie stosowania rozporządzenia w sprawie wylesiania o rok; ma ono wejść w życie 30 grudnia 2025 r. “To rozporządzenie (EUDR – PAP) może być strategiczne ważne (…), żeby kontrolować, co przyjeżdża i wyjeżdża” – zaznaczył Dorożała.

Celem rozporządzenia EUDR jest ograniczenie obrotu określonymi towarami, których produkcja jest związana z wylesianiem i degradacją lasów.

Co z drewnem energetycznym?

Wiceszef MKiŚ poinformował także, że na przełomie sierpnia i września br. mają wejść w życie przepisy ws. definicji drewna energetycznego. “To rozporządzenie jest gotowe. W maju będzie notyfikacja UE. Umówiliśmy się na trzymiesięczny okres wdrożenia. Na przełomie sierpnia/września rozporządzenie ws. definicji drewna energetycznego wchodzi w życie” – dodał.

Przypomniał, że rozporządzenie ma spowodować, iż w energetyce przestanie być spalane pełnowartościowe drewno. Według szacunków – jak podał – może to być od kilkudziesięciu tysięcy do 1,5 mln m sześc. drewna, które trafi na rynek.

Sytuacja finansowa Lasów Państwowych

Dorożała na konferencji odniósł się też m.in. do sytuacji finansowej Lasów Państwowych. Jak podkreślił, informacje o kiepskiej sytuacji gospodarstwa czy stracie finansowej to “dezinformacja i demagogia używana do celów politycznych”. Przypomniał, że prognoza na 2024 r. zakładała wynik na poziomie 400 mln zł, a ostatecznie był on dwa razy wyższy. Lasy Państwowe informowały w piątek, że za ub.r. osiągnęły wynik finansowy na poziomie ok. 764 mln zł netto, przy planowanym wyniku w wysokości ok. 350 mln zł. Prognoza finansowa zakłada, że w 2025 r. zysk wyniesie ok. 400 mln zł.

Problemy z dostępnością surowca drzewnego w Polsce

Wiceminister przekonywał, że zarówno tzw. moratorium drzewne, przywrócenie systemu certyfikowania drewna FSC, nowe zasady sprzedaży drewna czy dodatkowe kontrole nie wypłynęły na dostępność surowca drzewnego w Polsce. “Pewne spowolnienie w tej przestrzeni biznesowej, branżowej nie wynika z tego, co działo się przez ten rok w ministerstwie klimatu czy w Lasach Państwowych. To bardziej złożony element” – podkreślił.

Przypomniał, że średnia cena sprzedawanego drewna w Polsce w 2024 r. była o 15 proc. tańsza niż rok wcześniej, a w przypadku sosny tartacznej była niższa o 10 proc.

Wiceminister przekonywał, że problemy pojawiające się na rynku drewna wynikają m.in. z wojny na Ukrainie i embarga na tani surowiec z Białorusi. Zwrócił uwagę też na ceny energii. Przekonywał, że działania, takie jak m.in. nowela ustawy wiatrakowej, mają pozwolić na ich spadek.

Mikołaj Dorożała zarzucił też poprzednikom, że to oni “byli o krok, żeby sprywatyzować Lasy Państwowe”. “To co zrobiła ekipa Suwerennej Polski w Lasach Państwowych z pół miliardem nieprawidłowości, z 70 sprawami w prokuraturze, które są, to najlepszy dowód, że to wy chcieliście sprywatyzować Lasy Państwowe w ramach swoich własnych, partykularnych, partyjnych interesów. Nie pozwolimy sprywatyzować Lasów Państwowych, tego możecie być państwo pewni” – powiedział wiceminister.