Wody Polskie wskazały ok. 4 tys. lokalizacji pod hydroenergetykę. Brak inwestorów może oznaczać rozbiórkę urządzeń

Jak poinformował na konferencji prasowej prezes Wód Polskich (WP), Mateusz Balcerowicz, na liczącej prawie 4 tys. pozycji liście obiektów piętrzących znalazły się wszystkie istniejące spiętrzenia w rodzaju jazów czy progów, które są własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wody Polskie. WP oszacowały łączny potencjał energetyczny wszystkich wskazanych miejsc na 655 MW mocy i 4,86 TWh rocznej produkcji energii elektrycznej. To niecałe 3 proc. zużycia energii elektrycznej z ostatnich lat, wynoszącej rocznie ok. 170 TWh.

Weryfikacja po stronie inwestorów

– Nie wszystkie wskazane lokalizacje nadają się do wykorzystania. To inwestor musi sobie to zweryfikować – podkreślił prezes Balcerowicz. Zastrzegł, że potencjał energetyczny wskazanych miejsc jest bardzo różny. – Czasami pozwolą zasilić jeden dom, czasami pozwalają zasilić np. budynek użyteczności publicznej, czasami małą gminę – wyjaśnił. Jak zaznaczył, dzięki takiemu podejściu realizacja projektów hydroenergetycznych nie będzie wymagać nowych zapór czy zbiorników, co zminimalizuje wpływ na środowisko, ograniczy koszty i przyspieszy proces inwestycyjny.

Warunki dzierżawy i wymogi środowiskowe

Prezes Balcerowicz zastrzegł, że chętni inwestorzy dostaną pozwolenia, na podstawie których będą mogli zawrzeć umowy dzierżawy gruntu i urządzenia wodnego, ale zostaną zobowiązani do udrożnienia cieku dla migracji organizmów wodnych, np. poprzez budowę przepławki. Zgodnie z propozycją Wód Polskich, inwestorzy będą mogą skorzystać z możliwości dzierżawy gruntów Skarbu Państwa na preferencyjnych warunkach, co znacząco obniży bariery wejścia w sektor hydroenergetyki.

Brak chętnych a likwidacja piętrzeń

– Jeżeli ktoś się po to nie zgłosi, to dla nas jest to dowód na to, że to piętrzenie w tym miejscu nie ma sensu. Jeśli nikt się nie zgłosi, i obiekt nie służy do innego celu, może to otworzyć drogę do jego usunięcia, o ile dane urządzenie nie służy do piętrzenia wody dla innych celów, np. rolniczych – podkreślił szef Wód Polskich. Jak przypomniał, europejskie rozporządzenie Nature Restoration Law przewiduje, że każde państwo UE musi się wykazać likwidacją migracyjnych barier na rzekach.

Renaturyzacja rzek w Polsce

Polska, wdrażając Nature Restoration Law planuje udrożnienie co najmniej 1,5 tys. z ok. 150 tys. km cieków wodnych i usunięcie ponad 300 barier migracyjnych poprzez projekty w ramach programów jak LIFE i FEnIKS. Celem jest przywrócenie naturalnej dynamiki rzek (renaturyzacja), co ma zwiększyć retencję i bioróżnorodność, wpisując się w unijne cele odtworzenia 20 proc. zniszczonych ekosystemów.