Od 1 kwietnia nabór wniosków o dotacje na uprzątanie odpadów SUP. W puli 60 mln zł i tylko 30 dni na przygotowanie i złożenie dokumentów

Samorządy mają tylko 30 dni złożenie wniosków o dotacje na uprzątanie odpadów SUP. 1 kwietnia 2026 rusza nabór na dofinansowanie dla samorządów na uprzątanie i przetwarzanie odpadów z tworzyw sztucznych. Środki te mogą zostać przeznaczone na zagospodarowanie takich odpadów jak kubki, pojemniki na żywność czy uciążliwe filtry tytoniowe.

Inicjatywa ta bezpośrednio wspiera realizację ustawowej hierarchii sposobów postępowania z odpadami, kładąc nacisk na zapobieganie ich powstawaniu oraz uszczelnianie systemów selektywnej zbiórki. Jak wskazuje Paweł Augustyn, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW: „Wspieramy samorządy w realnym ograniczaniu negatywnego wpływu odpadów z tworzyw sztucznych na środowisko. […] To kolejny krok w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym oraz budowania czystej, bezpiecznej przestrzeni publicznej dla mieszkańców”.

Cele programu – w tym planowane ograniczenie masy składowanych odpadów o co najmniej 4 mln Mg rocznie mają przełożyć się na wymierne oszczędności dla budżetów gminnych. Beneficjenci otrzymują narzędzie finansowe pozwalające na redukcję kosztów operacyjnych związanych z usuwaniem odpadów z przestrzeni publicznej.

Kto może wystąpić o wsparcie z programu SUP?

Katalog beneficjentów jest ściśle zdefiniowany i obejmuje podmioty odpowiedzialne za publiczne systemy gospodarki odpadami: gminy, związki międzygminne, związki metropolitalne.

Program dedykowany jest podmiotom posiadającym ustawowe kompetencje do utrzymania czystości, co ma zagwarantować, że dotacje trafią do podmiotów bezpośrednio walczących z zanieczyszczeniem tworzywami sztucznymi.

MKiŚ rezygnuje z pomysłu różnicowania opłat za odpady w zależności od ich masy

Obszary wsparcia i katalog produktów objętych dofinansowaniem

Program finansuje przedsięwzięcia koncentrujące się na produktach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (Single-Use Plastics). Zakres wsparcia obejmuje:

• Zbieranie, transport i przetwarzanie odpadów SUP wymienionych w sekcjach I i III załącznika nr 9 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. W sekcjach tych wymienia się: pojemniki na żywność (przeznaczoną do bezpośredniego spożycia, zazwyczaj z opakowania); paczki i owijki wykonane z elastycznych materiałów, zawierające żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia; pojemniki na napoje o pojemności do trzech litrów; kubki na napoje, w tym ich pokrywki i wieczka; lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego; wyroby tytoniowe z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne oraz filtry sprzedawane do używania z wyrobami tytoniowymi.
• Utworzenie i utrzymanie systemów publicznych dedykowanych zbieraniu tych odpadów.
• Uprzątanie oraz transport i przetwarzanie szerokiego katalogu odpadów SUP wymienionych w całym załączniku nr 9 do wspomnianej ustawy.

Szczególny nacisk w ramach naboru położono na zagospodarowanie pojemników na żywność oraz wyrobów tytoniowych, co wynika z ich dominującego udziału w strumieniu odpadów zaśmiecających przestrzeń publiczną.

Finansowanie tych działań ma pozwolić samorządom skutecznie walczyć z tzw. litteringiem, czyli pozostawianiem drobnych odpadków w miejscach publicznych (ulice, parki, lasy). Refundacja kosztów transportu i utrzymania infrastruktury ma odciążyć lokalne środki, które mogą zostać przekierowane na inne cele komunalne.

Budżet naboru i algorytm wyliczania dotacji

Alokacja na nabór w 2026 roku wynosi 60 mln zł, przy czym cały program jest rozplanowany na lata 2026–2030. Wsparcie ma charakter dotacyjny i ryczałtowy – JST nie muszą przedstawiać faktur za konkretne koszty kwalifikowane.

Kwotę dofinansowania (D) oblicza się według wzoru:

Gdzie poszczególne zmienne oznaczają:

D: Kwota dofinansowania [zł].

ΣWW: Suma wpływów z tytułu opłat produktowych (art. 3k ust. 1 i 2, art. 3m ust. 1 oraz dodatkowej opłaty z art. 3m ust. 2), powiększona o odsetki bankowe i pomniejszona o koszty obsługi (art. 3n ust. 3).

ΣLm: Suma liczby mieszkańców we wszystkich gminach, których wnioski zostały poprawnie złożone i zarejestrowane w danym roku.

Lm: Liczba mieszkańców w danej gminie lub związku (wg danych GUS na 31 grudnia roku poprzedzającego).

Warto zwrócić uwagę, że ΣLm obejmuje tylko mieszkańców gmin, które faktycznie złożyły wnioski. Oznacza to, że stawka na mieszkańca nie jest stała. Jeśli mniej samorządów zdecyduje się na udział, kwota przypadająca na jednego mieszkańca w aplikujących gminach ulegnie zwiększeniu.

Jak i kiedy złożyć wniosek o dotację SUP?

Nabór wniosków rusza 1 kwietnia i potrwa do 30 kwietnia 2026 r. Dokumentację należy przygotować wyłącznie w formie elektronicznej poprzez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD).

Wniosek musi zostać podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez osobę upoważnioną oraz uzyskać kontrasygnatę skarbnika. Koordynatorem programu ze strony NFOŚiGW jest Katarzyna Marzantowicz (kontakt: [email protected] , telefon: 724-700-842). Zapytania ws. ogłoszonego naboru i/lub złożonych wniosków o dofinansowanie należy kierować na adres e-mail: [email protected]

Kryteria oceny i etapy rozpatrywania wniosków w NFOŚiGW

NFOŚiGW stosuje zerojedynkowy system oceny „0-1” (spełnia/nie spełnia). Pod uwagę brane są: terminowość, kompletność wniosku, status beneficjenta, brak zaległości wobec Funduszu oraz zgodność celu z programem SUP.

Lista kontrolna do oceny wniosku:

• Czy wniosek złożony został w terminie (01.04 – 30.04.2026) przez GWD.
• Czy niosek jest kompletny, na właściwym formularzu i z wymaganymi podpisami.
• Czy Wnioskodawca mieści się w katalogu Beneficjentów (gmina/związek).
• Brak zaległości publicznoprawnych i cywilnoprawnych wobec NFOŚiGW.
• Cel i rodzaj przedsięwzięcia zgodny z programem (produkty SUP).
• Forma i intensywność wsparcia zgodna z wytycznymi.

W przypadku braków, Wnioskodawca otrzyma wezwanie do poprawy wniosku w ciągu 5 dni roboczych. Termin wypłaty środków zależy od jakości wniosku: wnioski bezbłędne zostaną sfinansowane do 31 sierpnia, natomiast te korygowane do 31 grudnia 2026 r.

Kluczowe warunki umowy i wypłaty środków

Zasady finalizacji dofinansowania są uproszczone do minimum. Kluczowe jest prawidłowe wypełnienie wniosku i dochowanie terminów, gdyż dotacja ma charakter ryczałtowy. JST może złożyć tylko jeden wniosek w roku kalendarzowym. Za moment zawarcia umowy uznaje się faktyczną wypłatę dotacji na rachunek JST. Wnioskodawca nie podpisuje odrębnego dokumentu papierowego.

Program „SUP – uprzątanie i zbieranie” ma być dla samorządów nie tylko szansą na pozyskanie bezzwrotnych dotacji, ale przede wszystkim realnym wsparciem w budowaniu nowoczesnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Krótki, zaledwie 30-dniowy termin naboru oraz zerojedynkowy system oceny sprawiają, że samorządy muszą wykazać się dużą sprawnością w przygotowaniu dokumentacji elektronicznej. Brak konieczności rozliczania faktur to duże uproszczenie, jednak ryczałtowy charakter dotacji wymusza na gminach bezbłędne określenie danych o liczbie mieszkańców, od których zależy ostateczna kwota wsparcia.

Ogłoszenie o naborze, regulamin oraz program SUP znajdują się na stronie: 

„SUP – uprzątanie i zbieranie oraz transport i przetwarzanie odpadów”