Azbest usuną za darmo. Ruszyły nabory wniosków o dofinansowanie

W części gmin usunięcie i utylizacja materiałów zawierających azbest będzie darmowa. Tak jest m.in. w Radecznicy czy Czaplinku. W Szczecinie dodatkowo o 50 proc. dotację mogą starać się przedsiębiorstwa. Wnioski w większości gmin można składać do połowy lub do końca stycznia.

Od kilku lat w Polsce podejmowane są działania związane z utylizacją tego minerału.  Szkodliwe dla zdrowia płyty eternitowe, zawierające azbest, najczęściej pokrywają dachy domów, garaży i pomieszczeń gospodarczych.

W ramach dofinansowanie pokryte zostaną koszty bezpiecznego demontażu, transportu i utylizacji szkodliwych płyt eternitowych. W Polsce od 2010 r. jedyną dopuszczalną metodą utylizacji azbestu jest umieszczanie go na składowiskach odpadów niebezpiecznych i zasypywanie ziemią. Zazwyczaj zakopuje się je poniżej dwóch metrów pod ziemią lub składuje w opuszczonych kopalniach. Dzięki temu zawarty w nich krzem może wrócić do naturalnego obiegu.

Przyczyna chorób płuc

Uszkodzone płyty eternitowe mogą stać się przyczyną poważnych chorób. Cienkie włókna azbestu mogą wnikać do dolnych dróg oddechowych, wbijać się w płuca i powodować m.in. choroby nowotworowe.

– Płyty eternitowe, które nie są uszkodzone nie pylą i nie są niebezpieczne dla zdrowia – tłumaczy prof. Włodzimierz Urbaniak z Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. – Niegdyś używało się azbestu także w formie miękkiej, do sznurów, kartonów, izolacji w piecykach czy w suszarkach do włosów. Od 1997 r. miękki azbest został wycofany, pozostała jednak kwestia uporania się z nim w postaci twardszej – mówi profesor.

Obecnie materiały zawierające azbest usuwa się w zależności od stopnia pilności. Przykładowo, na płytach eternitowych pokrywających dachy robi się testy punktowe, dzięki którym można sprawdzić, czy dana płyta pyli i w jakim stopniu. W razie potrzeby można ją tymczasowo zabezpieczyć farbą, zaklejając ją lub przykrywając.

Nie ściągać na własną rękę

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, pylące wyroby azbestowe muszą być usuwane lub naprawiane i ściśle kontrolowane. Tego typu elementy powinna demontować profesjonalna firma, która została przeszkolona do pracy z azbestem.

Ponadto osoby demontujące muszą być ubrane w specjalistyczną odzież ochronną i używać narzędzi przeznaczonych do demontażu niebezpiecznych materiałów tego typu. Płyty eternitowe można demontować samodzielnie tylko w jednym przypadku – wyłącznie na własnej posesji i po uprzednim przeszkoleniu. Odpowiednio zabezpieczony materiał trzeba później przekazać do utylizacji profesjonalnej firmie.

– Problem polega na tym, że 80 proc. osób które wiedzą, że mają na swojej posesji elementy zawierające azbest, nie zgłasza tego do odpowiednich urzędów. W związku z tym znaczna część z nich jest poza kontrolą – podkreśla prof. Urbaniak.

Pyły azbestowe w smogu

Pyły azbestowe są także składnikiem smogu. Podobnie jak inne pyły mogą przemieszczać się o kilkanaście kilometrów i tworzyć część szkodliwej chmury. – Azbest zawsze występował w naturze. Niestety wprowadzono go zbyt dużo w sztuczny sposób, a przez to zaburzona została pewna naturalna harmonia – mówi prof. Włodzimierz Urbaniak.

Badając smog, sprawdza się także stężenie w nim pyłów azbestowych, które są jednymi z najbardziej szkodliwych. W Polsce wszystkie materiały zawierające azbest, w założeniu, mają być usunięte do 2032 r.