Ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego w planowaniu przestrzeni obszarów wiejskich
Społeczna niedoskonałość mechanizmów rynkowych ujawniła się w dziedzinie gospodarki przestrzennej dość wcześnie. Jej przejawami były m.in. spekulacja gruntami, bezplanowa zabudowa i niski standard osiedli mieszkaniowych, uciążliwe sąsiedztwo zakładów przemysłowych, tworzenie się dzielnic ubóstwa, uciążliwe warunki dojazdów do pracy, brak i niska jakość terenów zieleni czy dewastacja gleb.
Ten stan rzeczy był obiektem troski i krytyki ze strony działaczy społecznych, architektów i urbanistów. Wywoływał także liczne protesty społeczności lokalnych. Od połowy XIX w. samorządy i władze lokalne zaczęły stosować różne formy regulacji prawnych, a później planowania urbanistycznego, aby poprawić istniejący stan lub zapobiegać jego pogarszaniu się. Ruch reform miejskich wypracował i wdrożył następujące instrumenty racjonalnego użytkowania przestrzeni:
· wywłaszczanie i przymusowy wykup terenów niezbędnych do przeprowadzenia zamierzeń publicznych,
· prawo pierwokupu terenów prywatnych w przypadku transakcji kupna-sprzedaży,
· przekazywanie terenów publicznych w użytkowanie prywatne jedynie na zasadzie wieczystej dzierżawy (o...
