Plany Utrzymania Wód to kluczowy element zarządzania zasobami wody

Plan Utrzymania Wód (PUW) jest dokumentem podsumowującym i oceniającym planowane na kolejne lata działania utrzymaniowe. Ich realizacja może być konieczna w przypadku wystąpienia zagrożeń związanych z wodami, które mogą wpłynąć na ludzi, mienie oraz infrastrukturę.

PUW stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi, mający na celu:

• ochronę przed powodzią oraz usuwanie jej skutków,
• kontrolę spływu lodu i przeciwdziałanie powstawaniu niekorzystnych zjawisk lodowych,
• utrzymanie warunków umożliwiających korzystanie z wód, w tym zapewnienie odpowiedniego poziomu zwierciadła wody dla funkcjonowania urządzeń wodnych, obiektów mostowych, rurociągów i linii energetycznych,
• zapewnienie warunków eksploatacyjnych śródlądowych dróg wodnych,
• prawidłowe działanie urządzeń wodnych oraz ich odpowiedni stan techniczny i funkcjonalny.

Ustawa Prawo wodne wskazuje, że utrzymanie wód obejmuje działania wynikające z PUW, natomiast inne działania mogą być realizowane tylko wtedy, gdy „nie wywierają one istotnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych” lub gdy „zachodzi pilna i uzasadniona konieczność realizacji tych działań z uwagi na zapewnienie ochrony przed powodzią lub suszą oraz w związku z koniecznością usunięcia skutków powodzi lub suszy.”

Brak opracowania PUW skutkowałby brakiem kompleksowej oceny oddziaływań planowanych działań utrzymaniowych, co uniemożliwiłoby analizę potencjalnych negatywnych skutków oraz zastosowanie środków minimalizujących te oddziaływania.

Zakres działań zawartych w PUW

PUW obejmuje następujące działania utrzymaniowe:

1. Wykaszanie roślin z dna oraz brzegów śródlądowych wód powierzchniowych.
2. Usuwanie roślin pływających i korzeniących się w dnie śródlądowych wód powierzchniowych.
3. Usuwanie drzew i krzewów porastających dno oraz brzegi śródlądowych wód powierzchniowych.
4. Usuwanie ze śródlądowych wód powierzchniowych przeszkód naturalnych oraz wynikających z działalności człowieka.
5. Zasypywanie wyrw w brzegach i dnie śródlądowych wód powierzchniowych oraz ich zabudowa biologiczna.
6. Udrażnianie śródlądowych wód powierzchniowych przez usuwanie zatorów utrudniających swobodny przepływ wód oraz usuwanie namułów i rumoszu.
7. Remont lub konserwacja ubezpieczeń w obrębie urządzeń wodnych i budowli regulacyjnych.
8. Rozbiórka lub modyfikacja tam bobrowych oraz zasypywanie nor bobrów lub innych zwierząt w brzegach śródlądowych wód powierzchniowych.

PUW nie obejmuje działań związanych z regulacją wód, renaturyzacją wód, tworzeniem i odtwarzaniem terenów zalewowych, budową nowych urządzeń wodnych, rozbudową, przebudową, rozbiórką lub likwidacją urządzeń wodnych oraz remontem urządzeń melioracji wodnych.

Znaczenie PUW w zarządzaniu wodami

Plan Utrzymania Wód nie jest dokumentem ukierunkowanym na poprawę stanu wód, lecz instrumentem zarządzania zasobami wodnymi w celu zapewnienia ochrony przed powodzią, spływu lodu, przeciwdziałania niekorzystnym zjawiskom lodowym oraz zapewnienia warunków do korzystania z wód i prawidłowego funkcjonowania urządzeń wodnych.

Wskazane w projektach PUW odcinki wód, objęte działaniami utrzymaniowymi, oznaczają jedynie potencjalną konieczność ich realizacji, w zależności od faktycznego zagrożenia.

Przestrzeganie przepisów prawa

Wszystkie działania utrzymaniowe muszą być prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym Ustawą o ochronie przyrody. Realizacja działań utrzymaniowych wymaga uzyskania stosownych pozwoleń i decyzji administracyjnych, takich jak decyzje dotyczące wycinki drzew czy zgłoszenia działań do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska.