GIOŚ: obecne warunki atmosferyczne sprzyjają większej emisji i kumulacji zanieczyszczeń powietrza

Od początku 2025 roku najwyższe średniodobowe stężenie pyłu zawieszonego PM10 wystąpiło 17 lutego w Radomsku i wyniosło 192,3 mikrogramów na m³ – poinformował w środę rzecznik Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ) Tomasz Matusiak.

Według GIOŚ w analogicznym okresie 2024 r (od 1 stycznia do 18 lutego) epizodów wysokich stężeń pyłu zawieszonego obejmującego znaczny obszar Polski było nieco mniej. Epizody te nie przekraczały 3 dni. W 2025 r. takich epizodów było więcej, zwłaszcza w lutym, i trwały one nieco dłużej: nawet 6 dni – poinformował Matusiak.

Epizody smogowe

Rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) Piotr Siergiej, poproszony o komentarz na temat stanu powietrza w Polsce przypomniał, że w tym sezonie grzewczym, ze względu na pogodę w Polsce, mamy tzw. epizody smogowe. Są to kilkudniowe interwały, w czasie których stężenia pyłów zawieszonych mogą sięgać do 250 lub 300 mikrogramów na metr sześcienny.

Rzecznik PAS wyjaśnił, że smog w Polsce wynika głównie z sposobu ogrzewania domów w Polsce – często przy pomocy pozaklasowych kotłów, czyli tzw. kopciuchów. Jak podał, sektor komunalno-bytowy odpowiada za 90% całkowitej emisji pyłu zawieszonego.

Prognozowana jakość powietrza

W ostatnich dniach nad Polską znajduje się rozległy wyż, któremu towarzyszą niskie temperatury i prędkości wiatru. Matusiak zwrócił uwagę, że pogoda wpływa na długość utrzymywania się smogu. – Oczywiście warunki atmosferyczne mają istotny wpływ na jakość powietrza. Ujemne temperatury skutkują zwiększoną emisją zanieczyszczeń pochodzących z ogrzewania domów i mieszkań, co w połączeniu ze słabym wiatrem powoduje znaczną kumulację stężeń zanieczyszczeń, w tym pyłów zawieszonych – podkreślił.

Według komunikatu GIOŚ ws. aktualnej i prognozowanej jakości powietrza w Polsce we wtorek 18 lutego w godzinach porannych warunki meteorologiczne sprzyjały kumulacji zanieczyszczeń. Wysokie stężenia pyłu zawieszonego PM10 obserwowane były w centrum i na południu Polski w województwach: dolnośląskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, śląskim, świętokrzyskim. (W momencie publikacji tej depeszy danych za środę jeszcze nie podano.)

Smog powstaje przy intensywnej emisji zanieczyszczeń lub prekursorów tych zanieczyszczeń w warunkach atmosferycznych niesprzyjających rozpraszaniu – przy bezwietrznej pogodzie, podczas inwersji temperatury czy zaleganiu układów wysokiego ciśnienia. Tradycyjnie rozróżnia się dwa rodzaje smogu: smog zimowy, kwaśny, typu londyńskiego – i smog letni, fotochemiczny, typu Los Angeles.