Zakończono ocenę wniosku. „Cyberbezpieczny Wodociąg” coraz bliżej startu

Branża wodociągowo-kanalizacyjna od miesięcy czekała na ten moment – w obliczu rosnących zagrożeń cybernetycznych inwestycje w bezpieczeństwo stają się równie ważne, jak modernizacje infrastruktury fizycznej.

Według informacji, nabór zostanie uruchomiony w najbliższych tygodniach, a przedsiębiorstwa będą miały ok. 30 dni na przygotowanie i złożenie wniosków. Cały proces zostanie przeprowadzony w oparciu o jasno określone kryteria, a środki będą dostępne w formie bezzwrotnego wsparcia z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Czym jest „Cyberbezpieczny Wodociąg”?

Projekt „Cyberbezpieczny Wodociąg” powstał w odpowiedzi na potrzeby sektora wod-kan związane z wdrażaniem unijnej dyrektywy NIS2. Dokument ten nakłada na operatorów usług kluczowych i wybrane podmioty publiczne obowiązki związane z zarządzaniem ryzykiem oraz ochroną systemów teleinformatycznych. Celem programu jest zwiększenie cyberodporności przedsiębiorstw, co przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo dostaw wody, prawidłowe funkcjonowanie kanalizacji i ochronę środowiska.

Granty skierowane będą do operatorów usług kluczowych, jednostek samorządu terytorialnego oraz spółek prawa handlowego realizujących zadania użyteczności publicznej. Warunkiem ubiegania się o wsparcie jest wykorzystywanie technologii operacyjnych (OT) w przemysłowych systemach sterowania (ICS) – czyli rozwiązań sterujących pracą infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej.

Zakres wsparcia – trzy filary bezpieczeństwa

Przedsiębiorstwa, które otrzymają grant, będą mogły inwestować w trzy strategiczne obszary:

1. Organizacja procesów – wdrożenie rozwiązań i procedur minimalizujących ryzyko ataków, w tym audyty bezpieczeństwa, opracowanie planów reagowania na incydenty czy stworzenie polityk ochrony danych.
2. Technologia – zakup i modernizacja sprzętu oraz oprogramowania, które podniosą poziom ochrony systemów OT i IT, np. firewalle, systemy detekcji intruzów czy zabezpieczenia komunikacji sieciowej.
3. Kompetencje – szkolenia i certyfikacje dla pracowników, które pozwolą im skutecznie rozpoznawać, zapobiegać i reagować na zagrożenia cybernetyczne.

Tak szeroki zakres wsparcia sprawia, że projekt może przynieść trwałą poprawę bezpieczeństwa cyfrowego w całej branży.

Finansowanie – zasady i limity

Program będzie finansowany w formule pomocy de minimis, co oznacza, że maksymalna wartość wsparcia dla jednego podmiotu wyniesie równowartość 300 tys. euro w okresie trzech lat. Ważne jest, aby wnioskodawcy uwzględnili dotychczas otrzymaną pomoc de minimis – informacje o niej można sprawdzić w bazie SUDOP. Całkowita alokacja środków na konkurs to 328,5 mln zł, co pozwoli na objęcie wsparciem znaczącej liczby przedsiębiorstw.

Koszty kwalifikowalne obejmą okres od 1 stycznia 2025 r. do 30 czerwca 2026 r., a VAT nie będzie finansowany w ramach programu.

Dlaczego to ważne dla branży wod-kan?

Systemy wodociągowo-kanalizacyjne są coraz bardziej zinformatyzowane. Zdalne sterowanie przepompowniami, monitorowanie jakości wody czy zarządzanie ciśnieniem w sieci – wszystko to odbywa się za pomocą rozwiązań cyfrowych. Niestety, im bardziej zaawansowana jest technologia, tym większe ryzyko jej zaatakowania. Przykłady z innych krajów pokazują, że próby ingerencji w systemy wodociągowe nie są fikcją, a skutki mogą być poważne – od przerw w dostawie wody po zagrożenie zdrowia mieszkańców.

Dlatego „Cyberbezpieczny Wodociąg” to nie tylko projekt grantowy, ale realna inwestycja w bezpieczeństwo publiczne. To także szansa, by mniejsze podmioty, które dotychczas nie miały środków na kompleksowe rozwiązania, mogły wdrożyć nowoczesne systemy ochrony.

Co dalej?

Oficjalne ogłoszenie konkursu nastąpi wkrótce, wraz z publikacją szczegółowej dokumentacji. Przedsiębiorstwa już teraz powinny przygotować się do aplikowania – przeprowadzić wstępny audyt cyberbezpieczeństwa, oszacować potrzeby i określić priorytety inwestycji. Czas na złożenie wniosku będzie ograniczony, a odpowiednie przygotowanie może zadecydować o sukcesie.