Dopłaty do węgla o obniżonej emisyjności? PGG przedstawia argumenty

PGG już w listopadzie ubiegłego roku wprowadziła do sprzedaży groszki o obniżonej emisyjności, oznaczone znakiem „Klasa Błękitny”. Produkty Karolinka Błękitny oraz Pieklorz Błękitny – jak informowała wówczas spółka – miały emitować do środowiska co najmniej o 30 proc. mniej substancji szkodliwych niż tradycyjne groszki, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej kaloryczności.

W produkcji tych paliw wykorzystywany jest tzw. błękitny węgiel, otrzymywany z węgla kamiennego w technologii odgazowania termicznego. Proces ten pozwala na ograniczenie emisji części zanieczyszczeń odpowiedzialnych za smog, choć nadal opiera się na spalaniu paliwa kopalnego.

Podczas poniedziałkowego spotkania z dziennikarzami wiceprezes PGG ds. sprzedaży Iwona Szczygioł zapowiedziała, że jeszcze w tym kwartale do oferty trafią kolejne produkty: Karolinka Błękitny Premium oraz Pieklorz Błękitny Premium. W ich przypadku redukcja emisji substancji smogowych ma wynosić minimum 55 proc. w porównaniu z klasycznymi paliwami tego typu.

Strategia produktowa i wyniki sprzedaży

Jak wskazywała wiceprezes, w ostatnich dwóch latach PGG opracowała i wdrożyła strategię produktową, której celem jest optymalizacja parametrów jakościowych węgla oraz maksymalizacja sprzedaży surowca ze wszystkich kopalń. Trafność tej strategii ma potwierdzać m.in. przekroczenie w 2025 r. planu sprzedaży o 200 mln zł.

Podstawowym produktem PGG pozostają miały energetyczne kierowane do energetyki zawodowej, ciepłownictwa i przemysłu. Równolegle spółka produkuje jednak węgiel opałowy dla gospodarstw domowych, w sortymentach grubych i średnich. To właśnie w tej drugiej grupie rozwijana jest linia „Klasa Błękitny”, postrzegana przez spółkę jako odpowiedź na rosnące wymagania regulacyjne i społeczne dotyczące ograniczania emisji.

PGG konfrontuje linię Błękitny z “Czystym Powietrzem”

PGG argumentuje, że tylko węgle z linii Błękitny mogą stanowić alternatywę dla tzw. produktów „ostatniej mili” w transformacji energetycznej kraju. Zdaniem spółki gospodarstwa domowe, które spalają to paliwo, mogą znacząco ograniczyć emisję smogu, a jednocześnie stopniowo przygotowywać się do większych inwestycji związanych z przejściem na źródła bezemisyjne.

Wiceprezes Szczygioł zwracała uwagę na problemy programu Czyste Powietrze, wskazując, że nowe paliwa mogłyby być wykorzystywane bezpośrednio w istniejących instalacjach grzewczych, bez konieczności kosztownych modernizacji. 

Ta opinia wymaga korekty, bowiem program Czyste Powietrze obecnie wyszedł na prostą i dziś nie można goa nazywać problemowym. W ujęciu PGG linia Błękitny w perspektywie krótkoterminowej ma być rozwiązaniem tańszym, łatwiejszym do wdrożenia, choć – co trzeba zauważyć –  nie eliminuje problemu spalania węgla jako takiego.

Cena, dopłaty i ograniczenia technologiczne

PGG przyznaje, że istotną barierą w upowszechnieniu paliw z linii Błękitny jest ich cena. Groszki Karolinka Błękitny i Pieklorz Błękitny kosztują obecnie około 1,4 tys. zł brutto za tonę. Choć – zdaniem spółki – nie jest to cena bardzo wygórowana, w konkurencji z paliwami sprowadzanymi m.in. z Kazachstanu pozostaje ona relatywnie wysoka.

Spółka liczy więc na zewnętrzne wsparcie sprzedaży, np. w formie dopłat rzędu 200 zł do tony. Przy założeniu zabezpieczenia potrzeb 50 tys. gospodarstw domowych oznaczałoby to roczny koszt wsparcia na poziomie około 30 mln zł. Dla porównania, modernizacja tej samej liczby domów w ramach programu Czyste Powietrze wymagałaby – według ostrożnych szacunków – ponad 2 mld zł.

PGG dysponuje obecnie ilościami błękitnego węgla pozwalającymi na zaopatrzenie wspomnianych 50 tys. gospodarstw. Ograniczeniem pozostają jednak zdolności produkcyjne i logistyka. Surowiec musi być transportowany z Górnego Śląska do zakładów przetwórczych na północnym zachodzie kraju i z powrotem. W styczniu ubiegłego roku spółka sygnalizowała prace nad uruchomieniem wytwórni błękitnego węgla na Śląsku, co wpisywałoby się w postanowienia umowy społecznej dla górnictwa. Decyzje inwestycyjne mają jednak zależeć od reakcji rynku i rzeczywistego popytu.

Węgiel pozostaje rozwiązaniem przejściowym

Paliwa z oznaczeniem „Klasa Błękitny” mają spełniać zaostrzone normy jakości paliw stałych, które zaczną obowiązywać po 2031 r., wynikające m.in. z przepisów dotyczących monitorowania jakości paliw oraz nowych rozporządzeń resortowych. Nie zmienia to faktu, że coraz więcej regionalnych uchwał antysmogowych oraz celów polityki klimatycznej wskazuje na konieczność odejścia od spalania węgla jako docelowego źródła ciepła.

W tym kontekście błękitny węgiel można postrzegać jako rozwiązanie przejściowe – ograniczające skalę problemu, ale nie rozwiązujące go u źródła.