Czy eventy niszczą zieleń? Koalicja ZaZieleń Poznań proponuje standardy ochrony zieleni podczas imprez masowych

W miniony weekend poznańska Wola stała się areną zmagań ok. 2500 uczestników biegu Runmageddon. Impreza od początku budziła sprzeciw Klubu Przyrodników oraz Stowarzyszenia Wolna Wola. Na miejscu obecny był herpetolog Alex Flesch, który prowadził monitoring wpływu wydarzenia na lokalną faunę i florę. Pierwsze wnioski są alarmujące: dokumentacja zdjęciowa potwierdza zniszczenie muraw napiaskowych, na których bezpośrednio ustawiono ciężkie przeszkody. Badanie skutków degradacji terenu ma potrwać jeszcze kilkanaście dni po zakończeniu zawodów.

Brak opinii konserwatorskich i środowiskowych

Kontrowersje może budzić postawa Urzędu Miasta Poznania oraz zarządcy terenu – Grupy MTP. Mimo że Hipodrom Wola jest wpisany do rejestru zabytków, organizator nie uzyskał opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków. Miasto przyznało również, że nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, argumentując to brakiem formalnego wymogu w obowiązujących przepisach. Radna Dorota Bonk-Hammermeister, przewodnicząca Komisji Ochrony Środowiska, publicznie wyraziła szereg wątpliwości co do zasadności wyboru tej lokalizacji, co stoi w sprzeczności z oficjalną promocją biegu na portalu miejskim.

Zieleń jako „przestrzeń eventowa”

Społecznicy z Koalicji ZaZieleń Poznań zwracają uwagę, że sytuacja na Woli to wierzchołek góry lodowej. Podobne problemy dotyczą Parku Cytadela (obszar Natura 2000) oraz terenów wokół jeziora Rusałka, gdzie w 2023 r. alarmowano o zasypywaniu mokradeł. Brak jasnych standardów sprawia, że strategiczne dokumenty, takie jak Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu, pozostają martwymi zapisami. Aktywiści apelują o wprowadzenie transparentnych kryteriów, które określą, jakie aktywności są dopuszczalne na terenach wrażliwych przyrodniczo.

Postulaty – od ciszy po nadzór przyrodniczy

W reakcji na minione wydarzenia, społecznicy z Koalicji ZaZieleń Poznań wyartykułowali proponowane standardy organizacji wydarzeń w terenach zieleni, które opublikowali na Facebooku:

1. Zasada przezorności i szczególnej ostrożności: Zamiast domyślnej zgody na intensywną eksploatację terenu, każda decyzja o udostępnieniu cennego obszaru powinna być poparta opiniowaniem.
2. Rzetelna analiza środowiskowa i sezonowa: Organizacja wydarzeń masowych, cyklicznie powtarzanych musi być poprzedzona profesjonalną oceną skutków, która uwzględnia m.in. analizę sezonową (np. unikanie okresu lęgowego ptaków, który przypada m.in. na marzec i kwiecień). Zebrane informacje przez przyrodników.
3. Transparentność i konsultacje społeczne: pełna jawność procesu decyzyjnego, rzetelnej informacji publicznej oraz realnych konsultacji z mieszkańcami i organizacjami ekologicznymi jeszcze na etapie planowania wydarzeń. Informacje z monitoringu przyrodniczego, opracowywane na potrzeby jednostek miejskich powinny być udostępniane w sposób jawny i łatwo dostępny.
4. Ochrona zasobów niematerialnych (cisza): Miasto powinno traktować ciszę jako cenny zasób przyrodniczy, a nie jedynie tło, co wiąże się z ograniczeniem głośnego nagłośnienia w dolinach rzecznych i korytarzach ekologicznych. W tym celu powinny być opracowane standardy organizacji wydarzeń na terenach parków, lasów i cennych przyrodniczo. Podobne regulacje wprowadzają inne miasta.
5. Kryteria dopuszczalności imprez: Postuluje się wypracowanie jasnych wytycznych, które określałyby, jaki charakter imprezy jest dopuszczalny na terenach wrażliwych (np. mokradłach czy murawach napiaskowych), biorąc pod uwagę ich zdolność do regeneracji.
6. Respektowanie wartości kulturowych i zabytkowych: W przypadku miejsc takich jak Hipodrom Wola, Park Cytadela standardy muszą uwzględniać fakt wpisania terenu do rejestru zabytków, co nakłada na organizatora obowiązek szczególnej dbałości o substancję i wygląd miejsca. Równie uważnym podejściem należy objąć inne tereny zieleni, które były miejscem terroru w trakcie II Wojny Światowej tj. tereny wokół jeziora Rusałka.
7. Uzyskiwanie zgód: Standardem powinno być sprawdzanie i egzekwowanie konieczności uzyskania zezwoleń na odstępstwa od zakazów dotyczących płoszenia chronionych gatunków. O konieczności realizacji takich uzgodnień powinny informować jednostki miejskie, zarządcy miejskich terenów, wydający zgody na realizację wydarzeń masowych.

Apel do radnych i mieszkańców

Koalicja zachęca do wypracowania jasnych kryteriów dopuszczalności imprez na terenach wrażliwych (np. mokradłach). Aktywiści apelują również do mieszkańców o kontakt z radnymi miejskimi w celu poparcia zmian.