Raport: Polska wchodzi w okres kosztownych inwestycji w energetyce

Wyzwaniem dla światowej energetyki jest nie tyle rozwój odnawialnych źródeł energii, co zdolność ich finansowania i włączenia do systemów energetycznych. Dla Polski to początek kosztownych inwestycji i podejmowania decyzji w warunkach niepewności – wskazuje w raporcie firma Bain & Company.

Z raportu wynika, że do 2040 r. światowe zapotrzebowanie na energię elektryczną wzrośnie o 40–70 proc., a odnawialne źródła energii (OZE) będą zwiększać udział w miksie szybciej, niż wszystkie pozostałe technologie wytwarzania energii.

Trzy filary polskiej transformacji energetycznej

„Dla Polski i regionu CEE to trzy równoległe zadania: dynamiczny rozwój OZE, modernizacja i rozbudowa sieci oraz zapewnienie stabilnych mocy wytwórczych. Wymaga to nie tylko ogromnych nakładów inwestycyjnych, ale też bardzo precyzyjnej kolejności działań i dobrej koordynacji między rządem, regulatorami i inwestorami prywatnymi” – poinformował Adam Olszewski z firmy analitycznej Bain & Company.

Według prognozy za wzrost popytu na prąd tylko w niewielkim stopniu będą odpowiadać centra danych i elektryfikacja transportu. Większą rolę ma pełnić elektryfikacja ogrzewania – czyli instalacja pomp ciepła w domach – i rozpowszechnienie klimatyzacji.

Jednocześnie autorzy raportu zwrócili uwagę, że paliwa kopalne – ropa, gaz i węgiel – pozostaną istotną częścią globalnego systemu energetycznego. Natomiast o tempie transformacji coraz częściej będą decydować ograniczenia infrastrukturalne, dostępność surowców krytycznych, koszt kapitału i regulacje prawne.

Energetyka jądrowa jako stabilny fundament systemu

W Polsce dodatkowe czynniki wpływające na proces transformacji energetycznej to wysoki udział paliw kopalnych w wytwarzaniu energii, nacisk na wprowadzanie unijnych regulacji, potrzeby modernizacji infrastruktury oraz wymogi bezpieczeństwa energetycznego.

Polska wchodzi tym samym w okres kosztownych inwestycji w rozbudowę sieci, rozwój nowych mocy wytwórczych oraz inwestycje w technologie niskoemisyjne – wskazali eksperci. Ich skala może odbić się na kosztach energii dla odbiorców.

„W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rozwój energetyki jądrowej, która może pełnić rolę stabilnego fundamentu systemu elektroenergetycznego, uzupełniającego rosnący udział zmiennych źródeł odnawialnych. W warunkach rosnącej zmienności produkcji z wiatru i słońca, atom staje się jednym z kluczowych elementów zapewniających bezpieczeństwo dostaw” – podano w raporcie.

Zarządzanie ryzykiem i odporność klimatyczna

Bain & Company przewiduje, że do roku 2100 średnia globalna temperatura wzrośnie o ponad 2 st. C względem epoki przedprzemysłowej. Będzie to oznaczać częstsze fale upałów, większe obciążenia sieci energetycznej w szczytach zapotrzebowania i coraz większe ryzyko dla infrastruktury energetycznej.

„Odporność klimatyczna przestaje być projektem pobocznym. To element podstawowego zarządzania majątkiem infrastrukturalnym – od elektrowni, przez sieci, po terminale portowe” – wskazał Marcin Szczuka z Bain & Company.

Dla firm w Polsce oznacza to konieczność podejmowania decyzji o inwestycjach w warunkach trwałej niepewności. Kluczowe obszary – takie jak gaz i LNG, energetyka jądrowa, magazynowanie energii czy paliwa niskoemisyjne – są szczególnie wrażliwe na zmiany przepisów i kosztów finansowania.