Miliardy przesyłek i tony surowców

Biuro prasowe Poczty Polskiej informuje: „Rynek usług pocztowych w ostatnich latach przechodzi w Polsce wyraźną transformację, napędzaną szybkim rozwojem handlu internetowego i sektora KEP. Całkowity wolumen usług pocztowych w Polsce wzrósł z 2,04 mld w 2023 roku do 2,15 mld sztuk w 2024 r.”. Najważniejszym segmentem rynku są obecnie przesyłki kurierskie i paczkowe (KEP), których liczba przekroczyła 1,2 mld sztuk w 2024 roku, rosnąc ponad 15% rdr. Już ok. 80% internautów robi zakupy w sieci, a wartość rynku e-commerce rośnie o ponad 15% rocznie. Coraz większe są też częstotliwość zakupów i średnia wartość koszyka, co świadczy o dojrzewaniu rynku; jednocześnie zmieniają się oczekiwania klientów, którzy częściej wybierają rozwiązania szybkie, wygodne i elastyczne.

Papierowe opakowania liderem rynku

W tym samym czasie sama Grupa InPost dostarczyła 1,091 mld przesyłek, z czego 709,3 mln w Polsce, a na koniec 2024 r. tylko na polskim rynku miała ponad 25 tys. urządzeń Paczkomat. UKE doliczył się zaś w kraju 51 714 automatów paczkowych, czyli o 35,1% więcej niż rok wcześniej.

W szerszej, europejskiej skali widać te same trendy. W 2024 r. wartość rynku B2C e-commerce w Europie wzrosła o 7%, do 842 mld euro, a 73% mieszkańców Europy w wieku 16–74 lat kupowało online¹. Dane Eurostatu pokazują jednocześnie, że w 2023 r. w UE wytworzono 79,7 mln ton odpadów opakowaniowych, z czego największą część – 32,3 mln ton – stanowiły papier i tektura. Innymi słowy: internetowy handel nie tylko pcha do góry wolumen przesyłek, lecz także wzmacnia pozycję papieru jako podstawowego materiału opakowaniowego trafiającego do współczesnego konsumenta.

Według danych GUS-u w marcu 2026 r. sprzedaż realizowana przez Internet odpowiadała za 9,6% sprzedaży detalicznej ogółem wobec 9% rok wcześniej. Okazuje się jednak, że w przypadku wielu produktów udział e-handlu jest wielokrotnie wyższy: osiąga 28,3% w tekstyliach, odzieży i obuwiu, 21,9% w prasie, książkach i sprzedaży wyspecjalizowanej oraz 21,7% w meblach, RTV i AGD².

Te liczby mają bezpośrednie konsekwencje dla rynku papieru. Każda kolejna fala wzrostu e-commerce oznacza większe zapotrzebowanie na opakowania transportowe, przekładki, wypełniacze, etykiety i dokumenty towarzyszące, ale też coraz większą presję na system, który ma te materiały odebrać, posortować i sprzedać dalej jako pełnowartościową makulaturę.

Recykling makulatury w dobie e-commerce

Papier paliwem cyfrowego handlu

W statystykach produkcyjnych widać, że papier stał się jednym z cichych beneficjentów cyfrowego handlu. Według danych GUS-u produkcja papieru i tektury w Polsce wzrosła w 2024 r. do 4,94 mln ton, czyli o 6,9% rok do roku. Produkcja kartonów, pudeł i pudełek z papieru falistego lub tektury falistej sięgnęła 2,915 mln ton, co oznacza wzrost o 3,9% wobec 2023 r. W Europie skala jest jeszcze wyraźniejsza: Confederation of European Paper Industries (Cepi) podaje, że łączna produkcja papieru i tektury wyniosła w 2024 r. 78,7 mln ton, z czego aż 49,6 mln ton stanowiły papiery i tektury opakowaniowe³.

FEFCO dodaje, że 88% tektury falistej powstaje z surowca z recyklingu⁴. To prawda: papier, w odróżnieniu od wielu innych materiałów, może się pochwalić dojrzałym, przemysłowym obiegiem wtórnym. W 2024 r. 75,1% wszystkich wyrobów papierniczych i tekturowych konsumowanych w Europie wróciło do recyklingu. Dla samych opakowań papierowych wskaźnik sięgał 86,6% w 2023 r.

Jednocześnie Cepi zwraca uwagę, że włókna, z jakich zbudowane są papier i tektura, nie mogą krążyć bez końca. W 2024 r. każde włókno w Europie przechodziło średnio przez około cztery cykle użycia i recyklingu, ale z czasem skracało się i zużywało, dlatego obieg musi być uzupełniany włóknami pierwotnymi.

– W opłacalności recyklingu papieru kluczowe znaczenie ma jakość surowca. Najczystszą frakcję stanowią opakowaniowe papierowe, pochodzące z centrów logistycznych i sieci handlowych. Jednak nawet one zawierają laminaty, taśmy klejące, nadruki i powłoki, które zwiększają koszty odzyskania włókiem celulozowych i utrudniają recykling – podkreśla Zuzanna Iwanicka, główny inżynier ekolog w Banku Ochrony Środowiska. Z kolei w przypadku papieru zebranego w systemie komunalnym największym wyzwaniem są zabrudzenia oraz trudne do usunięcia dodatki oraz powłoki.

Problem? Jakość, a nie ilość

Pomimo rosnącej popularności opakowań makulaturowych europejski rynek masy papierniczej pozostaje niestabilny. Według raportu The Bureau of International Recycling z 2025 r., sektor ten charakteryzuje się dużą zmiennością cen surowców wtórnych, niezależnie od jakości włókien celulozowych. – Branża makulaturowa ze szczególnie dużym niepokojem obserwuje wpływ wymogów unijnego rozporządzenia, dotyczącego przemieszczania odpadów, na konkurencyjność europejskich opakowań papierowych poza rynkiem UE – alarmuje Iwanicka.

Rynek recyklingu papieru na niepokoje odpowiada korektą cen. W 2024 r. w przypadku wtórnego surowca wyniosła ona 156 euro za tonę, po spadku do 132 euro w 2023 r. i po szczycie 208,1 euro w 2022 r. Roczny wolumen handlu takim surowcem utrzymał się w 2024 r. na poziomie ok. 1,7 mln ton miesięcznie, a poza UE wyeksportowano 5,5 mln ton papieru i tektury do recyklingu, wobec niemal 7 mln ton w 2023 r. To pokazuje dwie rzeczy naraz: skala obrotu jest ogromna, ale ceny pozostają wrażliwe na wahania popytu, kosztów przetwarzania i kierunków eksportu⁵. Nie ma jednej „ceny makulatury”, bo silnie zależy ona od czystości i przewidywalności surowca.

Jednocześnie wzrost liczby nadanych paczek kurierskich nie oznacza automatycznie wzrostu wartości wtórnego materiału. GUS notuje, że w 2024 r. przychód odpadów papieru i tektury wzrósł o 11,3% w jednostkach produkcyjnych i o 1,8% w jednostkach handlowych, a do wyprodukowania jednej tony papieru i tektury zużyto średnio 515 kg odpadów z papieru i tektury. To dużo, ale jednocześnie mniej niż rok wcześniej (538 kg). W tle jest więc nie tylko większy strumień surowca, lecz także pytanie o jego jakość, opłacalność doczyszczania i strukturę produktową przemysłu.

Bureau of International Recycling oceniało początek 2026 r. jako okres utrzymującej się presji na rynek odzyskanego papieru w Europie: przy słabym popycie na tekturę z recyklatu, ostrożnych zakupach papierni i malejącej liczbie kierunków eksportowych, dodatkowo ograniczonych po zaostrzeniu przez Chiny zasad importu suchej pulpy wtórnej. W praktyce oznacza to, że e-commerce może „pompować” wolumen kartonów, ale nie zagwarantuje recyklerom stabilnej marży, jeśli jakość zbiórki będzie spadała, a rynki zbytu nadal będą się zawężać.

Papier to nie nowy plastik

Walka o czysty karton

– Wzrost znaczenia handlu internetowego rzeczywiście może przekładać się na zwiększoną ilość odpadów z papieru i tektury – przyznaje Marzena Gawkowska z Urzędu m.st. Warszawy. Jak dodaje, szczególnie wyraźnie było to widać w czasie pandemicznego boomu e-commerce: w 2019 r. mieszkańcy stolicy wyrzucili nieco ponad 22 tys. ton papieru i tektury; rok później już ponad 48 tys. ton. Dziś zbiórka tej frakcji utrzymuje się na poziomie ok. 50 tys. ton rocznie.

GUS podaje, że w 2024 r. na jednego mieszkańca Polski przypadało 16,8 kg selektywnie odebranych lub zebranych odpadów papieru i tektury, czyli prawie trzykrotnie więcej niż w 2014 r. Co znamienne, więcej takich odpadów pochodziło z „pozostałych źródeł”, czyli m.in. handlu, małego biznesu, biur i instytucji, niż z gospodarstw domowych. To ważna wskazówka: strumień papieru związany z handlem i usługami jest już dla systemu równie istotny jak ten „domowy”, a rozwój e-commerce tylko ten trend wzmacnia.

I choć po opakowania tekturowe i papierowe sięgamy chętnie, również z pobudek ideologicznych, to okazuje się, że nie zawsze są one w 100% przyjazne środowisku. W raporcie Ecommerce Europe czytamy, że konsumenci coraz częściej narzekają na zbyt duże opakowania, mieszanie folii z kartonem oraz brak możliwości odesłania towaru w tym samym opakowaniu, w jakim je otrzymaliśmy (przez fakt, że to na przykład zdążyło się rozerwać). Tu przypomina się podstawowa zasada ekoprojektowania: im prościej, tym lepiej.

Problem polega na tym, że nawet najlepsza linia sortownicza z separatorami optycznymi, systemami wizyjnymi i automatyką nie odwróci błędów popełnionych wcześniej, przy projektowaniu opakowania, w magazynie sklepu, na etapie fulfillmentu i przy domowej segregacji. Dziś poza ilością materiału przyjmowanego do zakładów recyklingu liczą się przede wszystkim czystość, standaryzacja i przewidywalność strumienia.

PPWR wyznacza kierunek

Do tej przemiany dokładają się regulacje. Rozporządzenie Packaging and Packaging Waste Regulation weszło w życie 11 lutego 2025 r. i zasadniczo zacznie obowiązywać od 12 sierpnia 2026 r. Komisja Europejska stawia sprawę jasno: do 2030 r. wszystkie opakowania wprowadzane na rynek UE mają być projektowane tak, by nadawały się do recyklingu „w sposób ekonomicznie opłacalny” i na wielką skalę. To ważne sformułowanie. Nie chodzi już o samą deklarację, że coś „da się kiedyś przetworzyć”, lecz o to, czy opakowanie da się realnie zebrać, posortować i sprzedać w istniejącej gospodarce surowcowej.

To wszystko dzieje się w kraju, który wciąż ma szerszy problem z gospodarką odpadami. NIK alarmował w 2025 r., że Polska jest narażona na nieosiągnięcie unijnego celu 55% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Z perspektywy rynku papieru paradoks polega na tym, że jedna z najlepiej nadających się do recyklingu frakcji trafia dziś do systemu, który nadal działa nierówno. Dlatego greenwashing, zielony nadruk na pudełku, hasło o „ekologicznym opakowaniu” i symbol listka coraz wyraźniej przegrywają z twardą ekonomią obiegu zamkniętego: z projektem opakowania, czystością frakcji, rzeczywistym odzyskiem włókna i jego ceną.

Daria Michel

Źródła

1. Ecommerce Europe: New growth in European e-commerce indicates sector’s ability to adapt and reinvent. Ecommerce Europe. 2025.
2. Główny Urząd Statystyczny: Rynek wewnętrzny. Bank Danych Makroekonomicznych GUS. GUS – Rynek wewnętrzny. 2026.
3. Confederation of European Paper Industries (CEPI), Key Statistics 2024, Brussels 2025.
4. FEFCO: European Federation of Corrugated Board Manufacturers, https://www.fefco.org/about-fefco/industry-statistics (dostęp: 27.05.2026).
5. Eurostat: Recycling – secondary material price indicator. Statistics Explained. 2025, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Recycling_%E2%80%93_secondary_material_price_indicator (dostęp: 27.05.2026).