Prezydent zawetował ustawę pozwalającą mieszkańcom zaskarżać programy ochrony powietrza

Według Kancelarii Prezydenta RP nowe przepisy mogłyby być wykorzystywane niezgodnie z intencją, blokując kluczowe inwestycje lokalne oraz nakładając na samorządy nadmierne obowiązki przy zbyt krótkim czasie na ich realizację.

Kulisy weta prezydenckiego

Nowelizacja ustawy została przygotowana w odpowiedzi na skargę Komisji Europejskiej skierowaną do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dotyczyła ona braku krajowych mechanizmów pozwalających zainteresowanej społeczności oraz organizacjom pozarządowym na kontrolowanie programów ochrony powietrza na drodze sądowej.

Zgodnie z odrzuconym projektem, prawo do wniesienia skargi miały zyskać osoby fizyczne mieszkające na obszarze objętym programem ochrony powietrza lub planem działań krótkoterminowych, podmioty gospodarcze z tego terenu oraz wybrane organizacje pozarządowe. Warunkiem dla NGO-sów było prowadzenie statutowej działalności w zakresie ochrony środowiska lub zdrowia przez co najmniej 24 miesiące przed ogłoszeniem uchwały.

Argumenty Kancelarii Prezydenta RP

Głównym powodem odrzucenia regulacji były obawy o sparaliżowanie rozwoju lokalnego. Kancelaria Prezydenta wskazała, że oparcie skargi na tzw. interesie faktycznym – bez konieczności udowadniania naruszenia konkretnego przepisu – otworzyłoby drogę podmiotom niezwiązanym z regionem, w tym organizacjom zagranicznym. W praktyce mogłoby to prowadzić do blokowania strategicznych inwestycji, takich jak budowa dróg czy fabryk.

Drugim istotnym argumentem była trudna sytuacja samorządów. Zdaniem prezydenta przepisy nakładały na jednostki samorządu terytorialnego skomplikowane i kosztowne zadania, nie zapewniając im przy tym odpowiedniego czasu ani adekwatnych narzędzi do ich sprawnego wdrożenia.