Od 2028 r. system kaucyjny może objąć ok. 9,7 mld opakowań rocznie

Według raportu Deloitte współfinansowanego przez Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego, od 2028 r. system kaucyjny ma osiągnąć docelową skalę ok. 9,7 mld opakowań rocznie. Z tego 5,5 mld mają stanowić butelki z tworzyw sztucznych, a 4,2 mld – puszki metalowe.Równolegle ma rosnąć poziom zwrotów opakowań przez Polaków. Deloitte przewiduje wzrost z ok. 70 proc. w tym roku do 85-90 proc. w 2027 r. Natomiast od 2028 r. odsetek zwrotów do wynieść 90 proc.

Automaty RVM zdominują zbiórkę opakowań

Jak podano w raporcie, zmieniać ma się także sposób zbiórki. Udział opakowań oddawanych przez automaty RVM ma wzrosnąć z około 85 proc. w br. – do 92 proc. za dwa lata. Od 2033 r. już ok. 95 proc. opakowań ma być zwracanych z użyciem automatów. Oznacza to spadek udziału zbiórki manualnej z 15 proc. w tym roku do 5 proc. w roku 2033 r.

Wzrost zwracanych opakowań oznacza jednocześnie wzrost wydatków ponoszonych przez operatorów na utrzymanie systemu kaucyjnego – wskazali autorzy badania. Według Deloitte koszty te mogą sięgnąć ok. 1,5 mld zł w 2028 r., a w najbliższej dekadzie – nawet 25,2 mld zł.

Wyzwania i koszty funkcjonowania systemu kaucyjnego

Wydatki związane są m.in. z utrzymywaniem przez poszczególnych operatorów odrębnej infrastruktury logistycznej i informatycznej oraz procesów administracyjnych. „Prowadzi to do powielania części zasobów, a tym samym zwiększa koszty funkcjonowania systemu” – ocenili autorzy raportu.

Według Deloitte największym kosztem ponoszonym przez producentów jest tzw. handling fee, czyli opłata za zbiórkę wypłacana punktom handlowym i innym punktom zbiórki. Jej stawki nie są regulowane centralnie, lecz wynikają z uzgodnień rynkowych. „Wyzwanie polega na tym, że producenci napojów, którzy ostatecznie pokrywają te wydatki poprzez opłatę producencką (producer fee), pozbawieni są w tym procesie decyzyjności” – wskazano.

Metodologia raportu i zakres systemu kaucyjnego

Raport firmy doradczej Deloitte „System kaucyjny 2026 – rok po starcie” powstał na podstawie analizy danych publicznych, m.in. publikacji instytucji publicznych, danych statystycznych, raportów branżowych i sprawozdań podmiotów za 2025 r. Przeprowadzono również wywiady z przedstawicielami kluczowych grup uczestników rynku. Raport został sfinansowany przez Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce – Browary Polskie.

System kaucyjny wystartował w Polsce 1 października 2025 roku i obejmuje trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra, a także – od 1 stycznia 2026 r. – szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra. W tym ostatnim przypadku producenci napojów w takich butelkach nadal mogą jednak prowadzić własne, niezależne zbiórki opakowań.