Zmiany w prawie oraz program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej popiera Polskie Stowarzyszenie Magazynów Energii. Według przedstawicieli PSME nowelizacja ustawy o OZE i program „Dofinansowanie przydomowych magazynów energii – Część 2” są odrębnymi instrumentami, w praktyce prowadzą w tym samym kierunku: od produkcji energii do świadomego zarządzania nią w domu.

– Prosument zyskuje nie tylko możliwość zastosowania większego i lepiej dopasowanego magazynu energii. Otrzymuje również bardziej przejrzyste zasady rozliczeń oraz szansę na dotację, która może obniżyć koszt zakupu i montażu urządzenia – podkreśla Barbara Adamska, Prezes Zarządu PSME.

Co zmienia podpisana nowelizacja?

Najważniejszą zmianą dla właścicieli mikroinstalacji jest możliwość stosowania większych i lepiej dopasowanych magazynów energii. Moc magazynu współpracującego z mikroinstalacją – po spełnieniu warunków ustawowych i technicznych – nie będzie wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji. W praktyce może to ułatwić dobór urządzenia do rzeczywistego zużycia energii, zwiększania autokonsumpcji oraz funkcji zasilania awaryjnego. Jednocześnie magazyny energii elektrycznej, ciepła i chłodu połączone z urządzeniami wytwarzającymi energię z OZE będą traktowane jako część instalacji OZE.

Nowelizacja ma także poprawić przejrzystość rozliczeń prosumenckich. Faktury mają czytelniej przedstawiać ilość energii pobranej z sieci i do niej wprowadzonej, ceny wykorzystane w rozliczeniu oraz operacje wykonywane na depozycie prosumenckim. Uregulowany zostanie również zwrot niewykorzystanych środków z depozytu w przypadku zmiany sprzedawcy energii. Przepisy doprecyzują ponadto zasady wymiany danych pomiarowych i współpracy sprzedawców energii ze spółdzielniami energetycznymi.

Co daje program dofinansowania?

Program „Dofinansowanie przydomowych magazynów energii – Część 2” ma rozpocząć się 20 października 2026 r. o godz. 9:00 i potrwać do 1 października 2027 r. lub do wyczerpania budżetu. Na wsparcie przeznaczono do 1 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego, a maksymalna dotacja może wynieść 19 tys. zł na jeden Punkt Poboru Energii.

O dofinansowanie może ubiegać się osoba fizyczna wytwarzająca energię na własne potrzeby, posiadająca mikroinstalację OZE przyłączoną do sieci i będąca stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii regulującej wprowadzanie energii do sieci. Wspierane urządzenie musi służyć potrzebom gospodarstwa domowego i być zainstalowane w budynku mieszkalnym albo na działce, na której znajduje się ten budynek i mikroinstalacja. Z programu wyłączone są osoby, których umowa energetyczna pod tym adresem została zawarta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawca nie może również otrzymać podwójnego finansowania publicznego na ten sam magazyn. Sama inwestycja musi spełnić wymagania programu – wydatki, montaż i zgłoszenie do operatora powinny przypadać nie wcześniej niż 1 listopada 2025 r., magazyn energii musi mieć co najmniej 10 kWh pojemności i pojemność co najmniej dwukrotnie większą od mocy szczytowej instalacji PV, a system powinien zapewniać zarządzanie energią EMS oraz możliwość pracy wyspowej, czyli zasilania awaryjnego.

Większa autokonsumpcja i większa niezależność

Punkt styczny obu rozwiązań jest wyraźny. Ustawa usuwa część ograniczeń regulacyjnych i porządkuje otoczenie prosumenta, natomiast program zmniejsza barierę finansową. W rezultacie właściciel mikroinstalacji może przejść od prostego modelu „produkuję i oddaję nadwyżkę do sieci” do modelu „produkuję, magazynuję i wykorzystuję energię wtedy, gdy jest mi potrzebna”.

– Prawo tworzy możliwość, a dotacja poprawia opłacalność. Razem mogą przyspieszyć przejście od samej fotowoltaiki do inteligentnego, domowego systemu zarządzania energią – mówi Barbara Adamska, Prezes Zarządu PSME.

Co to oznacza dla rynku?

Nowe otoczenie może zwiększyć zainteresowanie magazynami dopasowanymi nie tylko do rocznej produkcji fotowoltaiki, lecz także do wieczornego zużycia energii, ładowania samochodu elektrycznego, pomp ciepła i podtrzymania zasilania podczas awarii. Korzyść dla prosumenta nie sprowadza się więc wyłącznie do zakupu baterii. Jest nią możliwość lepszego wykorzystania własnej energii, większa kontrola nad rachunkiem i stopniowe zwiększanie odporności energetycznej gospodarstwa domowego.

– Dotychczas rozwój mikroinstalacji koncentrował się przede wszystkim na wytwarzaniu energii. Nowe rozwiązania przesuwają akcent na jej przechowywanie, wykorzystanie w odpowiednim momencie i ograniczanie ilości energii oddawanej do sieci. Dla właściciela fotowoltaiki oznacza to możliwość posiadania instalacji, która lepiej odpowiada jego potrzebom – podsumowuje Adamska.