Polska AI w samorządach. PLLuM ma usprawnić pracę urzędników

Wdrażanie sztucznej inteligencji w jednostkach samorządu terytorialnego ma być kolejnym etapem cyfryzacji administracji publicznej. Jednym z narzędzi rozwijanych z myślą o potrzebach polskich urzędów jest PLLuM (Polish Large Language Model) – rodzina modeli językowych opracowanych przez polskich naukowców.

W czwartek wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz starosta płocki Sylwester Ziemkiewicz podpisali list intencyjny dotyczący wykorzystania PLLuM w działalności Starostwa Powiatowego w Płocku. Porozumienie zakłada współpracę przy analizowaniu możliwości zastosowania sztucznej inteligencji w codziennej pracy urzędu.

Sztuczna inteligencja ma przyspieszyć obsługę mieszkańców

Zdaniem ministra cyfryzacji zastosowanie polskich modeli językowych w samorządach może przynieść korzyści zarówno pracownikom administracji, jak i mieszkańcom korzystającym z usług publicznych. – Sztuczna inteligencja, która ma zagościć w lokalnym samorządzie, w samorządzie powiatowym w Płocku, to jest łatwiejsza praca urzędnicza, to są dobre narzędzia powodujące, że mieszkańcy, klienci urzędu będą mogli szybciej dostawać decyzje – podkreślił Krzysztof Gawkowski.

W praktyce narzędzia oparte na AI mogą wspierać urzędników m.in. w przygotowywaniu projektów pism, analizowaniu dokumentacji, wyszukiwaniu informacji oraz upraszczaniu języka komunikacji z mieszkańcami. Rozwiązania te mają ograniczać czas poświęcany na powtarzalne czynności administracyjne, umożliwiając pracownikom urzędów skoncentrowanie się na zadaniach wymagających indywidualnej analizy i podejmowania decyzji.

Starostwo w Płocku pomoże testować polski model AI

Podpisany list intencyjny nie oznacza jeszcze pełnego wdrożenia technologii. Współpraca ma przede wszystkim umożliwić ocenę przydatności PLLuM w rzeczywistych warunkach funkcjonowania administracji samorządowej.

Jak informuje Ministerstwo Cyfryzacji, doświadczenia pracowników Starostwa Powiatowego w Płocku mają pomóc w doskonaleniu modelu pod kątem konkretnych zadań wykonywanych przez urzędników. Na podstawie przeprowadzonych analiz zostaną opracowane wnioski i rekomendacje dotyczące możliwości dalszego testowania, wdrażania oraz oceny skuteczności rozwiązania.

Dla jednostek samorządu terytorialnego szczególne znaczenie będzie miało sprawdzenie, w jakim stopniu narzędzia AI mogą usprawnić obsługę spraw administracyjnych, zachowując jednocześnie wymogi dotyczące ochrony danych, bezpieczeństwa informacji i zgodności z przepisami prawa.

PLLuM dostosowany do polskiego języka urzędowego

PLLuM to rodzina dużych modeli językowych rozwijanych z uwzględnieniem specyfiki języka polskiego, w tym terminologii urzędowej oraz krajowego kontekstu prawnego i kulturowego. W odróżnieniu od uniwersalnych rozwiązań AI projekt jest ukierunkowany na potrzeby użytkowników posługujących się językiem polskim, w tym instytucji administracji publicznej.

Jak przypomina Ministerstwo Cyfryzacji, w maju udostępniono 11 nowych modeli PLLuM na otwartych licencjach. Mogą one wspierać wykonywanie codziennych zadań biurowych i operacyjnych, w szczególności generowanie projektów tekstów urzędowych, streszczanie dokumentów oraz upraszczanie treści.

Wykorzystanie takich narzędzi nie eliminuje jednak konieczności weryfikacji przygotowanych materiałów przez pracowników administracji. Szczególnie istotne pozostaje zachowanie nadzoru człowieka nad rozstrzygnięciami administracyjnymi.

Kolejne samorządy zainteresowane wdrażaniem PLLuM

Płock nie jest pierwszym samorządem, który podjął współpracę z Ministerstwem Cyfryzacji w zakresie wykorzystania polskich modeli sztucznej inteligencji. Wcześniej list intencyjny dotyczący zastosowania PLLuM podpisano z samorządem Łodzi. Podobne inicjatywy obejmują także współpracę z Częstochową i Gdynią.

Rozszerzanie współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego ma umożliwić sprawdzenie możliwości wykorzystania AI w różnych obszarach administracji lokalnej oraz wypracowanie rozwiązań odpowiadających potrzebom urzędów.

Polska sztuczna inteligencja ma znaleźć zastosowanie również w sądownictwie administracyjnym. Ministerstwo Cyfryzacji i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoczęły współpracę nad wykorzystaniem modelu PLLuM w pracy sądów. Rozwijany Asystent Urzędniczy AI ma wspierać m.in. streszczanie dokumentów, przygotowywanie projektów pism i wyszukiwanie przepisów prawa.

Cyberbezpieczeństwo ważnym elementem cyfryzacji samorządów

Rozwój narzędzi sztucznej inteligencji w administracji publicznej wiąże się również z koniecznością zapewnienia odpowiedniego poziomu cyberbezpieczeństwa. Krzysztof Gawkowski zwrócił uwagę, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo cyfrowe spoczywa zarówno na instytucjach publicznych, jak i przedsiębiorstwach prywatnych.

Według ministra państwo przeznacza w tym roku 5 mld zł na działania związane z cyberbezpieczeństwem. Środki obejmują m.in. wsparcie jednostek samorządu terytorialnego oraz rozwój krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Dla samorządów wdrażających rozwiązania oparte na AI istotne pozostają kwestie bezpiecznego przetwarzania danych, kontroli dostępu do informacji oraz odpowiedzialnego wykorzystywania nowych technologii.