Ustawowy pat taryfowy

Debata o zasadach stanowienia taryf za wodę i odprowadzanie ścieków trwa znacznie dłużej niż prace nad kolejnym projektem nowelizacji. Jej źródłem są doświadczenia z systemem wprowadzonym w 2017 r., gdy weryfikację i zatwierdzanie taryf przeniesiono z gmin do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Od tego czasu w publikacjach naukowo-technicznych i branżowych powracają pytania o skuteczność regulacji, przejrzystość procedur, kryteria oceny kosztów i możliwość pogodzenia ochrony odbiorców przed nieuzasadnionymi podwyżkami z finansowaniem działalności oraz rozwoju infrastruktury. Przy wsparciu AI przeanalizowaliśmy ponad 40 tekstów opublikowanych w latach 2022–2025 w miesięczniku „Wodociągi-Kanalizacja”, a w 2026 r. w „Przeglądzie Komunalnym”. Zestawiamy problemy wskazywane przez autorów i wynikające z ich analiz kierunki zmian ustawowych.

Potrzeba obiektywnych kryteriów

W 2022 r. punktem wyjścia była praktyka rozpatrywania wniosków taryfowych: duża liczba postępowań, obciążenie regulatora i niedostateczne wykorzystanie gromadzonych danych. Informacje o kosztach, cenach i przychodach przedsiębiorstw mogłyby służyć nie tylko ocenie pojedynczych wniosków, lecz także budowie porównań, raportów i obiektywnych kryteriów. Bez takiego zaplecza trudno zapewnić rzetelność i spójność rozstrzygnięć. Problem nie sprowadzał się do czasu postępowań ani liczby decyzji. Brakowało konkretnych kryteriów pozwalających ocenić zasadność kosztu, przyczyny je...