Reklama

ad1d budowlane [28.10-15.12.26]

30 lat Kongresu ENVICON. Od samorządowych zjazdów w latach 90. do jednego z najważniejszych wydarzeń w ochronie środowiska

30 lat Kongresu ENVICON. Od samorządowych zjazdów w latach 90. do jednego z najważniejszych wydarzeń w ochronie środowiska
Magdalena Dutka, Prezes Zarządu ABRYS Sp. z o.o.; prof. Krzysztof Kasprzak, Przewodniczący Rady Programowej Wydawnictw Abrys
20.11.2026, o godz. 14:02
czas czytania: około 8 minut
0

Początki szerokiej współpracy samorządów i ekspertów w dziedzinie ochrony środowiska w Polsce sięgają połowy lat 90. minionego wieku, kiedy to narodził się projekt pn. Ogólnopolskie Samorządowe Forum Ekologiczne (OSFE). To krajowe porozumienie samorządów działających na rzecz ekologii od samego początku uświadamiało ważkość problematyki ochrony środowiska w pracy samorządu terytorialnego. Warto wspomnieć, że organizowane do dzisiaj przez firmę ABRYS Międzynarodowe Kongresy Ochrony Środowiska ENVICON, mają swoje bezpośrednie źródła w krajowych zjazdach ekologicznych. Ich pomysłodawcą był Wojciech Dutka, a spotkania te od pierwszych edycji skupiały samorządową elitę Polski zajmującą się ochroną środowiska.

Dalsza część tekstu znajduje się pod reklamą

Reklama

ad1b puchar recyklingu 26 partnerzy [05.11-01.12.26]

Trzydzieści lat historii Międzynarodowego Kongresu Ochrony Środowiska ENVICON to fascynująca opowieść o transformacji polskiej ekologii – od pionierskich inicjatyw zrodzonych w realiach systemowych przemian, aż po status jednego z najważniejszych szczytów klimatycznych w tej części Europy. Kiedy w latach 90. XX wieku kształtował się nowoczesny samorząd terytorialny, a lokalne władze mierzły się z falą nowych wyzwań prawnych i gospodarczych, to właśnie wizjonerskie podejście założyciela firmy ABRYS pozwoliło zbudować stabilną platformę wymiany wiedzy, która przetrwała dekady.

Dzisiejszy jubileusz ENVICON to idealny moment, by cofnąć się do tamtych przełomowych chwil i prześledzić drogę, jaka doprowadziła do powstania forum, które do dziś kształtuje ekologiczne jutro Polski.

Od pionierskich kroków do ekologicznego szczytu. 30 lat Kongresu ENVICON w świetle polskiej transformacji

Dzisiejszy Międzynarodowy Kongres Ochrony Środowiska ENVICON wywodzi się bezpośrednio z organizowanych w Poznaniu w połowie lat 90. XX wieku spotkań w ramach Ogólnopolskiego Samorządowego Forum Ekologicznego, których głównym pomysłodawcą był Wojciech Dutka. Wydarzenia te, zapoczątkowane przez firmę ABRYS we współpracy z Międzynarodowymi Targami Ekologicznymi POLECO w Poznaniu, stanowiły fundament pod budowę jednej z najważniejszych i największych platform wymiany wiedzy ekologicznej w Europie.

Trzy dekady zmian i jedno przesłanie

Obecnie z dumą obchodzimy wyjątkowy, 30. jubileuszowy Międzynarodowy Kongres Ochrony Środowiska ENVICON. Z perspektywy czasu doskonale widać, że to, co dziś stanowi jedno z najważniejszych i największych forów ekologicznych w Europie, rodziło się w realiach głębokiej i skomplikowanej transformacji ustrojowej Polski. W zachodzące przemiany społeczne, prawne, terytorialno-administracyjne i gospodarcze kraju od samego początku swojej działalności wpisała się firma ABRYS. Potencjał, misja oraz wizja tej organizacji kształtowały się krok w krok wraz z rozwojem nowoczesnej gospodarki komunalnej w Polsce. Droga, którą wspólnie przeszliśmy od wczesnych lat 90. XX wieku do dzisiejszego jubileuszu, to fascynująca kronika odwagi, wizjonerstwa i ciągłej edukacji.

Przełomowy rok 1997 jako punkt zwrotny w historii Polski

W historii ostatnich 29 lat naszego kraju szczególnie mocno zapisały się wydarzenia 1997 roku. Miały one niezwykle znaczący wpływ na całościowy rozwój polityczny, gospodarczy oraz społeczny państwa, w tym bezpośrednio na gospodarkę komunalną i ochronę środowiska. Był to czas ogromnych wyzwań i doświadczeń. To właśnie w lipcu 1997 roku Polskę nawiedziła powódź tysiąclecia, przynosząc potężne zniszczenia m.in. we Wrocławiu i Opolu. Kataklizm ten wymusił jednak redefinicję dotychczasowego podejścia do bezpieczeństwa, stając się bodźcem do wprowadzenia w kolejnych latach nowych, skuteczniejszych rozwiązań w gospodarce wodnej, ochronie przeciwpowodziowej oraz zagospodarowaniu terenów przyrzecznych.

Jednocześnie rok 1997 upłynął pod znakiem intensywnych przygotowań do powiązania Polski ze strukturami europejskimi oraz wdrożenia dużej reformy terytorialnej. Sam proces wstąpienia do Unii Europejskiej, zapoczątkowany formalnie 8 kwietnia 1994 roku, zyskał wówczas kluczową dynamikę. Po intensyfikacji prac w 1997 roku oraz rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych 31 marca 1998 roku, wysiłki te zwieńczone zostały historycznym wejściem Polski do wspólnoty europejskiej 1 maja 2004 roku.

Kamieniem milowym okazało się także uchwalenie przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku tekstu nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Akt ten, podpisany przez Prezydenta RP 16 lipca, wprowadził do polskiego porządku prawnego fundamentalny art. 5, w którym zapisano obowiązującą w Polsce zasadę zrównoważonego rozwoju. Jej głównym założeniem stało się zapewnienie, że potrzeby obecnego pokolenia są zaspokajane w sposób, który nie ogranicza możliwości przyszłych pokoleń. Oparta na solidarności międzypokoleniowej zasada dąży do znalezienia rozwiązań umożliwiających wszystkim grupom społecznym aktywny udział w rozwoju i korzystanie z efektów wzrostu gospodarczego. Znalazła ona szerokie odzwierciedlenie w tworzeniu przepisów prawnych, polityk publicznych oraz licznych projektów ekologicznych i inicjatyw społecznych, na co duży wpływ miały także umowy międzynarodowe. Zwieńczeniem tej polityczno-ustrojowej rewolucji były wybory z 11 października 1998 roku, które poprzedziły wejście w życie 1 stycznia 1999 roku nowego, trójszczeblowego podziału administracyjnego kraju na 16 województw oraz powiaty.


30. edycja Kongresu Ochrony Środowiska ENVICON 

odbędzie się w Łodzi w dniach 1-2 grudnia 2026

Program oraz zasady rejestracji dostępne są na stronie: envicon.abrys.pl


 

Rewolucja w gospodarce odpadami i nowe wyzwania prawne

Od 1997 roku rozpoczęły się w kraju również ogromne zmiany związane bezpośrednio z ochroną środowiska i gospodarką komunalną. Administracja lokalna stanęła przed koniecznością natychmiastowego zarządzania ochroną środowiska na swoim terenie w oparciu o zupełnie nowe zasady prawne i finansowe. Po siedmiu latach intensywnej pracy legislacyjnej, 27 czerwca 1997 roku uchwalono nowoczesną jak na ówczesne czasy ustawę o odpadach, nakładającą na samorządy nowe obowiązki.

Choć regulacje dotyczące odpadów komunalnych istniały w Polsce już znacznie wcześniej – począwszy od państwowej zasadniczej ustawy sanitarnej z 1919 roku, przez rozporządzenie Prezydenta RP z 1928 roku o usuwaniu nieczystości, ustawę z 1959 roku o utrzymaniu czystości i porządku w miastach i osiedlach, aż po pierwszą kompleksową ustawę o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 roku – to ustawa z 1997 roku przyniosła zupełnie nową jakość. Wprowadzała ona złożone, a niekiedy nawet kontrowersyjne rozwiązania. Określała zasady zapobiegania powstawaniu odpadów, minimalizacji ich ilości, usuwania z miejsc powstawania oraz unieszkodliwiania w sposób bezpieczny dla zdrowia ludzi i środowiska. Przepisy te obejmowały także zużyte opakowania, substancje przeterminowane czy masy ziemne i skalne przemieszczane przy inwestycjach.

Nowa ustawa uchyliła większość wcześniejszych regulacji. Jej prawidłowe stosowanie wymagało jednak od urzędników doskonałej znajomości i łączenia wielu innych aktów prawnych: od Prawa budowlanego (które w 1994 roku uznało składowiska za obiekty budowlane), przez ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym, ochronę przyrody, lasów, aż po przepisy kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń. Sensowna wykładnia tych przepisów nie mogła funkcjonować w oderwaniu od całości systemu prawnego.

Narodziny Zjazdu Ekologicznego – ABRYS jako przewodnik samorządów

W takich warunkach zrodziła się idea zorganizowania platformy wymiany wiedzy. Już na początku lat 90. XX wieku firma ABRYS nawiązała ścisłą współpracę z Międzynarodowymi Targami Ekologicznymi POLECO w Poznaniu, organizując w tym okresie liczne konferencje i seminaria. Kluczowym momentem okazał się jednak rok 1997, kiedy ABRYS zorganizował w Poznaniu I Ogólnopolski Zjazd Ekologiczny.

Cele tego Zjazdu wynikały bezpośrednio z trwającej w kraju rewolucji ustrojowej i prawnej. Wydarzenie miało pełnić funkcję edukacyjną i stanowić realne wsparcie dla samorządów lokalnych. Służyło jako przestrzeń debaty dla wójtów, burmistrzów, prezydentów miast oraz urzędników administracji terytorialnej. To tam dyskutowano o praktycznym wdrażaniu nowej ustawy o odpadach w gminach, budowie systemów segregacji, likwidacji nielegalnych wysypisk oraz realizacji hierarchii postępowania z odpadami – od zapobiegania ich powstawaniu aż po recykling.

W kontekście integracji z Europą, Zjazd nakreślał strategie dostosowania polskich norm ochrony środowiska do wymogów unijnych i proponował podział kompetencji w nowej strukturze państwa. Niezwykle istotnym punktem było także wskazywanie źródeł finansowania inwestycji ze środków NFOŚiGW oraz nowo uruchamianego Instrumentu Przedakcesyjnej Polityki Strukturalnej (ISPA). Ten instrument, pokrywający nawet do 75% kosztów inwestycji w infrastrukturę techniczną i ochronę środowiska, ułatwił Polsce i innym krajom Europy Środkowo-Wschodniej dostosowanie się do nowych realiów prawnych, a po akcesji otworzył drogę do korzystania z Funduszu Spójności.

Trzy dekady ewolucji: Od lokalnych spotkań do potęgi ENVICON

Sukces pierwszej edycji sprawił, że w latach 1998-2000 ABRYS zorganizował trzy kolejne edycje Ogólnopolskiego Zjazdu Ekologicznego. Wydarzenie błyskawicznie zyskało międzynarodową rangę i uznanie, co zaowocowało jego formalnym przekształceniem w Międzynarodowy Zjazd Ekologiczny (10 edycji w latach 2001-2010). W kolejnych latach formuła dynamicznie się rozwijała, dając początek Międzynarodowemu Kongresowi Ochrony Środowiska ENVICON (6 edycji w latach 2011-2016) oraz ENVICON Environment (4 edycje w latach 2017-2020).

Dziś Kongres ENVICON, odbywający się niezmiennie pod prestiżowym patronatem Ministerstwa Klimatu i Środowiska (wcześniej Ministerstwa Środowiska), jest największym i najbardziej rozpoznawalnym forum międzynarodowym dedykowanym ochronie środowiska w tej części Europy. Współpracujące od trzech dekad z ABRYSEM, polskie miasta, zakłady komunalne, firmy sponsorskie i partnerzy stanowią kluczowe miejsce spotkań liderów branży, przedstawicieli samorządów, ekspertów oraz inwestorów, oferując pełen przegląd nowoczesnych technologii w odpowiedzi na zmiany klimatyczne, legislacyjne i dostępność surowców.

Kongres zyskał status wydarzenia wysoce opiniotwórczego, które wyprzedzając rynkowe trendy, wskazuje kierunki rozwoju dla całego sektora gospodarki komunalnej. Jego ogromne znaczenie doceniają krajowe izby, międzynarodowe organizacje branżowe oraz United Nations Global Compact – największa na świecie inicjatywa skupiająca biznes działający na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Tradycja i prestiż: Uroczysta Gala i Nagrody Środowiskowe

Nieodłącznym, tradycyjnym elementem każdego Kongresu jest wspaniała Gala Wieczorna, prowadzona przez znanego aktora lub konferansjera i wzbogacona o bogatą oprawę muzyczną, znanej gwiazdy muzycznej. To właśnie podczas tego uroczystego wieczoru następuje wręczenie prestiżowych nagród w konkursach środowiskowych organizowanych przez redakcje czasopism branżowych wydawanych przez firmę ABRYS. Wśród nich przez lata wręczano nagrody w Konkursach m.in.:

  • Konkurs Puchar Recyklingu
  • Konkurs o tytuł Dyrektora Roku Zakładu Oczyszczania Miast
  • Promotor Czystej Energii
  • Ekoodpowiedzialni w Biznesie

Kulminacyjnym i najbardziej podniosłym punktem Gali jest tradycyjne wręczenie Nagrody Pracy Organicznej w Ochronie Środowiska im. Wojciecha Dutki – wyróżnienia honorującego osoby i instytucje, które całą swoją działalnością udowadniają, że ochrona naszej planety to proces wymagający wytrwałej, systematycznej i pełnej pasji pracy u podstaw.

Z dumą w przyszłość

Świętując 30. jubileuszowy Kongres ENVICON, z głębokim szacunkiem patrzymy na drogę rozpoczętą w latach 90. XX wieku. To dzięki odwadze organizatorów, zaangażowaniu ekspertów, naukowców, przedstawicieli rządu oraz determinacji samorządów lokalnych, a także firm partnerskich, udało się zbudować stabilne fundamenty pod nowoczesną ochronę środowiska w Polsce. Bogatsi o 30 lat unikalnych doświadczeń, wspólnie patrzymy w przyszłość – gotowi na kolejne wyzwania i dalsze kształtowanie ekologicznego jutra.


Magdalena Dutka, Prezes Zarządu ABRYS Sp. z o.o.

prof. Krzysztof Kasprzak, Przewodniczący Rady Programowej Wydawnictw Abrys


30. edycja Kongresu Ochrony Środowiska ENVICON 

odbędzie się w Łodzi w dniach 1-2 grudnia 2026

Program oraz zasady rejestracji dostępne są na stronie: envicon.abrys.pl


 

Udostępnij ten artykuł:

Komentarze (0)

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Bądź pierwszą osobą, która to zrobi.
Reklama

ad1a ENVICON 2026

Dodaj komentarz

Możliwość komentowania dostępna jest tylko po zalogowaniu. Załóż konto lub zaloguj się aby móc pisać komentarze lub oceniać komentarze innych.
Reklama

ad1d budowlane [28.10-15.12.26]

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Przejdź do ENVICON